is toegevoegd aan je favorieten.

De locomotief; weekblad gewijd aan de belangen van spoor- en tramwegen, jrg 42, 1924, no 8, 20-02-1924

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

voelen en het middel om ze onschadelijk te maken mag niet nagelaten maar de buitenrail moet ook in flauwe bogen verhoogd worden. Verder leert ons de tabel, dat het een stellige vereischte is, de stralen der bogen zoo groot te nemen als maar eenigszins mogelijk is. Men mag geen straal van 50 m aanwenden waar er plaats is voor een boog met 60 m en meer straal, ook geen van 100 of 150 m, wanneer er een van 200 of 300 m kan worden gelegd. In dit opzicht wordt nog al te veel gezondigd.

Het komt voor dat, ter wille van een geringe besparing van bouwkosten bij aanleg van een door den kleineren straal korter boogstuk, dat dus minder buigwerk vereischt, bogen van 50 m straal werden gelegd waar men hun 100 ja zelfs 200 m straal had kunnen geven.

Hoe verkeerd men hiermede handelt, blijkt uit de opsomming van eenige middelpuntvliedende krachten voor een wagen van 10 en 12 ton gewicht.

Middelpunt-vliedende kracht in Kg. :

Bij het raadplegen van bovenstaande cijfers zal men gemakkelijk inzien, hoe snel de bedoelde kleine besparingen op aanlegkosten door hoogere onderhoudsen vernieuwingskosten kunnen worden te niet gedaan en hoeveel nadeel dit aan de onderneming zal berokkenen, want, de aanlegkosten vormen een uitgaaf in eens, terwijl de hoogere onderhouds- en vernieuwingsuitgaven duurzaam zijn.

Önnoodig scherpe bogen bezorgen een onderneming echter niet alleen schade door te hooge kosten voor onderhoud, maar in ’t algemeen ook op het punt van bedril fskosten. " . -• i<i .

Een niet te onderschatten deel der bedrijfskosten vormen de stroomkosten. Reeds bij 15 Km/uur snelheid is het noodig in een boog van 50 m straal, vooral

wanneer er geen overgangsboog aan voorafgaat, door remmen de snelheid te temperen wat dus vernietiging van levende kracht beteekent.

Nog in denzelfden boog of onmiddellijk daarna moet deze kracht door opnieuw stroomgeven weder worden opgewekt.

Een boog van 100 m straal kan, zonder vernietiging van levende krachten door remmen, met 20 Km/uur of nog sneller worden bereden. Daarom leidt een onnoodige scherpe bocht tot verkwisting van stroom.

Een verdere sterke vermeerdering van het stroomverbruik bij te sterke krommingen, komt voort uit den krommingsweerstand, die de snelheid van voortbeweging tracht te verminderen.

Deze weerstand is voor groefrail-sporen nog niet zoo grondig onderzocht als voor koprail-sporen. Volgens Trantwein is hij bij groef rails in bogen van 15 m straal : 20 Kg per ton treingewicht, zonder dat Trantwein hiervoor bewijzen aanvoert.

Uitvoeriger onderzoek aangaande den krommingsweerstand is door den directeur Hamelink te Apeldoorn verricht.

Op grond van theoretische berekeningen heeft hij een formule samengesteld voor den glijdings-weerstand en de wielf lens wrijving (zie Zeitschrift für Kleinbahnen”, 25e jaargang. Juli 1918).

Deze formule heeft voor verschillende wrijvingscoëfficiënten / een andere samenstelling.

De grootheid Wr is afhankelijk van den radstand a, de spoorwijdte S en den straal van den boog R. De formule luidt :

„ , 190 a -f 80 s voor f = 1/4 : Wr = .

140fl + 66 s voor f = 1/5 : Wr = .

110 a + 50s voor f = 1/6 : W r =

Aan het slot van zijn verhandeling richt de heer Hamelink tot de trambesturen de opwekking om, door proefnemingen, de juistheid der door hem aan-

Treinsnelheid Bij een wagengewicht van 10 ton en een straal van: Bij een wagengewicht van 12 ton en een straal van 50 m. loojn. 2oom. 300jn. 50 m. 2oom- 1 30om. V == 20 Km/u. V = 25 Km/u. V = 30 Km/u. 629 982 1415 315 490 708 137 245 354 104 164 236 755 1178 1699 378 539 850 189 1 126 295 1 196 425 ' 283

TABEL 2.

Volgnummer Straal in meters HAMELINK ADLER f = Vr S=l.43sm| S = 1 m f = Vs S= 1.435 m S= 1.0 m f = S = 1.435ni Ve S= l.om S = 1.435 ni S=l.om Wr. in Kg. Wr. in Kg. Wr. in Kg. Wr. in Kg. 1 300 19.67 18.50 14.80 13.8667 11.5583 10.83 14.7451667 14.2667 2 250 23.60 22.20 17.7885 16.64 13.87 13 17.6942 17.12 3 200 29.50 27.75 22.2355 20.8 17.3375 16.25 22.11775 21.4 4 150 39.33 .37.0 29.6473 27.733 23.11667 21.667 29.49033 28.5333 5 100 59.00 55.5 44.471 41.6 34.675 32.5 44.2355 42.8 6 80 73.75 69.375 55.58875 52 43.34375 40.63 55.294375 53.5 7 70 84.285 79.286 63.53 59.428 49.53571428 46.428 63.1932855 61.143 8 60 96.33 92.5 74.1183 69.333 57.791667 54.1669 73.725833 71.333 9 50 118.00 111 88.942 83.2 69.35 65 88.741 85.6 10 40 147.5 138.75 111.1775 104 86.6875 81.25 110.58875 107 11 35 168.5714 158.57 127.06 118.85 99.07143 92.857 126.8387143 122.857 12 30 196.67 185 148.23667 138.67 115.5833 108.33 147.451667 142.667 13 25 236 222 177.884 166.4 138.7 130 176.942 171.2 14 20 295 272.5 222.355 208 173.375 162.5 221.1775 214 15 18 327.778 308.33 247.061 231.1 192.63889 180.555 245.752778 237.778 16 15 393.333 370 296.4733 277.33 232.5 216.667 294.90333 285.333