is toegevoegd aan uw favorieten.

De delver; het vrije kunstorgaan, jrg 10, 1936-1937, no 4, 1936

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

„KOMT ER OORLOG IN EUROPA?"

DOOR WILL WEMERMAN

n E boekenafdeeling.

u Wat een boeken! En elke maand verschijnen er weer nieuwe. Er zijn er ook bij, die nooit gelezen worden. Die ook nooit gelezen zullen worden, behalve door den uitgever en de vriendinnetjes van den schrijver. Maar die koopen meestal geen boeken. Waar zijn anders de presentexemplaren van den auteur voor?

Boeken. En dan zijn er ook nog schrijvers, die een catalogus van eigen onuitgegeven werk hebben. Enfin, als het ooit uitgegeven wordt, is niemand gedwongen het te koopen. Humaan.

~Waarmee kan ik u van dienst zijn? ’ vragen wij boekverkoopers, aan het publiek, dat langs de stands slentert. Maar wij bedoelen eigenlijk; ~Wat kan ik u verknopen?” Het publiek zegt, dat het maar eens kijkt. Dan zeggen wij: ~0”, of ~Pardon’. Wij zeggen: ~Dag dame, dank u wel”, als wij een Courts Mahler verkocht hebben. En er is niemand die op ons schiet. Wat kan een menschen-psyche toch veel verdragen.

Komt er oorlog in Europa.

Het boek ligt al maanden in onze afdeeling. Ik had de titel wel gelezen. Als iemand mij het boek vroeg, wist ik, welk er bedoeld werd. Maar nu vanmorgen begreep ik opeens de beteekenis van die woorden. OORLOG? Maar kómt er dan oorlog in Europa?

Ik weet niet of ik laf ben. Of ik laffer ben dan de meneer, die, als zijn vrouw naar de lingerie-afdeeling is, gauw een pornografisch boek koopt. Ik weet ook niet of die meneer eigenlijk wel laf is. Of misschien een beetje klein en om meelij mee te hebben. Ik weet wel dat ik bang ben voor oorlog. Zinneloos, lichamelijk beangst. BANG.

Ik lees weer kranten. Alleen om te weten, hoe de kansen op oorlog staan. Als er een avond iets in staat, dat wijst op een mogelijk gevaar, kan ik ’s nachts niet slapen. Als echter het fatale woord niet genoemd wordt, voel ik mij rustig.

Ja, als mijn kennissen in mijn bijzijn de oorlogskansen berekenen, realiseer ik een pijn, een zoo felle terugslag van de psychische aandoening, dat het als een ondefinieerbare lichaamskwetsing naar voren komt. Eenige dagen heeft de krant niets, dat op gevaar wijst, gemeld. Maar nu heb ik de titel van het boek begrepen.

Komt er oorlog in Europa?

Natuurlijk komt er oorlog in Europa.

HAHA!

Ja, dat is toch eigenlijk iets om te lachen. Wie vraagt er nu zoo iets? Natuurlijk komt er oorlog in Europa. Dat weet iedereen. En iedereen weet, dat er dan van Europa weinig zal overblijven. —

En nog steeds zijn er menschen, die romans schrijven, die wij dan weer moeten verkoopen.

Natuurlijk komt er oorlog in Europa. Natuurlijk. En dat is heel normaal. Ik ben gek dat ik me daar iets van aantrek.

DE DELVER X No. 4