is toegevoegd aan uw favorieten.

Tijdschrift van het Aardrijkskundig Genootschap, 1938, 01-01-1938

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

nus-Marcellinus ons noemt als herbouw van keizer Julianus, heeft zeker niet gelegen in de castra van het ioe legioen, maar zou gezocht kunnen worden in de nederzetting op het Valkhof. Ik stel mij dit zoo voor: De castra van "hét ioe legioen kunnen heel goed Castra Herculis geheeten hebben; deze naam kon voortleven in het dorp der canabae castrenses, ook nadat het ioe legioen was weggetrokken en aan dit dorp kon dan Julianus den naam ontleenen voor zijn vesting op het Valkhof. Voor deze hypothese zijn meer argumenten aan te voeren; deze zijn echter zoozeer van philologisch-historischen aard, dat het hier niet de plaats is deze uit te werken. Ik hoop dat elders uitvoerig te kunnen doen.

Resumeerend stel ik voor de twee wegen in het Land der Bataven aldus te reconstrueeren:

Noordel ij ke weg: Lugdunum II Praetorium Agrippinae III Matilo V Albanianis II Niger pullus V Lauri XII Fectio VIII Levefanum VIII Carvo XIII (Trivium) VIII Arenatium;

Zuidelijke weg: Lugdunum XII (met zijweg naar Forum Hadriani) Helinium XVIII Tablis XII Caspingium XVIII Grinnes VI Ad duodecimum XII Noviomagus (zijweg naar Trivium) 00 Castra Herculis X Arenatium.

Voor het Itinerarium Antonini wordt de noordelijke weg: Lugdunum X Albanianis XVII Traiectum XV Mannaritium III Carvo XXII Harenatium.

Deze reconstructie is vrijwel geheel gelijk aan die van prof. Byvanck in den Geschiedkundigen Atlas; ik had kunnen volstaan met daarheen te verwijzen. Ik heb dat niet gedaan en ben integendeel hier en daar zeer uitvoerig geweest, omdat ik meende, dat in de artikelen van de heeren Kroon, Hettema en Schoo een aantal misvattingen voorkwamen, die uitvoerig en degelijk weerlegd dienden te worden. Ik hoop daar het mijne toe bijgedragen te hebben. Overigens ben ik er van overtuigd, dat veel, al te veel, nog hypothese is. Zekerheid kan alleen het archeologisch onderzoek naar de wegen zelf ons brengen. Laten wij hopen dat dit spoedig ter hand mag worden genomen.

lager auch besonders unter Berücksichtigung geeigneter und leichter Transportmöglichkeit in das in Aussicht genommene Absatzgebiet der Ziegel. Für den Transport waren in erster Linie Wasserwege geeignet. Dasz infolgedessen aus dem Vorkommen von Ziegeln mit Truppenstempeln nicht ohne weiteres darauf geschlossen werden kann, dasz die betreffende? Truppe an Ort und Stelle gelegen und das Material selbst verbaut habe, haben G. W o 1 f f s Ausgrabungen und Entdeckungen bei Nied gelehrt. Nur von den Kohorten mit Ausnahme der erweislich in groszem Umfange auch für Export vom Herstellungsplatz aus arbeitenden I civium Romanorum equitata und IV Vindelicorum sowie die im Helvetierlande stehenden und verschiedene in diesem gelegene Orte beliefernden Kohorten kann in unserem Gebiet mit einiger Sicherheit angenommen werden, dasz sie dort, wo ihre Ziegelsteine zum Vorschein gekommen sind, auch langere oder kiirzere Zeit garnisoniert haben." Ook deze verwijzing dank ik den heer Daniels.