is toegevoegd aan uw favorieten.

Tijdschrift van het Aardrijkskundig Genootschap, 1941, 01-01-1941

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

opbouw van het bosch begint op andere plaatsen weer van voren af aan.

Hoe groot is nu de oppervlakte van het jaarlijks onder water komende varzea-terrein, en welke die van het varzea-bosch ? Deze vraag vond ik slechts éénmaal en dan nog slechts bij benadering beantwoord in een artikel van C. F. Marbut en C. B. Manifold in Geographical Review 15 (1925), pag. 617/642. Zij geven een overzicht van het jaarlijks geïnundeerde terrein en een kaart daarvan. Zij stellen ook vast dat vele schrijvers het gebied sterk overschatten, omdat men bij het reizen langs de rivieren niet kan beoordeelen hoe diep de strook varzea is welke men langs de oevers ziet. Volgens de kaart komt bedoeld terrein voor langs Amazone en Solimöes van Belem tot Tabatinga, langs de Madeira tot S. Antonio, langs de R. Purus tot het Acre-gebied en op kortere afstanden langs de R. Tapayoz, de R. Xingu en de R. Toncantins; hoewel hier en daar de strook zeer smal is, komen toch langs bovengenoemde rivieren strooken van honderden km lengte met een breedte van 20 km voor. Men kan aannemen dat het voor minstens 95 % beboscht is. De totale oppervlakte van het varzea-bosch zal vermoedelijk niet veel meer dan één procent van die van het totale Amazone-stroomgebied uitmaken; dat is echter toch nog meer dan 4 millioen ha.

De rest van het bosch bestaat uit het oerwoud dat nooit onder water komt; het wordt terra-ferma-(droogland-)bosch genoemd en heeft niet zoo zware boomen als het varzea-bosch. Men treft hier aan de goede houtsoorten Hymenaea courbaril L-, Ormosia spec., Bowdichia nitida Spruce, Vouacapoua americana Aubl., Mimusops Huberi Ducke (naast hout ook balata), Vochysia en Qualea-soorten. Virola sebifera Aubl., de noten leverende Bertholletia excelsa H. B. K. (Para-noten), Caryocar villosum Pers., Caryocar glabrum Pers. en de rubberleveranciers Hevea brasiliensis Müll. Arg., andere Heveasoorten en Castilloa Ulei Warb. ; in het bovenstroomgebied ook nog de leverancier van het plantenivoor, de palm Phytelephas macrocarpa Rep..

In het drooglandbosch bestaat er vrij veel verschil tusschen dat ten noorden en dat ten zuiden van de Amazone. Zoo komen bv. Hevea brasiliensis en Castilloa Ulei vrijwel uitsluitend bezuiden de rivier voor. Vele plantensoorten worden slechts in een deel van het Amazone-gebied aangetroffen.

Het hylea-bosch strekt zich tot ver naar het zuiden uit, nl. tot den oorsprong van de R. Toncantins in den staat Goyaz en van de R. Xingu en R. Tapajoz in den staat Matto Grosso op 14 a 150 Z.B..

2. Savannen

Het Amazone-gebied is echter niet geheel met bosch bedekt. Het is opvallend hoe groote uitgestrektheden worden ingenomen door met gras en struikgewas bedekte terreinen. Men heeft ze in de delta zoowel als op de varzea en de terra-ferma; zij heeten in de delta en de varzea „campos", en worden algemeen voor veeweide gebruikt, hoe-