is toegevoegd aan uw favorieten.

Tijdschrift van het Aardrijkskundig Genootschap, 1941, 01-01-1941

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

langs At meer puin passeert dan in de eerste tijdseenheid, waardoor daar de diepte-erosie voorloopig verhinderd kan worden. Wellicht wordt een deel van het puin hier op den dalbodem afgezet (niet in de teekening aangegeven), in elk geval wordt direct beneden A1 (in het riviervak A1 Do E2) nu minder puin gevormd dan in de eerste tijdseenheid, waardoor beneden E2 de fluviatiele energie minder door het puinvervoer wordt in beslag genomen: daar komt dus nu energie vrij voor diepte-erosie, die stroomafwaarts voortschrijdt (tot F in de tweede tijdseenheid). Als op deze wijze het punt met de sterkste

Geteekend door Th. Raven

Fig. 2. Voortschrijdende erosie als gevolg van een rivierafleiding, schematisch voorgesteld in een serie lengteprofielen.

B C D E F stelt het evenwichtsprofiel van den „roover" voor, Y Z A het

profiel van de afgeleide rivier op het moment der afleiding ( lijn). Na

één tijdseenheid is het profiel van den „roover" B C Ai E F, na twee tijdseenheden B Ai D2 Ea F, terwijl de bij Ai aansluitende lijnen de overeenkomstige profielen van de afgeleide rivier voorstellen. Pas na geruimen tijd (b.v. 100 tijdseenheden) is de voortschrijdende erosie tot bij den mond gevorderd en heeft zich een voorloopig evenwichtsprofiel B C' A' D' E' F' gevormd ; dan is

ook het geheele stroomgebied van de afgeleide rivier versneden ( lijn bij A'

aansluitend) : de bronnen der rivieren behoeven dan nog niet merkbaar verlaagd

te zijn.

diepte-erosie geleidelijk stroomafwaarts verplaatst wordt is de gang van zaken precies omgekeerd als bij de terugschrijdende erosie; we mogen dus van voortschrijdende erosie spreken.

Intusschen mogen we nu niet bij alle afleidingen dezen gang van zaken verwachten, want als de afgeleide rivier direct een overmaat van puin meebrengt kan er bij A niet geërodeerd worden en kan het evenwicht zich toch later door terugschrijdende erosie herstellen. De puinhuishouding levert hier de sleutel tot goed begrip der processen!

Ten slotte nog enkele woorden over het verband tusschen transgressies en terugschrijdende erosie. Op pag. 21—22 van haar proefschrift heeft Mej. Hol er op gewezen dat wanneer een locale transgressie door scheefstelling van een stuk aardkorst wordt veroorzaakt, terugschrijdende erosie moet optreden, terwijl dat óók het geval kan zijn wanneer het land wordt ondergedompeld zonder scheefstelling. Voor het eerste geval behoeft dit geen nader betoog, maar voor het tweede meen ik een andere verklaring te moeten geven dan die van de