is toegevoegd aan uw favorieten.

Landbouwkundig tijdschrift; maandblad van het Nederlandsch Genootschap voor Landbouwwetenschap, jrg 50, 1938, 1938

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Het serieprincipe bij veldproeven door Prof. Dr. O. DE VRIES Hoofddirecteur Rijkslandbouwproefstation te Groningen.

Toen ineen vrij laat stadium de Secretaris zich tot mij wendde, met het verzoek om bij het programma van hedenmiddag in te vallen, heb ik in overleg met hem besloten om als onderwerp te kiezen ~Het serieprincipe bij veldproeven”. Dit vormde eender punten, die ik op den discussiemiddag tijdens de Indische Week van twee jaar geleden 1) als onderdeel vaneen grooter geheel in bespreking bracht; ik kon toen uiteraard dit onderwerp slechts kort aanröeren. Mijns inziens verdient het echter wel eens wat meer in detail behandeld te worden, zoodat het volle licht er op valt; ook hebben wij sindsdien er nog wat meer practische ervaringen mee gekregen, doordat het serieprincipe bij het proefveldwerk van het Rijkslandbouwproefstation door verschillende onderzoekers in toenemende mate en met stijgend succes gebruikt wordt. Dat er bij veldproeven objecten in serie genomen worden, is natuurlijk geenszins iets‘nieuws; dit zal wel gebeurd zijn ongeveer even lang als men veldproeven van systematischen opzet en met een niet te klein aantal veldjes genomen heeft. Dat ik voor deze zijde van de proefveldtechniek onder den naam „serieprincipe” met wat meer nadruk de aandacht vraag, geschiedt dan ook alleen omdat deze vorm van opzet mijns inziens grooter opmerkzaamheid verdient en doelbewust meer naar voren geschoven zou behooren ie worden. Het aantal herhalingen, waarin men de objecten vergelijkt, is vele malen een onderwerp van uitvoerige studie geweest; de voor- en nadeelen, de mathematische formuleering zijn grondig bekend; en wordt aan dit punt bij den opzet van veldproeven steeds alle aandacht gegeven, en niet licht zal iemand het wagen om op dit puntte zondigen. Daarmede vergeleken wordt het kiezen van objecten in serie stiefmoederlijk behandeld; studie is aan dit punt betrekkelijk weinig gewijd, de mathematische formuleering is moeilijk en nog weinig beoefend, eu zeer dikwijls ziet men dit punt bij den opzet vair veldproeven verwaarloozen of zelfs negeeren in gevallen, waarbij het juist inde eerste plaats verzorgd zou moeten worden. Die toestand dient mijns inziens te veranderen. Doel van dit betoog zal zijn te trachten U de beteekenis van het serieprincipe duidelijker voor oogen te brengen en ertoe mede te werken, dat het meer en meerde vooraanstaande plaats gaat innemen, die het verdient, hetzij als uitbreiding van de bekende vormen van opzet, hetzij zoo noodig inde plaats daarvan. Ik mag wel even inde herinnering terug roepen, dat ik reeds geruimen tijd geleden 2) een betoog in deze richting hield bij een beschouwing „Over het aantal parallelperceelen bij veldproeven”, *) „De methoden, die in Nederlandsch-Indië en in Nederland gebruikt worden bij het probleem der bodemvruchtbaarheid”. Landbouwk. Tijdschr. 48 (1936), 242. 2) Teysmannia 26 (1915) blz. 465 en 471.

340