is toegevoegd aan je favorieten.

Dietbrand; maandschrift, jrg 6, 1939, no 2, 01-02-1939

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

sociale groepeering, waarin menschen, die ontegensprekelijk hetzij physisch, hetzij moreel, hetzij economisch met elkander verbonden zijn, trachten hun tijdelijk einddoel te bereiken. Als er zekere gemeenschappelijke rechten en plichten zijn, als er een collectief bewustzijn tot uiting komt, als de wil om samen te leven een toenadering van strevingen en krachtinspanningen schept, bestaat de natie, welke ook de vorm van haar politiek regien zij. » De Belgische natie bestaat — aldus het verslag — omdat zij, waar (sic) ze in het verleden de beide volksgemeenschappen (sic) omvat, een lange, glorierijke en smartelijke geschiedenis heeft en, heden ten dage, overeenkomt met een internationale, economische en psychologische werkelijkheid. » Deze stelling — want meer is deze argumentatie niet — is de bekende Fransche natie-thesis, zooals zij voornamelijk door Ernest Renan in zijn bekend geschrift « Qu'est-ce qu'une nation ?» werd uiteengezet. Renan neemt als criterium van de natie het bewustzijn der gemeenschappelijk doorleefde geschiedenis ; de wil tot eenheid, die uit dit bewustzijn voortvloeit, vormt de natie. Het zijn dus twee factoren, die volgens hem de « ziel » der natie bepalen : 1) la possession en commun d un riche legs de souvenirs, 2) le consentement actuel, le désir de vivre ensemble, la volonté de continuer a faire valoir 1'héritage qu on a re^u indivis. Une nation est donc une grande solidarité, constituée par le sentiment des sacrifices qu'on a faits et de ceux qu'on est disposé a faire encore. »

In de Fransche politiek is « nation Frangaise » altijd synoniem geweest van « état Francais ». Bij het beoordeelen van de Fransche natie-thesis mag men dit nimmer vergeten ; men moet op de concrete binnenlandsche toestanden van Frankrijk letten, wil men de beteekenis en de draagwijdte van dit begrip — hetwelk bij ieder volk een andere duiding heeft gekregen — verstaan. Het geschrift van Renan was overigens een pleidooi voor en een oproep tot opname der Elzassers in de Fransche Natie. Daarom doet hij een welsprekend beroep op den « mensch », dat hij niet de slaaf mag zijn van het ras, van de taal, van den godsdienst enz., en steunt hij uitsluitend op subjectieve factoren als gemeenschappelijke herinneringen, gemeenschappelijk bewustzijn en op den wil, tot een bepaalde natie te behooren. Het voluntaristische natiebegrip van de commissie van het « Studiecentrum tot Hervorming van den Staat», hetwelk in opzet en bedoelingen met het Fransche van Rénan overeenstemt, is van uitsluitend staatschen en democratischen oorsprong. Het hoeft geen betoog, dat een dergelijke opvatting tot het meest verregaande individualisme voert, vermits ieder de vrije keuze heeft, zich bij de natie, waartoe hij behooren wil, aan te sluiten, onverschillig of hij, volgens objectieve maatstaven, tot die natie behoort of niet. In dezen zin is de natie niets anders dan