Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

16' Jaargang. 18 lei 1879. N°. 3.

PHAMACEUTISCfI WEEKBLAD

VOOS, ITEDBRLAIinD. Voor Apothekers en Apotheekhoudende Geneeskundigen. Eedacteur: R. J. OPWIJRDA, te Nijmegen.

Prijs per Jaargang, franco per post, ƒ 5,20. Advertentiën: van I—s regels ƒ 1,—, elke regel meer 20 Cts. en 10 Cts. voor een N°. van het blad. Een Abonnements-tarief is op aanvrage verkrijgbaar.

Bededcelingen. Ingezonden stukken. Boekenaankondiging. Volksonderwijs over alkohol door B. W. Eichardson, doctor inde geneeskunde en inde letteren, vertaald door O. 8. Adama van Scheltema. (Uitgegeven door de Nederlandsche vereeniging tot afschaffing van sterken drank). Amsterdam, H. TV. Mooy. ’sGravenhage, J. Andriessen 1879. De Secretaris van genoemde Vereeniging zond ook aan de Eedactie van het Weekblad een exemplaar van het werk, waarvan wijden titel hierboven plaatsten, met verzoek het te bespreken. Nu heeft het Pharm. Weekblad wel niet tot strekking de afschaffing van sterken drank, maar elk, die het wel met de menschheid meent, zal gaarne volle aandacht wijden aan de pogingen eener vereeniging tot het bestrijden vaneen ernstig kwaad of wil men van eene ziekte, al verschillen de meeningen ook over de juistheid dier pogingen. Zonder geheele onthouding van alle bedwelmende dranken te willen prediken, zouden wij toch belemmering van den verkoop van gedestilleerd in het klein ten zeerste toejuichen, vooreerst om het groote misbruik, hetwelk blijkens zoovele ervaringen daarvan gemaakt kan worden, en ten anderen om de vervalschingen, die bij het gedestilleerd voorkomen en het nadeel verhoogen. Dit laatste is zooveel te erger, omdat zulks voornamelijk het gedestilleerd treft, hetwelk de minder gegoede gebruikt, wiens minder gevoed lichaam inden regel reeds meer door den spiritus wordt aangetast, dan dat van den meer met aardsche goederen gezegende. Want het gebruik, ja het misbruik van het gedestilleerd is tot in alle standen doorgedrongen, terwijl het moest blijven, wat het vroeger was, een geneesmiddel. Er kunnen omstandigheden voorkomen, er kunnen ook gestellen zijn, waarbij een matig gebruik, in plaats van schade, nut kan doen, maarde regel is, dat een gezond mensch gedestilleerd even goed als eenig geneesmiddel kan missen en dat het bijv. reeds een ziekelijken toestand verraadt, indien men voor het opwekken van eetlust het behoeft. Wij hebben telkens het woord gedestilleerd gecursieveerd en dit met reden. Naar onze bescheiden meening is de fout van werken als het bovenstaande, dat de schrijvers het kind met het badwater wegwerpen. Evenals er groot verschil bestaat bijv. tusschen koffeïne en de koffie, waaruit dit zwak alcaloïde wordt afgescheiden, zoowel in smaak als uitwerking, zoo bestaat er ook groot onderscheid tusschen gegiste, spiritus-

UITGEVER; D. B. CENTEN,

bevattende dranken: wijn, bier, en den daaruit door destillatie verkregen spiritus. In het genoemde werk wordt daarentegen wijn (inden zin van natuurwijn) evenals spiritus een kunstprodukt genoemd en heeten alleen water en melk natuurprodukten. Maar toch, het ontstaan van wijn uit het druivensap, de gisting, is geheel en al eene natuurwerking, die de mensch kan wijzigen of onderdrukken, maar die eigenlijk buiten hem omgaat (eveneens de gisting van bier), terwijl bij de destillatie de kunst uitsluitend handelend optreedt. Dit voorbijziende, spreekt de schrijver het banvonnis uit over alle, zooals hij het noemt, kunstmatige bedwelmende dranken en verliest uit het oog, dat door zijn stelsel de geheele samenleving, het geheele gezellige verkeer eene omkeering zou moeten ondergaan, die niet te verwachten is. Gaarne zal elk erkennen, dat men in het leven zeer veel zou kunnen ontberen van hetgeen men thans bezit, maarde zinnelijke mensch (in goeden zin gesproken) heeft in het ondermaansche afwisseling noodig, om zijne levenstaak met opgewektheid en dus met vrucht te vervullen, en eene belangrijke afwisseling is het gezellig verkeer met de geriefelijkheden, de comforts, die de maatschappij daarbij aanbiedt. Misbruik van de goede gave (want tegenover de stelling van den schrijver blijven wijde door natuurlijke werking verkregen geestrijke dranken eene goede gave noemen), verandert haar in schade, maar welke door elkeen als goed erkende gave kan niet door misbruik schadelijk worden? Wanneer wij nu nog een enkel woord over het werk zelf willen spreken, dan merken wij op, dat vele hoofdstukken, waarin scheikundige bijzonderheden behandeld, zelfs formulen van alcoholen en derivaten opgegeven worden, niet door de lezers, waarvoor het bestemd is, zullen begrepen worden. Dat overigens de stijl uitnemend is, zal wel door niemand betwijfeld worden, die den naam van den heer Adama van Scheltema op den titel leest. Dankbaar mag men hem ook zijn voor zijne levensschets van dr, Eichardson, waarin de vele uitstekende en erkende diensten opgesomd worden door dien geleerde aan de wetenschap en aan de lijdende menschheid bewezen, als daar zijnde ontdekking van het toepassen der aetherbesproeiing tot plaatselijke wegneming van pijn bij heelkundige operatiën; het in gebruik brengen van methyleendichloride als algemeen anaesthetisch middel; de herstelling van leven na onderscheidene vormen van schijndood; het onderzoek naar de theorie vaneen zenuwatmosfeer of ether; de uitwerkselen van electriciteit op het dierlijk lichaam;

De stukken, welke men wenscbt opgenomen te zien, worden uiterlijk Woensdag-morgen verwacht bij den Redacteur. De Advertentiën uit er lijk Yrijdag-avond bij den Uitgever.

verschillende wijzen om tot voedsel bestemde dieren zonder pijn te dooden; talrijke nieuwe geneesmiddelen enz. Kunsttanden, hoe ze geplaatst en gedragen worden, populair behandeld door M. Stark, practiseerend tandarts. Amsterdam, C. I, Brinkman. Aan dit werkje, eene wel geslaagde populaire en tevens wetenschappelijke beschrijving van de doelmatige toepassing der kunsttanden, ontleenen wijde volgende twee voorschriften, het eerste om de kunsttanden frisch te houden : p : bicarbonatis natrici 20,0, aquae pluvialis q. s. ad solutionem concentratam. het tweede, om het porselein der kunsttanden, indien het na het gebruik van sterk gekleurde stoffen een weinig van die kleur aangenomen heeft, oogenblikkelijk helder te maken: Jf: acidi hydrochlorici 10,0, aquae depuratae 100,0. Beiden met een groote tandenborstel te gebruiken. Handleiding lig het qwalitatief scheikundig onderzoek van eersibeginnenden. (Onderzoek van zouten.) Door dr. G. Doyer van Cleef, Adsistent hij de scheikunde aan ’s Rijks üniversileit te Utrecht. Utrecht, J, Bijleveld, 1879. De schrijver vond blijkens zijne voorrede aanleiding tot de uitgave inde omstandigheid, dat inde hem bekende handleidingen het doel van het reageeren, namelijk de kennis van de punten van overeenkomst en verschil tusschen de verschillende lichamen, niet zoo duidelijk mogelijk op den voorgrond wordt gesteld. Hij acht dit doel wenschelijk en wij met hem en wij meenden, dat inde bestaande handleidingen voor chemische analyse dit ook steeds inde eerste plaats beoogd wordt. Waartoe anders bijv. de groepeering bij den systematischen gang der analyse ? Gaarne erkennen wij, dat de schrijver zeer goed aan het doel heeft beantwoord. Of het noodig was ineen werkje, hetwelk bestemd is de analyse te behandelen, deze door beschrijving van scheikundige begrippen te doen voorafgaan, meenen wij te mogen betwijfelen, dewijl daarvoor genoegzaam andere bronnen voorhanden zijn en men bekendheid daarmede mag veronderstellen bij den leerling, die tot de practische oefeningen overgaat. Was het verder in dit gedeelte, waar het de soorten van zouten betreft, niet beter geweest het „of neutrale-' achter „normale” weg te laten, omdat men daardoor

Sluiten