is toegevoegd aan je favorieten.

De locomotief; weekblad gewijd aan de belangen van spoor- en tramwegen, jrg 35, 1917, no 5, 31-01-1917

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

niet past bij het spoorwegbeheer door een exploitant, die ten allen tijde uit het bedrijf kan worden gezet. Toch is het alleen de exploitant, die zulke toekomstwerken behoorlijk kan voorbereiden en geleidelijk uitv'oeren.”

Reeds in 1890 werd er door Mr. Bahlmann in de Tweede Kamer op gewezen, dat de particuliere spoorwegmaatschappijen het in de hand hebben, de eene haven boven de andere te bevoordeelen, wellicht geheel in strijd met de algemeene economische ontwikkeling van ons land. En hij zei (Handelingen, 1889/90, blz. 1404):

~lk zal niet veel over Staatsexploitatie spreken, en hare voor- en nadeelen zijn hekend. De voordeelen voor den handel bestaande in particuliere exploitatie, zijn met veel naïveteit aangegeven op blz. 7 van het jongste verslag der Kamer van Koophandel te Rotterdam:

„„Staatsexploitatie nu der spoorwegen zouden wij hier te lande niet gaarne zien ingevoerd. De spoorwegen moeten commercieel geëxploiteerd worden; dat dit kan geschieden bij exploitatie door particuliere maatschappijen, heeft de ondervinding ons geleerd. Indien echter de Staat ze exploiteert, kan dit niet meer het geval zijn; de ambtenaren zijn dan gebonden door reglementen, waaraan zij zich stipt moeten houden, terwijl ook de Staal, die geen voorkeur mag toonen voor de eene haven boven de andere, niet, zooals nu de particuliere maatschappijen, het verkeer over een bepaalde haven mag leiden.””

~Het is duidelijk genoeg gezegd: bij particuliere exploitatie mag de eene haven beschermd worden boven de andere, bij Staatsexploitatie niet.”

Zoo heeft ook de Twentsche industrie geprofiteerd van het concurrentie-stelsel tusschen de twee groote spoorwegmaatschappijen, de Brabantsche niet.

Kan men nu het beheerschen van de vraag, hoe het eene deel van het land, het eene deel van onze nationale industrie, boven het andere in het voordeel zal komen, aan particuliere willekeur overlaten ?

Men zegt in ons land niet voor trustvorming te vreezen. Maar wij hebben toch de machtige Vereeniging van Nederlandsche Werkgevers. Zou het nu in de toekomst zoo ondenkbaar zijn, dat, evenals in Amerika de trust, hier deze of soortgelijke combinaties van groot-industrieelen een te grooten invloed kregen op onze spoorwegmaatschappijen, die zelf ook lid van deze vereeniging zijn ? Dat hierdoor, gelijk, in Amerika zoo overtuigend gebleken is, het be-

lang _van den breeden Middenstand al zeer slecht gediend zou zijn, behoeft waarlijk geen betoog.

Het komt mij dan ook volkomen juist voor, wat de onlangs overleden hoogleeraar Dr. J. Conrad in zijn „Grundriss zum Studium der politischen Oekonomie”. IJs, (Jena 1912) blz. 506 schreef:

„Infolge der Fusionierung haben dann die Bahnen eine um so grossere Macht über erweiterte Territorien, worin wiederum eine besondere Gefahr liegt, Solange eine gewisse Konkurrenz verhanden ist, sind die Bahnen genötigt, auf das Publikum Rücksicht zu nehmen, fallt jene fort, so hort auch gar zu leicht diese auf.

„Die an und für sich so wünschenwerte Einheitlichkeit in der Leitung des Betriebes wird deshalb mit vollem Nutzen für die Gesamtheit nur in der Hand des Staates zu erzielen sein. Die Erfahrungen in England und den Vereinigten Staaten haben genugsam bewiesen, dass keine Gesetzgebung ausreicht, die Ausbeutung der Gesamtheit durch diegrossen Bahngesellschaften zu verhüten, und dass d'.e Ministerien machtlos waren, Uebergriffen der Eisenbahnkünige entgegenzutreten und ihnen Schranken aufzuerlegen. Die volle Verwertung der Eisenbahnen im Interesse der ganzen Volkswirtschaft, dann in Kriegszeiten zur Landes- wird nur durch die Regierung selbst erzielt werden können.”

De argumenten tegen exploitatie van Spoorwegen aangevoerd, kan men in twee groote categorieën verdeelen: a. politieke, b. financieel-commercieele. Onder de politieke argumenten treden vooral deze twee op den voorgrond:

1. afwisselende spoorwegpolitiek; 2. vrees voor politieken invloed; a. van de Regeering; b. van de Kamers der Staten-Generaal; c. van de 30x00 nieuwe ambtenaren, die er weer bij komen. ' i >

Bij de financiëel-commercieele argumenten doen deze drie nog al opgeld: I. de Staat is onbekwaam om commercieel te exploiteeren;

2. bij Staatsexploitatie wordt het voordeel der concur rentie gemist;

3. de Staat exploiteert altijd duurder.

(Wordt vervolgd.)

Merens, Haarlem Fabriek van Caoutchouc-, Asbest- en Eboniet-Artikelen. m Vervaardigen alle onderdeelen voor: Westinghouse-Vacuumrem, als Slangen, Cylinderringen, Membraantjes, • Telefoon 103. Tclegram-Adres:

HAMOMAG (Hannoversche Maschinenbau A. 6. vormals Georg Egestorff) HANNOVER—LINDEN. Aantal afgeleverde Locomotieven tot heden boven 8300. Aantal werklieden boven 8000. Vertegenwoordiger voor Holland en Kol.: H. A. KOCH, Werkt. Ing. Van Bootzelaerlaan 92. – ’s-Gravenhage.

DRUKWERK FRAAI, DEGELIJK, VLUG EN BILLIJK IWEN WENDE ZICH TOT Nijgh&VanDitntar’s BOEK- EN HANDELSDRUKKERIJ WIJNHAVEN 111—113 ROTTERDAIVI TELEFOON NO. 7841-42-43

Abonneert ü op de Wereldkroniek,