Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

(obligaat anaëroob) als verwekker eener doodelijke sepsis na abortus gevonden. Heijnemann, Oberarzt der kliniek, zal binnenkort dit geval uitvoerig beschrijven '). Als ik zelf nu nog kort meedeel, dat ik bij 5 van de 7 koortsende vrouwen met peri- en parametritis, die geïncideerd werd, den etter anaëroob en aëroob steriel vond, terwijl bij de zesde bacterium coli inde cervix, inden etter en in het bloed te vinden was, en bij de zevende inde cervix anaërobe streptoooccen in reincultuur doch niet in het bloed, dan kan ik nu tot een overzicht der door mijn onderzoek verkregen resultaten overgaan. Wij moeten ons dan afvragen: is werkelijk door de uitkomsten van het speciaal anaërobe onderzoek onze vroegere algemeene opvatting der „sapraemische” kraamvrouwenkoorts als rottings- en intoxicatiekoorts omver geworpen, en is nu verder slechts de verklaring als echte infectie, met doordringen der kiemen, in ’t bijzonder anaërobe kiemen, in het bloed en in het levende weefsel, geoorloofd ? Dan moet ik, wat het eerste deel der stelling betreft, als resultaat van mijn onderzoek daarop antwoorden: neen, ik heb tot nu toe in geen enkel geval van echte „sapraemische” kraamvrouwenkoorts, zoowel na normale bevalling als na abortus een aerobe of anaërobe kiem als ziekteverwekker kunnen aantoonen; ik moet dus voorloopig nog voor de tot nu toe als „sapraemisoh” gekarakteriseerde kraambedstoringen bij de oude theorie blijven: resorptie van giften, stofwisselingsproducten, endotoxinen, alcaloïden, ptomaïnen, enz., welke door groei en vernieling van bacteriën inde uterusholte gevormd worden. En zelfs het hij een abortus incompletus met sapraemische koorts eenmaal aantreffen eener overstrooming van het bloed met kiemen, onverschillig aerobe of anaërobe, zelfs vóór de verwijdering van den uterusinhoud, zoodat er dus nog geen mechanische invloed is werkzaam geweest (waarop Schottmüller bijzonder den nadruk legt), met verdwijnen der kiemen uit het bloed aanstonds na de verwijdering zooals in al de- door Schottmüller gepubliceerde gevallen, en ook in al de mijne, zonder uitzondering, kan ik niet als voldoende bewijs tegen de sapraemie- en toxinaemietheorie aannemen. Ik zou zelfs willen zeggen, dat het voor mij het bewijs voor het tegendeel is: verwijdering van het afgestorven weefsel, verdwijnen der kiemen uit het bloed, beteekent: de broedplaats der kiemen, ‘) Heijnemann, „Der E. Eraenkel’sche Pneumobaoillns und seine Bedeutung für die puerperalen Erkrankungen,” Zeitschr. f. G. u. G. 1911, Bd. 68 Hft, 2.

88

Sluiten