is toegevoegd aan uw favorieten.

Tijdschrift van het Aardrijkskundig Genootschap, 1938, 01-01-1938

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Dit laatste is mij echter bij een opmerkzame beschouwing der kaarten van Leeuwarderadeel, in de beide Schotanus-uitgaven van 1698 en 1718, gebleken onjuist te zijn.

Schotanus teekent n.1. wel als dijk den Pishorne dijk (dezen ook als „rijdweg") en het verlengstuk naar den Boxumer dijk (bij C), maar de „Oude Dijk dien hij weergeeft, is niet de straatweg bij paal 5.

Deze Oude dijk begint wel evenals de tegenwoordige straatweg bij het punt waar de Pishorne dijk op den straatweg uitkomt, doch Schotanus laat hem, niet bij „Palsma" (A) eindigen — zooals dr. Lorié meende —, maar oostelijker en wel op het eindpunt van de „Oude Wartena' ster Vaart" (thans het „Aid Djip" geheeten), een water dat ook al een oude wetering moet zijn, welke benoorden Barra-huis eenmaal in de Middelzee uitmondde.

Dr. Lorié had zich dus, zooals mij bleek, vergist en Schotanus' „Oude Dijk — waarschijnlijk door de eveneens wat afwijkende richting verward met den tegenwoordigen straatweg bij paal 3. Tevens werd het mij duidelijk, dat, indien mijn beschouwing juist was, die „Oude Dijk ten oosten van den straatweg in de landerijen moest liggen, indien hij althans niet afgegraven was. Inderdaad vond ik daar bij onderzoek dezen voor drie-vierde gedeelte nog onafgegraven dijk, welke zich thans nog als een wat hoogere grazige rug in het land voordoet.

Geheel onbeschadigd is de dijk, zooals trouwens wel te verwachten was, niet en zoowel op het noordelijkste punt als bij het Oud Diep is h'j afgegraven. Op een plaats is dwars door den dijk een slootje gegraven en dit nu laat prachtig het profiel zien: naar den westkant (zeekant) langzaam, naar de landzijde sterk hellende, zooals verwacht mocht worden.

Het sterkst valt de dijk op, wanneer men hem beschouwt van de landerijen rondom Techum uit; dan is hij als zeewering nog zeer goed te herkennen.

Onwillekeurig rijst de vraag: hoe heeft de verbinding tusschen het eindpunt van den Ouden dijk en Barra-huis geloopen? Schotanus laat den Ouden dijk gewoon eindigen bij de splitsing van het Oud Diep en teekent ten zuiden daarvan slechts een huis op een terp: „Barrahuys" i). Dit huis, de geboorteplaats van den beroemden ióen 'eeuwer Viglius van Aytta, is reeds lang verdwenen, doch tot voor een 30-tal jaren was ter plaatse nog een flink hoogliggend terrein aanwezig. Het is mogelijk, dat dit terrein een voortzetting van den ouden Middelzeedijk is geweest, die dan via een kleine bocht van den daar zeer breed zijnden z.g. „Ald-Swichumer Dyk", zich bij den straatweg bij NieuwBarra-huis aansloot. Ook is een verbinding mogelijk via een der beide zuidelijke „einduitloopers" van het Oud Diep. Hoe dit zij, in elk geval is nu wel voldoende bewezen, dat het rechte stuk straatweg bij paal 3 nimmer tot den Middelzeedijk heeft behoord, maar eenvoudig in 1827 is aangelegd om de lastige bocht van den Pishorne dijk af te snijden.

1) De op ons kaartje voorkomende boerderij Barra-huis is zuidelijker gelegen en staat ook wel als „Nieuw Barra-huis" bekend.