is toegevoegd aan uw favorieten.

De delver; het vrije kunstorgaan, jrg 14, 1940-1941, no 10, 1940

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

fig. 6 fig. 7 fig. 8 fig. 9 fig. 10

Er zijn dus verschillende manieren om een plaats voor het exlibris te bepalen, in verband met vorm en grootte van het exlibris zelf en het vlak waarop het geplakt moet worden. Het is tenslotte een kwestie van componeeren. Een meubel of schilderij b.v. moet zoo in het interieur geplaatst worden, dat het opzichzelf goed tot zijn recht komt, zonder het geheel te verstoren, waarvan het een daarin thuishoorend deel moet uitmaken. Op dezelfde wijze moet het exlibris zijn plaats in het boek vinden. In 't klein moet daarbij gedaan worden wat een binnenhuis-architect in 't groot doet, ja zooals door ieder scheppend kunstenaar gedaan wordt: samenvoegen van de verschillende objecten op zulk een wijze, dat deze met elkander in evenwicht staan en te zamon een harmonisch geheel vormen. Maar in elk geval dient men te zorgen een exlibris te hebben, waarmee dit componeeren niogelijk is. Er zijn zeer veel exlibris in omloop, die op geen enkele wijze in een boek te plaatsen zijn, omdat zij dit voor goed zouden ontsieren. Meestal zijn dit baksels van niet-vakkundige „eigen" ontwerpers, die met hun zelfgeprutste teekeningetjes bovendien de ruilmarkt bederven. Er kan niet genoeg op gewezen worden, dat het exlibris benalve aan eischen van doelmatigheid als eigendomsmerk, tevens moet voldoen aan eischen met betrekking tot zijn sierende functie. Als het ook hieraan voldoet kan het pas zijn plaats in het boek erlangen.

Zonder dat men tot willekeur behoeft te vervallen, kunnen nog vele variaties op de hierboven gegeven manieren gemaakt worden, ook in aansluiting met het ornament van het dekblad. Bij de indeeling van het vlak dienen orde en regelmaat de grondslag te vormen. Het is aan te bevelen deze beginselen door te voeren bij het inplakken van exlibris in alle boeken van een bibliotheek, door zooveel mogelijk dezelfde plaats en den zelfden stand aan te houden. Is dit niet over de geheele bibliotheek door te voeren, b.v. in verband met verschillende geornamenteerde platten, dan kan het wellicht bij een zelfde soort boeken of boeken van gelijke grootte geschieden, daar dit een kenteeken te meer kan zijn voor de boeken van éénzelfde bibliotheek.

R. V. L.