is toegevoegd aan uw favorieten.

Tijdschrift van het Aardrijkskundig Genootschap, 1941, 01-01-1941

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

ZUID-SUMATRA VOLGENS DE OUDSTE BERICHTEN

III. (Slot) TAPROBANE DOOR

V. OBDEIJN (met 7 kaarten)

In onze beide vorige opstellen, respectievelijk opgenomen in de Maart- en de Mei-aflevering van dit Tijdschrift, hebben wij zoowel in den tekst als in de uitslaande kaart IV het gedeelte van Sumatra benoorden de Zuid-Sumatra baai, d.i. Suvarnadvïpa, ook aangeduid met Taprobane. Wij zullen nu in dit artikel deze identificatie motiveeren aan de hand van de oude berichten, zoowel de oudste afkomstig van Grieken, Romeinen enz. als de latere uit de middeleeuwen.

I. TAPROBANE VOLGENS DE OUDSTE BERICHTEN

De Ouden stelden zich Taprobane voor als een naar het zuidoosten langgerekt eiland, Ceilon plus Sumatra, d.w.z. Noord-Sumatra, dat men zich door de Zuid-Sumatra baai gescheiden dacht van het andere eiland, dat in deze baai zijn westelijke uiteinde had, ZuidSumatra plus Java.

In verband hiermede wordt de lengte van Taprobane dan ook altijd veel te groot opgegeven. Artimodoros (100 voor Christus) noemt als lengte van Taprobane 7000 stadiën, dat zijn dan ongeveer 175 geografische mijlen, terwijl de ware lengte van Ceilon slechts ± 80 geografische mijlen bedraagt.

Ptolemaeus maakt er 10 000 stadiën van; ofschoon kaap Dondra, de zuidpunt van Ceilon, op ongeveer 50 50' N.B. is gelegen, zou het eiland zich volgens hem uitstrekken tot 2°3o' Z.B., hetgeen zoowaar uitkomt met de ligging van Midden-Djambi of Palembang.

Volgens Plinius dacht men zich in zijn tijd Taprobane als een tweede werelddeel, Antichthonen of Antipoden, dat zich ver naar het zuiden uitstrekte en naar het westen samenhing met Azania aan de oostkust van Afrika, welke meening door Eratosthenes, Hipparchos en Artimodoros werd voorgestaan, doch door Strabon werd bestreden 1).

Ook wat den lengtegraad betreft komt men in Djambi terecht: Ptolemaeus toch geeft als lengte op 710 oost van Alexandrië. Daar deze stad 30° beoosten Greenwich was gelegen, verkrijgt men voor

1) Lassen, Christian, Indische Alterthumskunde.