is toegevoegd aan uw favorieten.

Waarheid in liefde; een godgeleerd tijdschrift voor beschaafde christenen, 1839, 01-04-1939

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

die namelijk, welke anderer geluk tot beginsel heeft, zacht maar zwak, en spoedig zinnelijk, en ge volgelijk op het laatst zelfzuchtig; de andere, welke op zelfvolmaking ziet, in het begin sterk, maar ook streng en waarschijnlijk hard, vervolgens koud, en op het eind alleen formeel wezen. Op beide kan, hoewel onvolmaaktelijk, een systeem gebouwd worden, misschien nog iels beier, wanneer men beide te zamen in een hooger beginsel vcreenigde. Maar het groote vraagstuk, waarop het aankomt, zou er niet door zijn opgelost. Eene wereld, waarin ieder uit gevoel van pligt, en uit dal gevoel alleen, zou trachten den voortgang der deugd in ziine medemer.schen te bevorderen , en hen genoegen te verschaffen of van smart te ontheffen, mogt eene wereld zijn zonder gebreken, zij zoude echter eene koude, eene weinig aantrekkelijke wereld wezen.

Maar vanwaar dan , zoo vraagt men misschien, zal men een antwoord wachten, indien het geheele veld van onderzoek vruchteloos doorzocht is? Wij zouden wedervragen, zijt gij er zeker van dat het geheel is doorzocht? De moraal der Grieken zag te veel op den Staal, deze was den Grieken alles, de enkele mensch gold slechts als een deel van denzelven. Onze nieuwe stelsels daarentegen beschouwen den mensch te veel als een op zich zelf staand persoon. Zy kunnen wel zijne maatschappelijke betrekkingen niet geheel uit het oog verliezen; maar zij behandelen hem toch, als of hij in staat ware zijne eigene geesteskrachten alleen door eigen werkzaamheid in eenen staat van onafhankelijke zelfheerschappij te bewaren en te onderhouden. De mensch intusschen is zulk een alleenstaand wezen niet, en hem in wijsgeerige zedekundc als zoodanig te behandelen, is als of men in