is toegevoegd aan je favorieten.

Maandblad voor den Nederlandschen landbouwer, 1884, no 1, 1884

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

DE WIND ALS BEWEEGKRACHT.

dit de 4 wieken doen vaneen gewonen windmolen, waarbij toch een groote oppervlakte tusschen de wieken ongebruikt blijft. Bij de meest bekende nu die van Halladay wordt die oppervlakte van zelf verminderd, wanneer de wind wat te sterk blaast. De 6 maal 10 smalle, ineen krans geplaatste wieken (dus 60 in plaats van 4), die bij een gewonen wind vlak staan, worden door sterken wind meer of minder op kant gesteld, even als de latten ineen zonneblind, zoodat de overtollige wind er tusschen door ontwijkt. Vermindert de wind, dan nemen zij hun oorspronkelijken stand van zelve weder in en bieden dan aan den wind een bijna volkomen plat rond vlak, in plaats van 4 smalle wieken aan. Verder bezit de windmotor van Halladay een groote en breede staart, inden geest als onze kleine kleppermolens, in kersenboomgaarden wel in gebruik , en die moet dienen om de wieken steeds tegen den wind in gericht te houden. Deze staart nu ontbreekt inden hierbij afgebeelden windmotor van latere vinding, vervaardigd door Mr. David A. Smith te Greencastle, Pa (Noord-Amerika). Doch dooreen zeer vernuftige inrichting, waarvan de beschrijving zonder figuren der onderdeelen niet wel mogelijk is, draaien ook hier de windvleugels zich steeds recht tegen den wind in. Verder zijn ook, zooals men ziet, deze windvleugels zelf veel vereenvoudigd en meer soliede, terwijl zij overigens volgens eene mededeeling in het „Oesterr. Landw. Wochenblatt”, (te Weenen uitgegeven en onder redactie van Prof. Dr. Guido Krafft) waaruit ook onze figuur overgenomen is volkomen voldoen aan het doel: het op vangen van zooveel mogelijk wind. Daar bij dezen motor de windvleugels ook bij sterken luchtstroom onveranderd blijven, is op eene andere wijze er voor gezorgd, dat daardoor geen nadeel ontstaan kan. Een regulateur (boven in den molen zichtbaar), bestaande uit twee aan een beweegbaren stang verbonden kogels, die door de centrifugaalkracht bij het snel ronddraaien naar boven gaan, veroorzaakt, dat dan het onderste gedeelte der loodrecht geplaatste as (door de horizontale as der vleugels in beweging gebracht) minder snel draait dan het bovenste gedeelte. Het eigenlijk werkende deel inden molen (inde figuur een pomp) loopt dus ook bij zeer sterken wind niet sneller, wanneer het bovenste deel der as zonder nadeel zeer snel draait. Het spreekt wel van zelf, dat voor sommige werktuigen, waarbij een zeer regelmatige beweging vereischt wordt, de windkracht niet te gebruiken is, b.v. voor dorschwerktuigen en karnen. Hierbij komt nog, dat in tijden van windstilte het werk moet uitgesteld kunnen worden. Toch kunnen de nieuwe windmeters, en waarschijnlijk inde eerste plaats de hierboven afgebeelde wegens de zeer eenvoudige en soliede samenstelling, inden Landbouw van veel meer nut zijn dan menigeen nu nog gelooft. Boven zijn reeds eenigo werkzaamheden opgenoemd, die met behulp van windkracht kunnen verricht worden, en zonder twijfel zijn er nog meer gevallen, waarbij zij van dienst kan zijn, o. a. tot het vullen met water vaneen hoog geplaatsten vergaarbak, om bij brand of tot in beweging brengen van kleine werktuigen gebruikt te worden, tot het bezorgen van goed drinkwater in weiden waar dit ontbreekt,

9