is toegevoegd aan je favorieten.

Noord en Zuid; taalkundig tijdschrift voor de beide Nederlanden, ten behoeve van onderwijzers, ..., jrg 20, 1897, no 3, 01-03-1897

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

yver, uwe nieuwe Bisschoppen ende uwe H. Inquisitie heeft onsen ghenadichsten Koninck al'soo wel betaelt ende overredet, dat," enz. De aanteekening luidt hier: „betaelt, ingelicht (van taal). Zie Verdam op betalen 10 (l. 11). (In eene andere uitgaaf staatbekalt, bepraat.)" Juist met het oog op dezen variant zou ik liever betalen weergeven door overreden; bekallen beteekent dit immers , zooals blijkt uit Hooft, die persuasiën vertaalt door bekallïngen. Gaarne wil ik echter toegeven, dat ook de verklaring van den heer Leopold goed in dezen zin past.

BI. 21 wordt achter dencken de beteekenis toegekend van zorg , berouw. Dit laatste is onjuist. Achterdenken wil zeggen bezorgdheid over de gevolgen van eene daad of verdenking, argwaan • alleen de eerste beteekenis past hier.

BI. 22, reg. 10 mocht ghedommel niet onverklaard blijven. Het beteekent hier gegons; zie het Ndl. Wdb. IY. 610.

Ook het woord laterales op dezelfde bladzijde verdiende wel eenige nadere toelichting dan de aanteekening ter zijde behoorenden.

Marnix zinspeelt hier op de Kardinalen, die een purperen mantel en een rooden hoed dragen (vgl. rootverwige) en in de nabijheid van den Paus wonen. Het zijn de zoogenaamde suburbicaire Lisschoppen , d. i. de Bisschoppen van de zes nabij Eome gelegen kerken , die steeds Kardinaal zijn en ook wel den titel van Episcopi collaterales voerden.

Het volgende a latere zinspeelt op den legaius a latere, den in rang 't hoogst staanden gezant des Pausen en als zoodanig steeds met de waardigheid van het kardinalaat bekleed. In de latere eeuwen zijn de legati a latere steeds meer en meer vervangen door blijvende Nuntii en Internuntii apostolici. Dusdanige legaat werd a latere genoemd , omdat de Paus hem uit zijne onmiddellijke omgeving afvaardigde in bijzondere omstandigheden, bijv. naar een vorst, of naar een concilie.

BI. 23, reg. 2: Die hem (den koning der bijen) te synen beste heeft, die heeft het gheheele Swerm ten besten.

De aanteekening luidt: „te synen besten hebben, voor den gek houden" De geachte bewerker heeft zich hier laten misleidendoor de hoogduitsche uitdrukking einen zum besten halen. Hij vergeet evenwel, dat Marnix zegt „te synen besten", die hiermede bedoelt in zijn voordeel, op zijne hand.

BI. 23, reg. 5 : dommelen; zie de aanteekening op gedommel.