Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

niet van zoo geheel jongen datum is en waar wij tenslotte inde cervix de tuberculose slechts terug vinden inden vorm van bindweefseltuberkels met uitgebreide infiltraties en reuzencellen en daarentegen uiterst weinig verkazing aantreffen, m. a. w. waar de tuberculose inde cervix een veel jonger proces is dan die in het corpus, daar geloof ik, dat wijde opeenvolging der processen moeten beschouwen als volgt: I°. tuberculose van het endometrium; 2°. carcinoma cervicis; 3°. tuberc. infectie van cervix met tumor vanuit het corpus. De tumor heeft inde cervix het intacte met slijm bedekt oppervlak vervangen dooreen ulcereerende laag; hiermede was aan de tuberkelbacillen een gemakkelijke porte d’entrée gegeven en werd de endometrium-tuberculose aldus gecompliceerd dooreen cervixtuberculose. Er is een tijd geweest, en deze ligt nog niet ver achter ons, waarin de cervix zoo goed als immuun voor eene tuberculeuse infectie werd beschouwd. Spath vond bij 119 gevallen van corpus tuberculose slechts 6 maal eene tuberculose van de cervix. Primaire cervix-tuberculose behoort tot de grootste zeldzaamheden ; met zekerheid zijn daarvan slechts 3 gevallen bekend, n.l. één van Kaufmann, één van Cornil en één van Klob. Het bovenbeschreven geval, waarbij tuberculose en carcinoom beide primair ineen uterus optreden en waar het carcinoom zoo ontwijfelbaar door tuberculose is geinfecteerd, behoort in vele opzichten tot de groote zeldzaamheden. Willen wij het onder brengen in eene der 5 klassen van Lubarsch, dan is dit slechts te doen door eene combinatie van klasse 1 en 3. Dooreen toevallig samengaan der beide processen in hetzelfde orgaan, werd het carcinoom door de voorafgaande tuberculose geinfecteerd. Dit laatste (klasse III) wordt door Lubarsch als zeer bijzonder beschouwd. LITERATUUR. Dr. H. Claude, Canoer et Tuberculose (monografie) 1900. Wallart, Ueber die combination yon Carcinom uud Tuberculose der Uterus. Zeitschrift für Geb. und Gyn. Bd 50, 1903 Amanu, Mikrosk. Gyuaekol. Diagno-tik 1897. Hansemann, Mikrosk. Diagnose der bösartigen Gcsohwülste 1902. Loeb, Dissertatie 1889. Ueber, Combination von Krebs und Tuberculose.

104

Sluiten