is toegevoegd aan uw favorieten.

Maandblad voor den Nederlandschen landbouwer, 1877, no 8, 1877

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

OVER WETENSCHAPPELIJKEN LANDBOUW.

mensclielijk en dierlijk leven, daar dit zonder haar niet denkbaar is. Zij is namelijk voor de ademhaling zoo onmisbaar, dat het gemis er van gedurende weinige oogenblikken den verstikkingsdood ten gevolge heeft, terwijl zij tevens de oorzaak is der dierlijke warmte. Alles namelijk wat wij verbranding noemen, is niets anders als eene verbinding, welke de zuurstof met een brandbaar ligchaam aangaat, waarbij warmte vrij d.i. voelbaar wordt. Deze verbinding kan snel en sterk geschieden, als wanneer er te gelijk licbtontwikkeling bij plaats heeft (vuur, vlam) of langzaam en stil, waarbij alleen warmte ontstaat. Dit laatste is bet geval in het dierlijk ligchaam. De ingeademde zuurstof verspreidt zich met het bloed door het geheele ligchaam been, verbindt zich met de daarin aanwezige koolstof en waterstof en brengt daardoor de dierlijke warmte voort. Ook voor de planten is de zuurstof noodzakelijk, daar niet alleen ver de meeste plautenstoffen zuurstof bevatten, maar ook omdat zij onmisbaar is ter toebereiding van de voedselstoffeu der planten inden grond, voor de ontkieming der zaden enz. § 13. Zoo vlug en krachtig nu als de zuurstof werkt, even zoo traag en flauw werkt de stikstof der lucht, daar zij zich niet met andere stoffen dan door tusschenkomst van derden verbindt. Inden dampkring schijnt zij dan ook hoofdzakelijk slechts te dienen om de al te sterke werking der zuurstof te verminderen. Hoe noodzakelijk toch de zuurstof ter onderhouding van bet dierlijk leven zij, zpo is toch geen dier in staat om meer dan eenige oogenblikken in zuivere zuurstof te blijven leven. Een zeer opgewekt, vrolijk leven wel is waar, maar dat door snelle uitputting en den dood gevolgd wordt. Het mengsel van 4> deeleu stikstofgas op 1 deel zuurstofgas is er juist op berekend om het levender dieren duurzaam te onderhouden, zonder eenig nadeel te weeg te brengen. Intusschen bewijst de stikstof ook nog andere hoogst gewigtige diensten inde huishouding der natuur. Zij maakt namelijk een hoogstbelangrijk bestanddeel van het ligchaam van planten en dieren uit en zonder genoegzaam stikstofhoudend voedsel kunnen geen van beide inleven blijven en tot volkomene ontwikkeling en groei geraken. Rechtstreeks echter, zooals zij inden dampkring aanwezig is, draagt zij niet het minst tot voeding der planten en dieren bij, maar alleen in verbinding met andere stoffen. Met zuurstof verbónden als salpeterzuur, of met waterstof verbonden, als ammoniak, wordt zij gretig door de planten opgenomen en dient daarin ter vorming der eiwitachtige of zooge-

122