is toegevoegd aan uw favorieten.

Maandblad voor den Nederlandschen landbouwer, 1883, no 4, 1883

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

STALMEST EN KUNSTMEST.

Sombrero en Navassa Guano. Sombrero en Kavassa zijn Koraaleilanden in West-Indië. Deze guano komt niet gelijk Coprolieten in knollen, maar in groote massa’s voor, vermoedelijk zijn zij fossiele guano; men verzekert dat die eilanden geheel en al daaruit bestaan. Deze guano bevat 35 pCt. phosphorzuur = 85—95 pCt. phosphorzure kalk. Estramadura-Apatiet. Dit phosphaat komt voor inde bergketens der Spaansche provincie Estramadura. Het is eene schilferige, wit of geelwit gekleurde steensoort. Aan uitputting valt niet te denken het wordt tegenwoordig in zeer groote hoeveelheden uitgevoerd. Het bevat 37—39 pCt. phosphorzuur. Duitsche Phospho/ieten komen voor in het Lahndal, te Dill in het Kassausche, te Helmstadt in Brunswijk, te Peine in Hannover en te Horde in Westfalen. Die van de Lahnstreek zijnde beste, deze bevatten 33 pCt. phosphorzuur. Phosphorieten worden behalve in Duitschland verder gevonden in Stiermarken en Gallicie (Oostenrijk) en in het Departement du Lot (Frankrijk). Canada (Hoord-Amerika) bezit gehéele bergketens van zuiver en veel phosphorzuur bevattend Apatiet. Men verzekert dat in Rusland eene uitgebreide oppervlakte als ’t ware rust op Coprolieten of phosphaten, zoodat de voorraad van phosphorieten als onuitputtelijk beschouwd mag worden. De minerale phosphaten zijn zeer verschillend van samenstelling. Apatiet-(mineraal) bevat 39—43 pCt. pbosphorz. of 85—95 pCt. phosphorzure kalk. Phosphoriet- (mineraal) » 13—33 » » » 19^—45 " " Overigens staat het phosphorzuur uit mineralen als plantenvoedsel in alle opzichten gelijk met het phosphorzuur van dierlijken oorsprong. Alle minerale phosphaten moeten vóór dat zij als plantenvoedsel gebruikt kunnen worden, werktuiglijk en chemisch bewerkt worden. De steenmassa’s moeten met krachtige werktuigen verbrijzeld en stoffijn gemalen worden. Het phosphorzuur komt voor als phosphorzure kalk en is als zoodanig onoplosbaar in water en zelfs in zwakke zuren zeer moeilijk oplosbaar, en moet daarom behandeld worden met zwavelzuur. Het sterke zwavelzuur onttrekt, zooals wij boven gezien hebben, aan de phosphorzure kalk ± -!?y van de kalk en geeft in ruil aan het phosphorus af waterstof. Het aldus behandelde fabrikaat bestaat nu uit zure phosphorzure kalk en zwavelzure kalk (gips). Dein de superphosphaat aanwezige gips is dus geen bijmengsel, maar het behoort tot de samenstelling der phosphaten. Het in water oplosbaar phosphorzuur wordt berekend, de gips heeft men als een niet te verachten bijprodukt op den koop toe. Stikstof en phosphorzuur hebben wij in ’t kort behandeld, nu rest ons nog het derde onmisbare plantenvoedende bestanddeel, namelijk de Kali (= Potasch.) Stalmest is niet in alle opzichten en voor alle doeleinden een volledige mest; als toevoegsel zijn dikwijls zeer nuttig stikstof, phosphorzuur en kali. De beste vorm waarin men kali inden grond kan brengen, is zuiver houtasch of asch van boonenstroo,

59