Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

hij niet noodig. Hij spreekt over de eeuwigheid, het leven van den mensch loopt uit op tawang-towang op „ijlheid” verder over algemeene waarheden in den vorm van slagwoorden. Ze stellen diepzinnige vragen over zaken van geen belang. „Waar is de vlam van de uitgedoofde lamp?” ~Waar is het groen van de lombok die nu rood is ? In hun wijsheid worden ook veel onzedelijke grofheden gemengd en als er tenminste iets dieper onder schuilt, blijft per slot van rekening het voornaamste, het grond-idee: panthéisme. ~De zetel van het levensbeginsel is in het hart, of ook wel ~in het hart, in de hersenen,” en nóg ergens, „de herinnering die daar woont wordt als god” ~ik zelf ben god . Lijkt het niet veel op t bekende woord: „Ik ben een god in ’t diepst van mijn gedachte”. Wie gaf ook weer het verlangen in, aan God gelijk te worden in het Paradijs? De duivel is nog altijd dezelfde en zijn oude truc is nog goed bruikbaar.

Indien nu de domme of wilt ge liever de eenvoudige dessamenschen zóó gesteld zijn, dat zij zich door zoo’n goeroe ngèlmoe beet laten nemen, zullen ze dan geen grage hoorders zijn als de waarheid hen wordt verkondigd hoog, en mooi, en zeker, met heel wat gegronder verwachtingen van een hemel? Zoover mijn persoonlijke ondervinding gaat (en dat is nog zoo heel ver niet) zijn de kinderen heel belangstellend onder de ouderen hier en daar een enkele oprechte ziel de rest vindt onzen godsdienst heel mooi maar te duur, al kost het geen cent. Aan den Kjai desnoods drie rijksdaalders contant betalen dat gaat, betalen in ~rijst dat kan voor ’n keer, maar betalen met een goed zedelijk gedrag het heele leven lang.... en dan blijkt, dat de braafheid van den ~tijang saé” een zekeren grens niet overschrijdt. Ze hechten o.a. te veel aan „pegat”, aan echtscheiding, en dat mogen de Katholieken niet.

Moge O.L. Heer medelijden met hen hebben; zouden ze niet minder schuldig zijn voor God dan de moderne heer en dame, die beter konden en moesten weten?

Mij dunkt, dat ze inderdaad minder schuldig zijn.

Sluiten