Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

j"1 wordt het woord Scheól ook voor ,ev<*den gebruikt, om aan te duiden de ,?°gste en schrikkelijkste benauwdheden, "e den mensch kwellen kunnen.

Xtt$ tafel.

e lt K-. Fenrhout Mi. Christelijke opvoeding "r\XUeek voorlichting.

A] Vet dit onderwerp hield in September, op de ^'gemeene Vergadering van de Nederlandsche %idernacht-Zending-Vereeniging, de Utrecht'chs predikant Fernhout, te 's Gravenhage een v°°tdracht.

, Omgewerkt en uitgebreid, vond hij thans voor ,air een onderdak in het Tijdschrift ChristenJ!m en Maatschappij der heeren Visscher en iepknhoest en wel als Nummer ó van Serie 2. ^xueele voorlichting in de opvoeding.

Naar men misschien niet weet, is dat tegen •j°ordig een heel vraagstuk. Vroeger dacht men 111 niet zoo diep over ra en liep de zaak ^e£r van zelf, maar in önzen tijd zijn wij al r*eer tot inzicht gekomen, dat alle zaken veel eter zullen loopen wanneer wij er richting en üvst aan geven en daartoe is dan allereerst ?;'igi dat wij er een „vraagstuk" van maken, zoo is dan nu cök een vraagstuk of: n!exiicele voorlichting al of niet een integreerend e'l van de opvoeding is1 (p. 6).

Zoo als meer zaken eerst recht donker worden s fflen er met elkander over gaat nadenken, ,°° is het ook met deze. Maar uit die don*erheid treden zij dan ook bij uitruiling der ^dachten, door spreken en schrijven over het

^gstuk, straks in des te helderder licht. , aan dat spreken en schrijven over de vraag ! Y ,scxuee!e voorlichting ontbreekt het nu geu«kig niet. „Ia Duitschland, Engeland, Zweden, j~e Vereenigde Staten van N.Amerika — óveral e°gt ze meetings en congressen bijeen en zet *e vaardige pennen in beweging, die eiken dag *]eQ berg van literatuur over dit onderwerp °,pU groeien." (p. 6).

j-, *en onzent zitten wij ook niet stil. Niet alleen Fernhout maar ook een dame heeft er, aar ik onlangs zag, al een boekje over geschie e®> dat ik echter niet heb gelezen.

. fk, die van bet bijwonen van groote verga «tingen een hartgrondigen afkeer heb, kreeg bij lezen van Fernhoüt's brochure, een intens °e'°fl van dankbaarheid. Zij toch maakt een °ngtes, — met, als agitatiemiddel, daaraan °ürafgaande meetings — in zake ,,'exueele 0°rlictuiog als integreerend deel van de op j^ding", "naar het mij voorkomt, voorshands onzent onnoodig.

duiver gesteld, met helder oog op de voor11 nadeelen zoowel der bevestiging als der , Qtkencing, is het vraagstuk in deze brochure ,Qrt: en zakelijk behandeld en tot een, mij u^kt althans, bevredigende oplossing gebracht. Methodisch, zooals wij dit van Fernhout ge,0oa zijn, tracht hij eerst de twee begrippen e bepalen.

Opvoeding als „de bewuste, planmatige werk aamheid die de vorming van den mensch als e®sch ten doel heeft."

I Of het met deze bepaling in den haak is, ik over aan de heeren paedagogen van P'ofessie.

Sexueele voorlichting als „aanvankelijk beant°Ording der vraag naar de geheimenis der |eboorte, allengs zich uitbreidend tot het ge-

^htelijk leven in 't algemeen."

■Zija resultaat nu is, dat de tweede wèl een 1 'egreerend deel van de eerste is en daartoe °rtU hij door een redeneering waartegen niet

te zeggen valt.

y "ieruit volgt dan weer, dat een gevraagde (j°0tlichting hier nooit geweigerd mag worden; ** men haar niet mag vervangen door een ir°okjc: van kooi 0f ooievaar of hallen boom; e»1 moet ëe?even dcor, voor zoover noodig . °irbaar, eenvoudig weg de waarheid te zeggen. £>00r wien en hoe dat dan moet geschieden, °'dt nu verder uiteengezet.

ehnhout, eeefc daarbij zeer verstandige e°ken.

Zoo b.v. op p. 30: „De eisch om het schaamtedeel te ontzien, brengt o.i. mee, dat men ^z-tlelijke en meer gedétailleerde sexueele voor ^üng nooit geve aan de twee sexen in ^•nders tegenwoordigheid.

0 ~P School heeft de onder wij ser er zich dac ai l. VlQwege de ccëducatie. van te onthouden,

1 ook zijn onderwijs in plant- en dier^ ">de een basis worden, waarop de ouders bi; *voorlichting kunnen voortbouwen.

zw °k op de Cathechisatie mag evenmin op Olijke sixueele voorlichting gegeven,maar we) 0 °et men „naar aanleiding van het 7 e gebod het sexueele leven het licht van Gods heiliger s doen vallen" en, door dc behandeling var mmige Bijbelschc verhalen en enkele dogma's ^Piettelijk voorlichten.

ar eigenlijke taak rust hier op de Ouder. We* °P den Vader tegenover de jongens en oj rlg ^oeder tegenover de meisjes. Het lezen vai is ^chrifr in de huiselijke godsdienstotfenin| v° » Cnristen-ouders daarbij een voordeel. „D< den*en van het s xueele leven, zóó gezien i: ,jc Eouden lijst van de Heilige Schrift, zullei vèr *'e« van ^et kind niet bevlekken, maar haa ^,^^'jnen ia 't licht van de genade en vai yectu des Verbonds." p. 34.

u de zaak eenmaal een „vraagstuk" i Ob "0tden, — naar het mij voorkomt, voor d v^voediDg van de j;ugd in onze steden mee IjA belang, dan voor die van de jeugd op he ijj > wijl die dichter bij de natuur leeft — zo ' boekje gaarne in handen zien vaa ondei j^ets> predikanten en vooral ouders. * * alleen toch daf, maar vooral hoè, ws gel 1^Hout noemt de niet opzettelijke of c A^entl,che en de opzettelijke voorlichting dot i0 _ °pvoeder moet gegeveD, wordt er goe ^gedeeld.

jj R H. H. Kuyper. Calvijn en Neder lan. jC/r. ^Ielfde Tijdschrift Christendom en Maa

kost Per 3er'e van 10 nutnmers f 3 ï

/" en waarvan afionderlijke nummers voi \JT. 0 cents bij den uitgever G. J. A. Ruys tnet CHl' zijn te verkrijgen — brengt als Nur va,n Serie 2. een studie over Calv.jn i p^kland.

lus', vordt in nagegaan èa hoe de nauwe bar keij 'en kalvijn en Nederland is ontstaan èn we Otfgj^v'oed Calvijn op ons volk heeft uitg

het v' • 'let eerste betreft, stelt de schiijver t"ee ^at' ^a,; Calvijn, die in rsÓ4 sterft, — ree, «u alzoo vóórdat in 1566 „hageprei

Vatt Q'®|denstorm toonden, hoe diep in de zi «U e ,y°lk het verzet tegen Rome's hieratcfc eveu,?e eD3t reeds wortel had geschoten" '^tW(l\a'an een met Nederland, als N

heef, „ ®-anvankelijk aan een band met Calvi ^gedacht.

•"«Sta» scheen ons land dan ook voc • onij l>ij tie enge verbinding met Duitse

nd. veeleer te komen tot de Reformatie in worden uitgebreid, dat de Kerkeraad daarbij geheel 1

iKhorcrtion lin 2011 worden ter zijde gesteld, en eigenlijk niets c

utherschen zid. „ anders zou te doen hebben, dan te registreeren t

De band kwam echte_r en door Calvij g • eene gemeentelijke vergadering zou beslist ,

:hriften, met name de Institutie, en door zijn hebben_

ersoonlijken omgang met ballingen uit Nederland inderdaad (en dit is hier wel de hoofdzaak) zou 8

>t stand. .. iets dergelijks ook geheel in strijd zijn met hetgeen J

Het moeielijke vraagstuk waarom Calvijn's in Gereformeerde kerken als de roeping van den f

tvloed in Nederland zoo overheerschend is ge- kerkeraad erkend wordt, en voorts principieel in 1

orden, wordt daarna besproken, waarbij o.m, strijd zijn met hetgeen in die kerken beleden wordt c

ïwezen wordt op de geestelijke verwantschap over de inrichting en regeling der kerk en over c

; * 6 n de daarin door den Heere verordende ambtelijke (

isschen bem en onzen volkbaard._ diensten. Hierin ligt het groote verschil tusschen „Maar , zegt de geachte schrijver, „noeze^ ijg Qereformeerden en de Indcpendenten. Voor het .

I deze factoren hebben megewerkt om Cilviin s overjge hebben die twee groepen zeker veel geest- .

enkbeelden in Nedei land ingang te verschaffen, verwantschap. Maar juist daarom moet temeer

>ch meene men daarom niet, dat het Calvinisme gewaakt worden, dat geen kerkelijke beschouwin- '

oit in Nederland de alleenheerschappij heeft gen van het Independentisme worden overgenomen, <

*70erd" En hij verwijst, ter verklaring van dit en zoodoende in Gereformeerde kerken een beginsel

:it, naar de omstandigheid, „dat het Calvinisme indringe dat ondermijnend, ontbindend en ver- i

a in zijn belijdenis van Gods absolute S.uve- eestend op haar werken zou.

ïiniteit èa in de handhaving van zijn zedelijk ;— .... '■■■■■ ■■■■,:. ]

leaal zoo hoog staat, dat het nooit een volks-

erk in eigenlijken zin stichten kan. Electie en $ffideele Ibgncïitm ,

slkskerk sluiten elkander uit". ,

Wat nu het tweede betreft: den invloed door

alvijn op ons volk uitgeoefend, — dan is Rotterdam, 26 Jan. De commissie tot finan-

at Kuvper daaromtrent schrijft bijzonder cieelen steun voor aanvragen van buiten, die door s

:eenswaardig. Hier is de echte historicus aan het den raad der Geref. Kerk alhier daarvoor is |

oord, wien het om niets anders dan den juisten benoemd, deelt vereenigingen enz. mede, dat '

ijk op de feiten te doen is. s,Niet al wat in ons hare colporteurs moeten voorzien zijn van een J

iorietijdvak Nederland's roem uitmaakte, mag aanbevelingskaart, door bovengenoemde com-

p rekening van het Calvinisme alleen worden missie daarvoor afgegeven. Het adres is: J. !

ssteld". — Bij wijze van voorbeeld wijst hij Zuidervaart,secr.,Schietbaanstraatr2,Rotterdam. !

an op de vrijheid van religie en toont daarbij

uidelijk aan, dat deze allerminst een vrucht 1

an het Calvinisme was. Maar anderzijds Classis GroniDge 3.

jont hij ook duidelijk aan, wat Nederland aan De classis Groningen heeft in hare vergadering

Ialvijns invloed te danken heeft in betrekking van 27 Jan. 1910 praeparatoir geëximineerd en

3t zijn nationale zelfstandigheid, constitutioneele met algemeene stemmen beroepbaar gesteld in

rijhedea en de positie die het innam onder de de Geref. kerken, den heer L. van Wijk, candidaat

olkeren van Europa. Iets wat in te eigenaardiger 1 tot den Heiligen Dienst te 1 hesinge.

cht treedt door een vergelijking met wat, naar Namens de classis voornoemd:

He waarschijnlijkheid, het gevolg zou zijn ge- A. S. Schaafsma, scriba,

reest indien Nederland gelutheraniseerd en

nder invloed van Duitschland ware gebleven. rT , , ~ , , .T j

, ". ' , - „ u_OIT^v>Qftin(/ Het adres van de Geref. Kerk te Numansdorp

voo.U„: J. Vos, Middelaluis, «-.«-«ï

maatschappij, inzonderheid wat betreft handel dorP' scnba van den _ r aa n nijverheid,— zou op zich zelf reeds voldoende

ijn, deze studie een eereplaats te verzekeren in Kort verslag van de vergadering der

en tijdschrift als Christendom en Maat- classis Assen, 25 Jan. 1910.

schappij. i r. Ds. Zahn, praeses der vorige vergadering,

Ook dit Nr. van C. en M. verdient een nog I opent deze op de gebruikelijke wijze.

uimer kring van lezers, inzonderheid onder | 2. Ofschoon het weer ongunstig is, en de ms Calvinisten, dan die waarin deze periodiek wegen moeilijk zijn, zijn alle kerken wettig ic'n nu reeds mag verheugen. | vertegenwoordigd; behalve die van Gasselter-

3. Van een nog ruimer kting van lezers ge Nijeveen. De kerk van Een zond, ber.evenseen prokec, J. Bressen, „De Gcdachtcnii des Rechi- j ouderling, ook een diaken, wien, de redenen aardigen, ' Het leven van H. I. Dibbetz, Een gehoord, keurstem wordt verleend.

riend van Dr. A. Kuyper — door mij verleden " 3. Het moderamen voor deze vergadering reek als „premie" bij het Jaarboekje van den bestaat uit Ds.: W. W. Smitt, praeses, en ierefoimeerden Jongelingsbond aangekondigd,— G. H. Zahn, scriba; terwijl Br. Koster wordt s ook afzonderlijk uitgegeven bij J. H. Kok te aangewezen voor het persverslag.

Campen. 4. De praeses richt een welkomstgroet tot De prijs is 75 ets. Ds. J. Scholten, Pred. te Roden, die voor de eerste maal ter vergadering is.

5. De notulen der vorige vergadering worden ïllf hP Iftprï» gelezen en goedgekeurd. Intusschen kwamen

ook de afgevaardigden van Gasselter-Nijeveen ter _______ I vergadering.

6. Ds. H. Dijkstra rapporteert namens de In de Amsterdamsche Kerkbode bespreekt commissie der classis, op de vorige vergadering

Prof. Rutgers, naar aanleiding van eenige on benoemd, in zake pensioenregeling voor oefenaars. :evredenheid over de wijze waarop de Kerkeraad Z.Eerw. deelt mee, dat een concept-ontwerp is bij de jongste verkiezing van een predikant, opgesteld, hetwelk gezonden is aan de classis liet tweetal gesteld had, de principieele vraag, Beilen. Op de volgende vergadering zal dit, in hoeverre de Kerkeraad vrij is om uit een of een gewijzigd concept, ter tafel komen, wat grostal, door de gemeente geformeerd, zelfstandig eerst nog aan de verschillende kerken der te kiezen. Da ontevredenen meenden n.1. dat classes zal worden gezonden.

de Kerkeraad verplicht was die predikanten op I 7. Eveneens zal op de volgende vergadering het tweetal te brengen, die reeds van de zijde een voorstel ter tafel worden gebracht, indien der gemeente de meeste stemmen gekregen althans de voorbereiding wel gelukt, om een hadden. ~ classikalen Zendingsdag te houden te Zuidlaren.

Ds. H. Hangelbroek en Br. J. Beekman worden Het is dit laatste punt, waarmede enkele gemeen- met de voorbereidende werkzaamheden belast, teleden zich niet goed vereenigen kunnen; terwijl g, d3. Dijkstra rapporteert omtrent de Zending zij juist integendeel behoorlijk zouden achten, dat op Soemba. Ds. Colenbrander is te Melolo de gemeentelijke stemming voor het zestal °ol< aangekomen en gevoelt er zich zeer opzijn voor het tweetal beslissend was, zoodat de Kerke- °, Tx„ w- t° „„ nit.f Aa

raad zou gehouden zijn dit te doen bestaan uit de ^. Wielenga is met het oog op de

twee candidaten, die bij de stemming voor het schooltaak te Soemba, op reis geweest naar zestal de meeste stemmen verkregen hadden. Daar I Memboro en Liora.

de thans bestaande regeling den Kerkeraad te dien 9. Ds. Groot N.bbelink rapporteert omtrent aanzien geheel vrij laat, zou dus, om op wettige de inwendige Zending in Drente, en deelt meê, wijze aan den wensch der bedoelde gemeenteleden dat te I ie een Evacgelisatielokaal werd geopend te voldoen, de regeling in hun zin moeten gewij- en het aanUi Zondagsschoolleerlingen aldaar

zigd worden. , toeneemt. Ook dit laatste is het geval te Tinaarlo,

Kan dat dan niet? zal misschien gevraagd wor- , , J* . , , , '

den. En het laat zich begrijpen, dat er zijn, die do^ nood.g moest ook daar een lokaal worden bij het eerste hooren zulke wijziging voor eene zeer I gebouwd. Ie Ruinen gaa arbeid onder

eenvoudige zaak houden, waartegen eigenlijk geen leiding van Br. J. de Braai goed, terwijl de bezwaar is, en waardoor de regeling zelfs zou ver arbeid te Langerak door de kerk van Nieuweroord beterd worden. Laat mij trachten, dezulken van I is overgenomen. Ia de kas is — jimmer genoeg — het tegendeel te overtuigen, door op de volgende 1 een tekort van / 100.

overwegingen hun aandacht te vestigen. IO> ds_ Hangelbroek rapporteert omtrent de

Omtrent zulke wijnging valt reeds aanstonds op kerkvisitatie jn de kelken Van Roden, Norg,

te merken, dat zij in de bestaande regeling in het 17, TT , c? :i^i„ o

geheel niet passen zou: zij zou daarin niet een- Een- Hauierwijk, Appelscha en Smilde L. voudiglijk kunnen wo.den opgenomen, maar die 1verzoek van een der kerken om geheele regeling zou daarvoor moeten wegvallen I advies in een tuchtzaak, wordt aangehouden tot Immers, bij zulke bepaling zou het tweetal reeds een volgende vergadering.

door de eerste gemeentelijke stemming definitief 12. Zuidlaren vraagt een huishoudelijke regeling zijn vastgesteld. Maar wat voor zin zou het dan te willen invoeren, waarin wordt bepaald, dat hebben, de bepaling te handhaven, dat er vooraf men alleen daa buiten stemming mag blijven, een zestal zou gemaakt worden? Het formeeren indieQ de dassis daartoe te vorea vrijheid van een zestal heeft alleen dan beteekenis, wanneer , ,

daaruit later bij vrije keuze een tweetal kan gemaakt VC! j wordt aang .

worden; maar het heeft geenerlei nut of doel, de rondvraag naar art. 41 K. O. worden

wanneer te gelijker tijd ook reeds het tweetal zou verblijdende mededeehngen gedaan door somgemaakt zijn. En waarom zou dan verder de be- mige kerken omtrent de stichting van Chr. paling blijven, dat zulk een zoogenaamd zestal door scholen.

den Kerkeraad tot een tweetal gemaakt werd, j4> Door de kerken van Birger en Gasselwenneer dit door de voorgaande stemming reeds I ter ^jjeveen word£ geapporteerd, dat alle stukken definitief zou geschied zijn > Dat alles zou dan een jn zake yiet beroep door Roden uitgebracht op omsïag zijn, die geheel overbodig en doelloos was; D Scholten, in orde waren bevonden, inderdaad eene ïjdele vertooning, die met den ernst ' t ' " " v r.

van het beroepingswerk zeker onbestaanbaar zijn I5- rondvraag omtrent art. 43 Iv. U, zou. Om daaraan te ontkomen, zou er niets anders worden de korte notulen gelezen en na enkele overschieten, dan dat de geheele bestaanden rege- wijzigingen goedgekeurd.

ling werd afgeschaft, en dat in plaats daarvan 16. De praeses sluit de vergadering. Ds

eenvoudig vastgesteld werd, dat bij gemeentelijke Scholten gaat voor in dankzegging.

stemming een keuze gedaan werd. En eigenlijk . , , .

zou men diezelfde lijn dan nog iets verder moeten '-'P 'ast Qer classes .

doortrekken. Immers ook bij dat tweetal zou dan P, Koster.

reeds een stemmencijfer den doorslag moeten geven, Appelscha, 27 JaD. 1910,

zoodat wie daarvoor de meeste stemmen had als

de aangewezen persoon te beschouwen was; en _ ... —.—_

waarom zou men dan nog eerst een zoogenaamd tweetal maken? Alles zou das kunnen en moeten

afloopen met ééne enkele gemèentelijke steTiming 1 Tftl 11II r II1.3110

door welke aanstonds zou worden aangewezen wie er te beroepen was.

Zonder twijfel zou dit de zaak zeer vereenvoudigen. Maar zou het beter werken dan de thans N.Amprilra T) p Roomsrhe r> e r bestaande regeling ? Alles zou dan ten slotte geheel t £ X.Iho oger OudeTwijs afhangen van den uitslag der gehouden stemming;

en wanneer daarbij het aantal stemgerechtigden In De Wachter lazen we een resumé va: zeer groot is, kan men dan onderstellen, dat die hetgeen de Roonsche pe:s in de nieuwe werel allen g noeg op de hoogte zijn om geheel zelf- denkt over het hooger onderwijs dat aldaa standig te kiezen? Vooral, omdat verre de meesten Legeven wordt. In een Roomsch blad werd bs daarbij zouden afgaan op hetgeen zij van predi- \ % d dat doordica men in de instellingen va kanten bij de prediking gehoord hebben, terwiil . Jt ' ^ At

toch bij eene beroepin|, behalve die éénè hoofd ' H,ÜOger Onderwijs de religie heeft weggelater zaak, inderdaad nog vele andere dingen in aan (^e bestuurders machteloos staan tegenover d 1 merking moeten komen. Denkelijk zou er bij zulk elementen die ontbindend weruen. Na&rmat eene stemming dan ook wel eenige leiding komen iemand den Godsdienst overbooid werpt, onl 1 door aanbevelingen van gemeenteleden. Maar zou doet hij zich van zijn zedelijk karakter en neig : zulke leiding te verkiezen zijn boven die van den hij ych tot he' dierlijke in zijn bestaan. . Kerkeraad, die van Godswege tot besturing der De i0Doste gebeurtenissen in Spar je en Franl gemeente geroepen is, en die dus ook voor het rjjk hiervoor de duidelijkste bewijze!

„ werk der beroeping de verantwoordelijkheid heeft ? JT> , . . . _ .. « ^

Voor zooveel het met die roeping en verantwoor- , belulve het ontbreken van e religie, worc delijkheid bestaanbaar is, heefi de Kerkeraad bij 1!' ('e Amenkaansche instellingen voor I-0<)g< " beroepingen aan dc gemeenteleden een grooten Onderwijs een ideaal aangekweekt, dat alle invloed toegekend. Maar die mag toch niet zóó noodlottigste gevolgen heelt. De geest van h

md is om spoedig rijk te worden. Dezelfde eest spoort den jongeling aan om naar middelen e zoeken, die hem spoedig geleerd maken. De imerikaansche jongeling heeft een grondigen fkeer van het ,,blokken", hij heeft er geen tijd oor. Hoewel iemand op allerlei manieren in :orten tijd rijk worden kan, zoo kan hij niet li n korten tijd een Hoogeschool doorloopeD, om e' [an voor den dag te komen als een geleerd, intwikkeld man. Een degelijke ontwikkeling is Ie vrucht van jarenlange degelijke studie. d

Daarbij komt dat het stelsel van coeducation n vordt gevolgd, namelijk dat jongens en meisjes d e zamen dezelfde lessen volgen; dit stelsel is e .lleen op zijn plaats in het huisgezin; in een d :ollege is het een fout. E

De democratiscl e geest is in Amerika over- I natig ontwikkeld; hij is gekant tegen tucht, 'erzet zich tegen het gezag, toch is het noodig lat ook aan de Hooge-scholen het gezag ge- tj ïandhaafd wordt. I

Ook gevoelen de Amerikanen zich aangetrok- h ten tot het geheimzinnige. Getuige de menigte 0 fan geheime genootschapen, die evenals een d omber spookgestalte de natie onder hun vleu- h ;elen dekken en haar berooven van het licht, lat zij zoo noodig heeft tot gezonde zedelijke } intwikkeling. Trekken de geheime genootschap- i )en de ouderen aan, voor den jongeling die een n kollege bezoekt, zijn ze een ware betoovering; z lij denkt dat hij door zijn lid-zijn van een \ jeheime broederschap zich sterk maakt tegenover v iet schoolgezag. v

En tenslotte is de belangstelling van het volk g n lichamelijke oefening tot een ziekte geworden. I Energie en krachten, een beter doel waardig, worden daaraan opgecfferd. Volgende geslachten g :ot zichzelf gekomen, zullen ongetwijfeld dezen v karaktertrek van het Amerikaansche volk een g ier donkerste noemen. De schadelijke invloed r van deze lichamelijke oefeningen op het onder- r wijs aan de Colleges is te zeer bekend om nog j: bepaald daarop te wijzen. Alle ware vrienden £ van het onderwijs erkennen, dat de College s ithletics een schadelijken invloed uitoefenen.

Het geneesmiddel noemt het Roomsche blad: t verander den geest van het Ameiikaansche ] volk, indien ge kunt, en men zal dan ook het 1 Ameiikaansche College veranderen. Wij Katho- i lieken zien de noodzakelijkheid in om de ver i keerde invloeden zoo gering mogelijk temaken. < Het is een reuzentaak. Wij strijden tegen bijna < onoverkomelijke bezwaren, tegen de wereld, het ; vleesch en den duivel. Maar juist hierin ook ■ ligt de reden van ons betrekKelijk succes en van ons eindelijk behoud op het gebied van het onderwijs.

De Wachter zegt, dat hij deze critiek zonder voorbehoud onderschrijft. Hij staat nader bij de Roomschen dan bij hen, die heel het onderwijs z.g. neutraal weten te maken. „Het ongeloof wint veld". De vijanden van den Christus staan er op, dat hun wil geschiede, en zij krijgen vaak hun zin. In Chicago hebben nu weer de Joodsche Rabbies een protest ingediend bij den Schoolboard legen het zingen in de publieke school van liederen van meer of min Christelijk karakter. Zij zullen wellicht hun zin in dezen krijgen. En zoo zal eindelijk het laatste spoor van den Christelijken godsdienst in het onderwijs aan de publieke school moeten verdwijnen.

Maar zien dan de Christenen het niet in, dat de school, die ook de hunne is, een secteschool wordt van het ongeloof? Zullen de vijanden van God en zijn Woord zeggen wat wel en wat niet aan de school geleerd zal worden? Hebben de burgers die aan God en zijn Christus trouw zwoeren, geen zeggenschap meer over de school? Diep bedroevend is het te zien, hoe de Christenen tegenover de eischen van het ongeloof het stilzwijgen bewaren.

En de inrichtingen roor hooger onderwijs, waar het ongeloof den toon aangeeft, worden grootendeels geldelijk gesteund door mannen, die op den Christen naam voor zich prijs stellen.

Voorwaar, de kinderen dezer eeuw zijn wijzer en getrouwer dan de kinderen des lichts".

Wij voor ons zouden liever zien, dat èn Roomschen èa Protestanten inzagen, dat zij in de eerste plaats zich moeten geroepen achten, tegenover de instellingen van hooger- en lager onderwijs, vrije scholen te stichten, naar de beginselen waaruit de ouders leven. Een vrije Universiteit op Gerefoi meerden grondslag zouden wij met vreugde begroeten. En wij meenen dat dit de beste manier zou zijn om den volksgeest om te zetten. Wellicht volgden dan de Roomschen en vele anderen, die er prijs op stellen dat het volk van Amerika niet aan ont kerstening worde prijsgegeven.

Gemengd Nieuws.

De predikant J. Berendt, geestelijk verzorger van een krankzinnigengesticht te Berlijn, ijvert voor het oprichten van een krankzinnigengesticht te Jerusalem. Hij vond daartoe aanleiding, toen hij op zijn reis door Palestina gewaar werd toe ellendig de verpleging van krankzinnigen in het Joodsche land is. Zoo vond bij bijv. in het Grieksche klooster El Chadre bij Bethlehem de krankzinnigen met een breeden ijzeren band, dien zij, zonder dat er iets onder was, om den hals droegen, aan een muur van de kerk vastgeketend, terwijl zij deels zonder eenige bedekking op de naakte vloersteenen lagen. Deze barbaarsche behandeling vindt haar grond in het bijgeloof van het volk, dat op die manier de heilige George krankzinnigen genezen heeft. De krankzinnigen werden met brood en water des morgens en des avonds gevoed; zij kregen van beide echter slechts weinig.

In het gesticht dat de Berlijnsche predikant wil stichten, zullen de lijders zonder onderscheid van religie of natie op Europeesche manier door psychiaters behandeld worden. In Jerusalem vindt het plan sterke toejuiching. Het wordt gesteund door den predikant der Duitsche Evangelische gemeente, de directie van het Syrische weeshuis, den geneesheer van het Duitsche diakonessenhospitaal enz. Op welken grondslag de stichting verrijzen zal, werd ons niet gemeld. De namen van hen die ei voor ijveren, doen echter aannemen, dat het eene Christelijke inrichting worden zal.

Te Breslau in Silezië hielden de Joden eem vergadering en noodigden den gouverneur uit on s die bij te wonen. Zijne Excellentie gaf daaraat gevolg. Een der sprekers hield eene rede ter ver dediging van het Jodendom en viel daarbij hevij ï tegen het Christendom uit. Zijne Excellentie vroej 1 daarop het woord om te zeggen, dat hij gaarne aas r de uitnoodiging had gevolg gegeven, daar hij alle: - wat in Silezie op godsdienstig, zedelijk en maat 3 schappelijk gebied plaals had, met belangstellinj gade sloeg. Maar, zoo vervolgde hij, hij kon nooi l vergeten dat hij een Christen was, en daarom koi " hij niet aanhooren dat zijn Heere en Heiland ge lasterd werd. Had hij geweten, dat men een de. redenaars, zonder tegenspreken, zulke uitvallei t tegen hetgeen een Christen dierbaar is, zou ver oorloven, 'bij zou zekerlijk niet gekomen zijn. N; dit gezegd te hebben, verliet hij de vergadering.

'* WlNCKEL.

it

:r

Dim Üntdi't'fit.

mammam—mmmmmmm

AAN VRAGERS.

Gelijk we onlangs meldden moesten nog ettejke vragen wachten. Deze krijgen na een beurt, q nog meer.

No. r van F. L, v. d. B. te A. luidt:

„Onlangs lazen we met hartelijke belangstelling e brochure van Dr. Capadose, u zeker ook iet onbekend, omtrent Don Manuel Matamoros, e Spaansche martelaar van vóór 50 jaren. Het inde is echter, in dat boekje, duister. Werd e galeistraf van 11 jaren voltrokken? Was ton Mitamoros vóór dien tijd reeds overleden? 3 er iets van zijn sterven bekend? U kunt ellicht hier iets van mededeelen.

Matamoros was een geloofsgetuige, die in dien jd, omdat hij de Roomsche kerk had verlaten, 'rotestant was geworden, in Spanje, waarvan ij burger was, werd gevangen [gezet en verordeeld. 't Is op 't oogenblik in Spar je 1 oor e Protestanten nog heel moeilijk, maar destijds eerschte er gansch geen godsdienstvrijheid. De behandeling van den edelen, vromen latamoros wekte echter in het Protestantscli Europa terecht groote verontwaardiging en ifldelijden. Er werd hier in Nederland een veroekschrift opgesteld «an de toenmalige koningin an Spanje, Isabella, dat alleen Nederlandsche rouwen mochten teekenen. Dr. Capadose, de riend van Da Costa, en eenige andere heeren ingen dat verzoekschrift overbrengen aan de :oningin.

Het gevolg was, dat de straf die over den evangen Matamoros was uitgesproken niet werd oltrokken. Men ontsloeg hem en eenige geloofsenooten als Trigo en Alama uit de gevangenis,

aaar zij werden uit het land gebannen. Ik kan oij nog zeer goed de terugkomst van Dr. Catadose herinneren. Hij trad toen op in de ichotsche kerk te Amsterdam en deed voor een tampvolle vergadering verslag van zijn reis.

Ook Matamoros zelf trad daar op en sprak net groote levendigheid. Wij zongen toen 5s. 146:5. De Spaansche edelman — dat was lij — zag er destijds al n et goed uit. Hij bad reel geleden. Hij heeft zijn bevrijding ook niet rele jaren overleefd. Hij stierf in het geloot lat hij beleden en waarvoor hij geleden had, lat, hetwelk ook wij hebben, naar de Schriften. Het goede werk door hem begonnen is ten spijt /an alle tegenkanting des pausdoms, gezegend voortgegaan. Bijzonderheden van zijn sterven sijn mij niet bekend. Het bovenbedoelde boekske is zeer lezenswaardig.

Een tweede vraag, van K. J. B. te D.,luidt: Tegen het Kerkstfeest ziet men de bloemenwinkels versierd met groene hulst en vogellijm, waaraan roode en witte besjas. Ook andere winkeliers étaleeren met roode en witte kleuren. Zou u me kunnen zeggen, welke beteekenis deze kleuren en beide genoemde heesters in dit verband hebben ? Heeft men misschien te doen met een heidensche gewoonte ? Bij voorbaat mijn hartelijken dank.

Gaarne wil ik trachten aan dit verzoek te voldoen, als onze lezer mij er ook een vergunt.

't Is namelijk, dat hij voortaan het geheel onnoodige vreemde woord „etaleeren" verruile voor het goed Nederlandsche uitstallen. Het Fransche woord is hier te dwazer, wijl „é aleeren" en „uitstallen" oorspronkelijk V zelfde woord zijn. Waarvoor dan nu dat vreemde woord gekozen. Onze heerlijke, rijke taal is ons toch tot iets beters gegeven dan om haar te bederven.

Wat dc vraag zelf betreft zoo wordt hier blijkbaar van twee verschillende planten gesproken. De eene is de gewone, altijd groene Hulst, die fraaie roode bessen beeft en wel bekend is. Uit de schors van deze plant wordt vogellijm bereid. Toch zal hier met dit woord wel bedoeld zijn een andere plant nl. de Mistel of Maretak.

Dit is een kleine plant, een zoogenaamde woekerplant, d. i. een die -zich voedt met de sappen van andere gewassen en vele soorten heeft. Deze plant draagt witte bessen en tiert in Europa en Azië op vele boomsoorten o. a. op perenboomen en appelboom en; soms maar zelden, op eiken.

De takjes van den mistel zijn gevorkt. Door de oude heidenen, zooals de Grieken en de Romeinen werd aan dezen misteltak wonderkracht toegeschreven. Vandaar dat deze „gouden tak" (in den winter ziet de mistel goudgroen) in de fabelleer voorkomt als de tooverstaf, die de onderwereld opent. Ojk bij onze heidensche Germaansche voorouders vond men dit bijgeloof. Hun Druïden of priesters achtten den mistel en den eik waarop hij groeit heilig, en haalden den tak met groote plechtigheid er af.

Ia de Germaansche fabelleer was de misteltak het zinnebeeld der weer ontwakende zonnewarmte, die alleen in hem blijft leven, en waarin zijn wonderkracht zit. De mistel werd dan ook ingezameld op het Joelfeest of op Nieuwjaar, den tijd waarin de zon weer begint te klimmen en waarop ook ons Kerstfeest valt. Men sierde dan ook de woningen met groen, met mistels en hulsttakken. Ia Frankrijk loopen nog de kinderen omstreeks Nieuwjaar met misteltakken. Ia Engeland worden deze op Kerstfeest aan de zoldering en boven de deuren gehangen. Deze plant, die ook Lïjmmistel heet, verschafte ook de zoogenaamde tooverroede, die, naar men meende, iemand het vermogen gaf tot ontdekking van onder de aarde verborgen bronnen, schatten enz.

Gelijk in meer gevallen ging het oud heidensche gebruik ook over tot de christenen; zelfs kreeg de oude misteltak den naam van Heilige Kruishout. De versiering met groen hier en daar op Kersifeest is dus een overblijfsel uit den oudheidenschen tijd.

CORRESPONDENTIE.

F. te A. Als u de vragen — elk afzonderlijk opgegeven — wilt inzenden, hopen wij die te beantwoorden.

J. C. v. B (?) te A. Zoodra mogelijk komt u aan de beurt.

: M. de G. te 't Z, Bij de e.v. behandeling van 1 vragen. Nu ging het niet meer.

| "Vriend Daniël" te Ak. Heel goed. Maar wie , zijn naam niet noemt kan, dat weet ge toch, i geen antwoord verwachten. I Hoogenbirk.

3 ^ ■ ... —

[ INGEZONDEN STUKKEN,

1 (Buiten verantwoordelijkheid, van de Redactie.)

WAARSCHUWING.

Reeds geruimen tijd loopt een zeker jongmensch, 1 die, zooals men zegt, er zeer netjes uitziet, eu zich zeer fatsoenlijk openbaart, stad en land af met onderscheidene kantoorbehoeften, en daarbij van een tweevoudige reclame gebruik maakt.

Hij zegt n.1. dat hij een familielid van oudergeteekende is ; en ten anderen dat aangezien zij u •

Sluiten