is toegevoegd aan uw favorieten.

Tijdschrift van het Aardrijkskundig Genootschap, 1941, 01-01-1941

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

De Wadden behooren tot tiet gronageDiea van ïxeaerianu. uc giens ligt aan den buitenkant van de driemijlenstrook aan de noordzijde van de Waddeneilanden. Zij heeft vroeger verder noordwaarts gelegen, want in den loop der eeuwen viel hier bijna voortdurend landverlies te constateeren.

Beoosten Rottumeroog, in het estuarium van de Eems, is merkwaardigerwijs nog steeds geen grenslijn bepaald12). Op Nederlandsche kaarten zoekt men die dan ook tevergeefs. Duitschland (Pruisen) beroept zich op een schenking van keizer Frederik III in 1454 aan den graaf van Oostfriesland en beschouwt de geheele Eems als zijn grondgebied, zoodat op sommige Duitsche kaarten de grens is aangeduid langs de laagwaterlijn aan de Nederlandsche zijde. Toen in 1824 Nederland en Hannover, waartoe in dien tijd Oostfriesland behoorde, het Tractaat van Meppen sloten, kon men het over de zeegrenzen niet eens worden en daarin is, wat de Eemsgrens betreft, nimmer verandering gekomen. In 1911 werd door onze Regeering bekend gemaakt dat een gemengde Duitsch-Nederlandsche commissie de grens in de Eems zou vaststellen, maar daarna is over deze kwestie niets meer gepubliceerd, terwijl de kosten van de betonning en bebakening nog steeds door beide landen worden gedragen volgens een overeenkomst van 1896.

In den Dollard is de grenslijn wel afgebakend, natuurlijk ook weer na lange onderhandelingen. Toen zich in 1705 voor den toenmaligen mond van de Westerwoldsche A in den Dollard een plaat had gevormd, wilden de Groningers de geul aan de westzijde daarvan stoppen. Daartegen werd van Oostfriesche zijde geprotesteerd, omdat de Groningers op die wijze den aanwas die zou ontstaan aan zich zouden trekken, want de loop van de A in den Dollard werd beschouwd als grens. De stad Groningen beweerde dat de A haar bedding in westelijke richting had verlegd en zij wilde de oude buitengeul handhaven. In 1723 kwam een overeenkomst tot stand, waarbij bepaald werd dat de grens zou worden aangegeven door ducdalven volgens een lijn, getrokken vanuit het paalwerk dat Groningen had laten slaan, in een richting die een bepaalde afwijking naar oost had van de zuid-noord lijn. De A zou voortaan in haar loop geheel vrij worden gelaten. Door deze conventie van 1723 was de kwestie over de grensscheiding in den Dollard evenwel nog niet opgelost. In het Tractaat van Meppen van 1824 werd de richting van de lijn, die genoemd was in het verdrag van 1723, iets ten nadeele van Nederland gewijzigd. Bij de plaatsing der palen rezen reeds weer moeilijkheden en men is het oneens gebleven tot 1863. Toen werd overeengekomen dat de grens een bepaalden hoek westelijk zou liggen van de lijn naar den raadhuistoren van Emden. In tegenstelling met de Lauwerszee behoort de Dollard dus bijna geheel tot de provincie Groningen.

12) Oordt, H. L. van, De Eemsgrens (De Gids 1930).