is toegevoegd aan uw favorieten.

Tijdschrift van het Aardrijkskundig Genootschap, 1938, 01-01-1938

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

weinig niemandsland meer is, maar ook omdat de mentaliteit der menschen zoo totaal is veranderd. De echte pioniersgeest is aan het verdwijnen,'daarmede het gevoel van persoonlijke verantwoordelijkheid. Men ziet thans meer naar den Staat, stelt deze voor de eventueele migratie-moeilijkheden verantwoordelijk, eischt van hem alle hulp en steun.

Een groot toekomstgebied zou nog kunnen zijn een deel van Brazilië, Argentinië, Uruguay en Paraguay. Deze landen wenschen immigratie, maar staan machteloos of tegen machtige landeigenaren, die weigeren hun gronden af te staan, welke ze alleen wenschen te verpachten, of tegen de natuur zelf, die moeilijkheden schept, waartegen de verwende mensch van tegenwoordig niet meer is opgewassen, omdat hij niet meer de wil bezit de bezwaren uit den weg te ruimen.

Het heeft geen zin hier alle studies stuk voor stuk te noemen. Hun Leitmotiv is veelal: wees uiterst voorzichtig, de grens der productiemogelijkheden is in vele gebieden vrijwel bereikt. Alleen menschen met veel kapitaal zullen zich als kolonist een bestaan kunnen veroveren. Dit geldt vooral voor Australië en Afrika, terwijl Siberië uiteraard voor de bolsjewieken gereserveerd blijft en als zoodanig een machtig proefveld voor het nieuwe regime kan worden.

Een artikel, het meest opvallende, wil ik ten slotte noemen, dat van Owen Lattimore: The mainsprings of asiatic migration. Niet omdat het de zoo bekende atmosfeer ademt van onze Leidsche koloniale economen, maar vooral ook omdat het een stelling verkondigt, die lijnrecht in strijd is met de opvattingen van andere medewerkers aan dit zelfde boek. Zelfs al bepaalt men zich tot de Aziaten, dan is namelijk Lattimore's opvatting, dat niet het klimaat of het ras, maar de economische factoren het welslagen van een kolonisatie bepalen, zeer gewaagd. Waar het kapitaal voor gaat, is de kolonist bereid te volgen, aldus Lattimore, en haalt dan voorbeelden aan, die tot nadenken stemmen. Men vergete dan echter niet, dat er evenveel of meer voorbeelden te vinden zijn, waarbij het klimaat of het ras den doorslag geven. Het is om die redenen, dat al de hier gegeven beschouwingen in de eerste plaats een theoretische waarde hebben. Vooral in onzen tijd wordt over kolonisatie te veel gepraat. Want men vergete ten slotte niet, dat het welslagen uiteraard van tal van factoren afhangt, maar vóór alles van den mensch zelf. Alle staats- en wetenschappelijke hulp is te vergeefs als de kolonist niet van het goede hout gesneden den is, als hem de ware pionneer-spirit ontbreek.

Deze waarheid als een koe, maakt in dit interessante boek ten slotte blz. 291 tot de belangrijkste: the final test of the poten-

tiality of the land must remain with the man who tries

it out".

„Crede experto". J- v. Hinte.