is toegevoegd aan je favorieten.

Landbouw en maatschappij; officiëel orgaan van den Nationalen Bond Landbouw en Maatschappij, jrg 1, 1932-1933, no 1, 25-08-1932

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

/&trirAVie*\ ' ( CBT \ 1% l j Donderdag 25 Aug. kNDBOUW EN PI \ATSCHAPPIJ |H agsch Orgaan van den Drentschen- en den Groninger Boerenbond en den Frieschen Agrarischen Bond. I Leert economen ofl ider: J. Smid, oud-Ref. Dir. van Landb., Voorburg. – Seer. der Redactie: Jae. ter Haar Ezn., Ruinerwold, I po| f jciïderï IcindboüW alle stukken moeten worden gericht. – Leden: B. Meihuizen, Wildervank; J. K. Douma, Opeinde (Sm.) I ,i_ i. KpnPl I DPD – >ed begrip van de maatschappij, staat inden landbouw en niet inde industrie en inde stad”. (Vrij vertaald naar den Duitschen Sociaal-Democraat Dr. DAVID).

odsituatie, ook de jongste Crisist met haar imaginair resultaat wam, rijs van 5 ct. per Liter van faherhaaldelijk bij de behandeling vordt bij lange na niet bereikt, ;er W. helpt ons uit dien waan:i ■ zal slechts worden gegons klemt men zich blijkens het Den Haag graag vast aan de hartjop, dezelfde wellicht, welke ten zoo hartstochtelijk wordt gekoeswerd te berde gebracht, wat tot i begripsverheldering meewerkte; de maakte kennis met enkele der Iwaalbegrippen, die in stedelijke Irent landbouw ©n zijn beteekenis eten wordt er voor de landbouwers g gedaan, terwijl de heer Smid opgenlijk moet men nog beginnen.” illen de Boerenbonden niet eerder rdat het rechtmatige plekske oni door den boerenstand is verwoord en geschrift, rband zal de audiëntie zeker zeer id blijken te zijn. B. MEIHUIZEN. )BOUW EN TSCHAPFIJ. elijk haa men voor mij het teurschap van dit blad wegde met het oog op mijn leeft daartegen bezwaar gemaakt, armede een verantwoordelijkden goeden gang van zaken oeten nemen, welke ik mis: zou kunnen dragen, ie aan mijne bezwaren tegeomen, heeft men er, van geder der redactie. Ik stel mij) oende alles wat mij mogelijk ;t blad te kunnen doen. Eenshet geven van advies aan de wanneer zij dit noodig ooranderdeels door het geregeld an artikelen, waarin ik zal iding te geven zoowel aan het an de beweging, waarvan het /gaan is. nij bij het schrijven van die aten leiden door drie dingen: el voor sociale rechtvaardig-Igemeen landsbelang en het ineen veertigjarige studie van en economie mij heeft gegean onze professoren inde eooft mij onlangs een theoretico'enoemd. Dien naam aanvaard e. Ik ben door de praktijk van :ot de economische theorie geardoor meen ik sommige dine zien dan zij, die met de theom en daarin weldra zoo vern, dat het hun onmogelijk is, c in het juiste licht te zien. De kop van het blad. de artikel is gewijd aan laamden kop van het blad. Er treefd, in dien kop door woord n groote trekken het streven lerenbonden en van het blad . te brengen. erste plaats door den naam: iw en Maat schap pij. Men te lande den landbouw en de nde bevolking van de plaats zij inde maatschappij behooleraen. Men is totaal vergeten, dbouw de grondslag is van de pij en met dien grondslag ook jhappelijk gebouw, dat er op zakt. ook vergeten, dat eene welvaelandsbeyolking een onmisbaar )rmt ter ontwikkeling van de t, inzonderheid doordien de van bet landbouwbedrijf in elijke ziel de kiem van eigenlegt, welker ontwikkeling een tan missen. t nu onze sociale actie? Om ;n menschwaardig bestaan te ïrken kapitalisten en arbeiderslederlijk samen, om voor dat boerenstand, die zich door tshouding zelf een xncusch-

waardig bestaan had verworven, dit te ontnemen. In dit verband kan er niet nadrukkielijk genoeg op gewezen worden, dat het o ver,groote deel der Nederlandsche boeren arbeiders zijn, die werken in hun eigen bedrijf en reeds onder normale omstandigheden hun arbeid slechter beloond zagen dan de meeste loonarbeiders. De toestand is thans echter zoo geworden, dat zij, dikwijls met vrouw en kinderen, van den vroegen morgen tot den laten avond moeten werken zonder loon en met het „ombere vooruitzicht, alles te verliezen, wat door jaren langen arbeid is vei'kregen. En zulks om anderen, die zich voor hunne aan de maatschappij bewezen diensten ruim laten betalen, tegen spotprijzen van landbouwproducten te voorzien. De boeren zijnde slaven der overige bevolkingsgroepen. In het kort gezegd, is de toestand zoo, dat aanstonds onze boeren de slaven zijn der overige bevolkingsgroepen. Het is precies, zooals mij onlangs een oude boer schreef: Ten aanzien van onze boerenbevolking is elk begrip van sociale rechtvaardigheid en Christelijke naastenliefde zoek. i Als ik! nu aan de landbouwers de vraag stel, of dit zoo moet blijven, verwacht ik, dat allen met een krachtig „neen” zullen antwoorden. Dit neen-geroep beteekent echter niets, indien het niet gevolgd wordt door daden. En nu zijn er drie omstandigheden, die de boeren beletten om tot daden te komen eri waarvan de andere bevolkingsgroepen gebruik maken, ten einde de boeren voortdurend dieper inden put te brengen. Inde eerste plaats begrijpen onze boeren niet voldoende, dat de oorzaak van hun ellende ligt op politiek terrein. Zij hadden al jaren geleden moeten inzien, dat de onvereenigbaarlieid van onze vrijhandelspolitiek en onze sociale politiek noodwendig de landbouwers inde verdrukking moest brengen. Inde tweede plaats laten de landbouwers zich door allerlei persoonlijke belangen en holle politieke leuzen, die met op levensbeschouwing steunende beginselen weinig te maken hebben, uiteendrijven. Maar al te groot is het aantal, dat die politieke leuzen hooger stelt dan eigen bestaan en dat van vrouw en kind. En inde derde plaats hebben de boeren geen geld over voor politieke actie. Dit moet zeer spoedig veranderen, zal niet alle moeite, om den boerenstand te redden, vergeefsch zijn. Eender eerste doeleinden, welke dit blad zich stelt, is te strijden tegen deze drie fouten. De boerenstand moet daarvan worden genezen, wil hij niet totaal ten gronde gaan. Maakt Uw nooden kenbaar. ,W,at inde tweede plaats zal worden ! nagestreefd is het leiden der politieke actie. Maakt, zoo lezen wij links in den kop van het blad, maakt Regeering en Volksvertegenwoordiging Uw nooden kenbaar. Ik zou daar echter nog iets aan toe willen voegen, n.1.: Doet h et zo o, dat Regeering en Vo Iksve/rtegenwoord i g i ng gedwongen worden aan Uw nooden voldoende aandacht te schenken. Om dit te bereiken moet gij doen, wat andere groepen reeds lang hebben gedaan. Gij moet Uw stem zeer luid laten klinken en achter Uw vertoogen de noodige politieke macht plaatsen. De boerenbonden willen inzonderheid in die richting werken. Daarvoor hebben zij een beginsel- en daarop steunend werkprogram samengesteld, welke men ‘ in dit nummer vindt afgedrukt en nader door mij zullen worden toegelicht. Het aan de landbouwers uitte geven parool zal nu moeten zijn, hun stem niet ; te geven aan een politieke partij, die geen ' duidelijke verklaring aflegt, dat zij naar . de verwezenlijking van deze program! punten met alle kracht zal streven. Nu heeft men e® ons een verwijt van

gemaakt, dat wijde, landbouwers willen doen speculeeren op de zucht der politieke partijen naar kiezerswinst. Er is zeker geen grooter tegenstander van deze zucht naar kiezerswinst dan de schrijver van dit artikel. Nu die zucht echter eenmaal bestaat en andere bevolkingsgroepen er gebruik van maken, om de landbouwende bevolking uitte buiten, moet men er de landbouwers allerminst een verwijt van maken, zoo zij zich door gebruik van hetzelfde wapen te maken, tegen die uitbuiting gaan verzetten. Er is echter meer. Het gaat hier niet alleen om kiezerswinst en partijbelang. Onze volksvertegenwoordiging staat, naar ik meen, nog hoog genoeg, om zich door inzicht en overtuiging te laten leiden. Zij mist echter in het algemeen een juist inzicht in alles wat den landbouwer raakt en wordt daardoor de speelbal van allerlei verkeerde stroomingen. En nu zal een krachtige politieke actie van den boerenstand, die leidende politieke kringen tot onderzoek en nadenken en daardoor tol een juiste® inzicht kunnen brengen. Streven naar een beter begrip van den landbouw. En zöo kom ik tot een derde doeleinde, dat wij ons moeten stellen. .Wlji moeten, zooals rechts inden kop staat te lezen, economen en politici den landbouw beter leeren begrijpen. Zonderden landbouw goed te begrijpen, kan men ook de maatschappij niet goed begrijpen. Het is dian ook een groote fout van onze economen, dat zij aan den landbouw niet de noodige aandacht schenken. Zoodoende loopt men in leidende kringen rond met een zeer verkeerd beeld der maatschappij in hel hoofd. En het is dit verkeerde beeld, dat onze economische en sociale politiek beheerscht, dat eerst de landbouwende bevolking ten gronde richt en daarna dal groote deel onzer maatschappij, dat op den landbouw steunt. Vooral ook de sociaal-democralie gaat aan dit euvel mank. En nu is het wel merkwaardig, dat het juist een sociaaldemocraat is geweest, die dit zoo nadrukkelijk naar voren heeft gebracht. Ik bedoel hier Dr. Eduard David, aan wiens boek , ,Sozialismus und Landwirtschaft” de behartigingswaardige woorden zijn ontleend, die inden kop zijn afgod rukt en die wij hier nog eens willen herhalen: De poort, die leidt tot een goed begrip van de maatschappij, staat inden landbouw en niet in de industrie en inde stad. Als dit door onze economen en politici algemeen werd begrepen, zou niet alleen de landbouwende bevolking, maarde geheele maatschappij er beter voorstaan dan thans. Ten slotte nog een goeden raad aan de lezers. Het gaat bij de landbouwcrisis om moeilijke en ingewikkelde problemen. Er zal naar worden gestreefd, die in zoo bevattelijk' mogelijken vorm te behandelen. Toch is het niet uitgesloten, dat sommige lezers door hun politieke en economische ongeschooldheid niet alles direct begrijpen. Laat dit voor hen geen aanleiding zijn, het blad ter zijde te leggen, maar laten zij het niet begrepene lezen en herlezen, opdat het eindelijk begrepen wordt. Want dit moet worden bedacht: Willen de landbouwers niet ten gronde gaan, dan moeten zij er inde eerste plaatsnaar streven, de oorzaken, die tot dien ondergang leiden, te doorzién. J. SMIDi. Leden van de Boerenbonden! Wij bieden U hierbij het eerste nummer van „Landbouw en Maatschappij” aan. Wij vinden, dat het er zijn mag. Voor het voortbestaan van het blad hebben wij U allen noodig ais abonné. Laat U daarom onmiddellijk als vaste lezer inschrijven bij Drukkerij J. A. BOOM en Zn., Meppel. Kosten slechts f I. per jaar. De Besturen der samenwerkende Boerenbonden.

INGEZONDEN MEDEDEELING. BRILLEN Adres van de eenigste speciale in Meppel gevestigde Electrische Brillen-Slijperij is S. DE VRIES Sr., Opticien. ANDEREN EN WIJ! Onze organisatie werd pas voor ruim een half jaar opgerieht en vraagt een plaatsje naast reeds bestaande, om op haar terrein werkzaam te zijn ten behoeve van heel ons platteland. Welke taak zij meent te moeten vervullen, is aangegeven in het artikel van den heet J. Smid en volgt ook reeds uit het beginselprogram. Wij zuilen hier onder, de oogen zien, hoe onze verhouding zal zijn tegenover anderen, met name tegenover de pers, de politieke part ij en en de landbouworganisaties. De pers. De groote landbouwbladen als ~De Boerderij” en „De Veldbode” beschouwen we als onze bondgenooten. Op technisch gebied geven deze bladen uitstekende voorlichting en ook op economisch terrein heeft hetgeen deze bladen presteerden, onze warme instemming. Ons blad wil deze landbouwbladen geen concurrentie aandoen, doch zich bewegen op; een gebied, dat voor deze neutrale bladen uiteraard verboden terrein is. Onze leden zullen dus inzien, dat ons blad nooit inde plaats kan treden van deze organen, doch daarnaast een bescheiden plaatsje vraagt en we vertrouwen dan ook, dat onze leden ook inde toekomst één van deze bladen zullen blijven lezen, omdat instandhouding hiervan o.i. een landbouwbelang is te achten. De stedelijke bladen zullen we helaas niet steeds als onze bondgenooten kunnen beschouwen. Integendeel, inde voorlichting dei grootstedelijke persorganen komt vaak een anti-agrarische tendenz naar voren, gevolg van een niet voldoend kennen en beheerschender agrarische verhoudingen en daardoor in hun strekking strijdig met het rechtmatige belang van onze landbouwende bevolking. Ten opzichte van deze bladen zullen wa aanvullend, corrigeerend en wellicht aanvallend moeten optreden, opdat de groote beteekenis van den landbouw voor onze geheele natia beter worde begrepen en hij de plaats deelachtig worde welke hem op grond van zijn! fundamenteele beteekenis toekomt. De politieke partijen. Het ligt niet, dan bij uiterste noodzaak in onze bedoeling, zelve candidaten te stellen voor Gemeenteraad, Prov. Staten of Volksvertegenwoordiging. Doch wel willen we er met al onze krachten naar streven, de plattelandsbevolking een grooter invloed te verzekeren op de samenstelling van deze vertegenwoordiging. Wij willen onze leden inlichten omtrent de houding der verschillende politieke partijen tegenover belangrijke landbouwvraagstukken en hen opwekken te zorgen, dat de landbouwende stand een grooter aantal deskundige vertegenwoordigers in ’sLands vergaderzaal zal krijgen. Dank zij onze voorlichting hopen wij te bereiken, dat de landbouwende stand bij het uitbrengen van zijn stem zich nog meerde vraag zal stellen: ~Welke partij toonde het best onze nooden te begrijpen en ijverde het warmst voor de belangen van den landbouw zooals wij dien zien?” Meerdere politieke partijen hebben de oprichting en groei van onze organisaties met leede oogen aangezien en ons den raad ge■ geven, van de dwalingen onzes weegs terug Ite keuren. Maar onze boerenbonden, geboren uit de heftige nooden der crisistijden, vonden toch den bodem reeds toebereid, doordat eert tiental jaren lang de landbouw in welvaart onevenredig ver achterstond bij industrie en 1 handel, zonder dat aan wezen en oorzaak . hiervan door onze politieke organisaties do noodige aandacht werd geschonken, i Thans zijn wij er en we zullen zorgen er te , blijven! En onze politieke partijen zullen zich! , moeten verzoenen met het feit van ons be! staan; en naar we hopen, tot het inzicht kun’ nen worden gebracht, dat onze organisaties uit nationaal oogpunt beschouwd hoogst nuts tig kunnen werken, als het ons gelukt in de toekomst te voorkomen, dat te eenzijdig aan stedelijk belang tegemoet wordt gekomen I ten koste van de belangen van het platteland.