Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

niek? Immers het begrip „ziekte” is hier zeer moeilijk te omschrijven en de beoordeeling daarvan valt bij de verschillende schrijvers zeer uiteenloopend uit. Ik meen, dat men iedere temperatuurs-verhooging in het kraambed als een afwijking van het normale moet beschouwen, die wel is waar meestal niet aanwijst, dat de vrouw ziek is, nog minder dat zij geïnfecteerd is, maar die, aan den anderen kant, nog veel minder het recht geeft, tot de afwezigheid vaneen ziektetoestand te besluiten. ledere temperatuursverhooging, onverschillig of die tijdens de haring, inde eerste veertien dagen van het kraambed of daarna werd waargenomen, stempelt m.i. het kraambed als gestoord. Inde tweede plaats is men m.i. verplicht de temperatuurgrens, waarboven men van temperatuursverhooging spreekt, zeer laag te stellen. Ik zelf heb sedert jaren mij vast gehouden aan de grens van 37°5, inde oksel opgenomen. Deze maatstaf is ver van algemeen gebruikelijk. Hierdoor is het onmogelijk de toestanden, inde verschillende klinieken heerschend, onderling te vergelijken. De vergelijking wordt verder nog meer belemmerd door de omstandigheid, dat de controle der temperatuur inde eene kliniek veel nauwkeuriger, veel veelvuldiger inden loop van den dag, geschiedt dan inde andere. Streeft men er naar, zoo min mogelijk ook maar een enkele lichte temperatuursverhooging over het hoofd te zien, en beijvert men zich alle feitelijk ongeoorloofde zuivering van zijn waarnemingen achterwege te laten, dan verkrijgt men morbiditeitscijfers, die door hun grootte op het eerste gezicht angstwekkend zijn. Angstwekkend, maar slechts in schijn blijven zij, wanneer men de koortsgevallen, die stellig het gevolg zijn van extragenitale oorzaken, geheel buiten beschouwing laat. Ik vind b.v., de morbiditeit volgens den hierboven aangegeven strengen maatstaf berekenend, inde Utrechtsche kliniek in 1899 en 1900, op 293 puerperae, een morbiditeit van 50,8 °/0 1901 „ 1902, „ 237 „ 68,6 „ 1903 „ 1904, „ 277 „ „ „ 63,5 „ 1905 „ 1906, „ 278 „ „ „ 55,3 „ 1907 „ 1908, „ 327 „ 60,5 „ 1909 „ 1910, „ 430 „ „ „ „ 61,9 „ Nemen wijde grens iets hooger en rekenen wij ieder kraambed, waarin de temperatuur niet hooger kwam dan 37°9 (oksel) nog tot de ongestoorde, dan blijven de cijfers toch nog hoog: voor de hierboven vermelde jaren zou dan de morbiditeit worden uitgedrukt door 35.1, 43, 38.6, 24.4, 29 en 32°/0. Vergelijkt men daarmede de ziektecijfers uit menige buitenlandsche

136

Sluiten