is toegevoegd aan uw favorieten.

Landbouw en maatschappij; officiëel orgaan van den Nationalen Bond Landbouw en Maatschappij, jrg 2, 1933-1934, no 23, 14-06-1934

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

LANDBOUW EN MAATSCHAPPIJ.

No. 23

Tweede Blad.

14 Juni 1934. 2e jaargang.

Naar de groote Duitsche Landbouwtentoonstelling te Erfurt. Grootsch van opzet, keurige organisatie, verfijnde propaganda.

Moeizaam sleept de trein zich beneden Han- h nover tegen de bergen op van het prachtige ti Thüringsche land. Soms wordt gebruik gemaakt v van tunnels; we stijgen af en toe tot aan de li 1000 M. en als de avond valt is na een dag t( sporen en oponthoud we gingen ’s morgens e met den eersten trein uit Nieuweschans v Erfurt bereikt en meteen het doel der reis: de groote landbouwtentoonstelling van het g Duitsche Rijk, die voor de 40ste maal wordt v gehouden, maar die, als gevolg van het nieuwe ti Regeeringsstelsel, voor ’t eerst de tentoon- h stelling van de Reichsnahrstand heet, en dus p vooral in het teeken staat van de zelfveer- e ziening van het Duitsche volk. o leder jaar heeft dit groote gebeuren een o andere stad van inwoning, waardoor da dee- s len van het Rijk nader tot elkaar worden ge- (1 bracht en telkens een ander locaal karakter tot uiting komt. Zoo had dus voor dit jaar v Erfurt van 29 Mei tot en met 3 Juni het é voorrecht van de Ausstellung. De geheele stad d was getooid met hakenkruis- en zwart-wit- e roode vlaggen. Tegenover het station was een Iv welkomst-eereboog opgericht, waarboven de r: moderne machtspreuk, waarop het Duitsch t( regime is gebaseerd; „Blut und Boden”, in gulden letters prijkte. g De tentoonstelling zelf bevond zich buiten de d Stad, tegenover het vliegveld ©n nam daar n ettelijke hectares in beslag. De geheele opzet, b de inrichting, toegangswegen enz., waren ingesteld op een grooten toevloed van bezoekers, die zonder moeite het nieuws, dat inde tal- ® looze stands werd geboden, in ich op konden nemen. Om in ijltempo een indruk van het P geheel te krijgen, kon men voor * nkele centen * met een open spoortreintje rondrijden. Groote luidsprekers brachten muziek of verkondigden z belangrijke mededeelingen; zoo hoorden we b.v. op een gegeven moment, dat aan de £ ouders of gidsen verzocht werd op het politiebureau ter plaatse 20 kinderen in ontvangst , te nemen, die aan de hoede bleken ontsnapt 11 Want wat is het typische vooral? Dit, dat niét alleen de boerenstand en de daarmee ver- n bonden groepen voor het geweldige bezoek v zorgen, maar dat de jeugd, de schoolgaande w jeugd en ook de student in grooten § getale uit alle doelen van het Rijk een bezoek 11 komt brengen, en daardoor in kennis wordt gebracht met de beteekenis van de bodemen!- * tuur en haar verzorgers. s Den dag der opening heeft minister Walther h Darré, de boerenleider, met zijn tegenwoordigheid opgeluisterd en in zijn toespraak de g puntjes nog eens op de nationaal-socialistische v i’s gezet, Den boerenstand wordt daarmee zijn n gevoel van gepaste eigenwaarde minstens her- a geven, maar van hem wordt wel degelijk eend tegenprestatie gevraagd, n,l. door het uiterste h te produoeeren niet inde eerste plaats voor d hem zelf, maar vooral voor zijn volk. Op V meerdere plaatsen op de tentoonstelling wordt v daar cp gehamerd. Moreel is de positie g van den Duitschen boer intusschen ten zeerste versterkt. Financieel zal moeilijker gaan, n omdat daartoe niet alle factoren door den o menschelijken geest worden beheerscht. n Maar daarbij is zeker één der voornaamste d voorwaarden, dat de oplossing der eeonomi- d sche moeilijkheden doelbewust en met de r grootste energie wordt ter hand genomen. li Men kan over de verdiensten van het thans in practijk gebrachte stelsel oordeelen zoo L men wil, de leiders, die het roer in handen s hebben, moeten zeer serieus worden genomen. , Walther Darré is één van deze persoonlijk- s l heden, die in moeilijke tijden naar voren kok men, en die zijn volk tot in lengte van dagen dankbaar zal herdenken. k Alles in Duitscbland, ook de openingsrede s van den minister, ademt propaganda voor de c leer van Adolf Hitler. Als men iets propageeren o wil, dan meet men de kwesties scherp stellen, k het eenig juist geachte voorop stellen en al h het andere uitsluiten. Wanneer na verloop vans korter of langeren tijd het nieuwe ingebur- s gerd is, dan verdwijnt het scherpe en is er d weer ruimte en misschien waardeering voor v wat er aan goeds in het teloor gegane te onderkennen is. h We bevinden ons in Duitscbland in het n eerste stadium, en de fijnste vertakkingen van b het propaganda-mechanisme werken op volle n kracht en bijkans onverbeterlijk. Overal ver- e toonen zich de uniformen der S.A. en S.S.- V mannen als een symbool der nieuwe li denkbeelden, overal komen we tegenover de h portretten van den Führer te staan, we zien N de hakenkruizen die volgens de tentoonstelling reeds inde 5e eeuw bij de boeren o als embleem dienst moeten hebben gedaan —, d op de bruine mantels en jassen ook van dek schoolgaande jeugd, in alles komt het Deutsch- k tum tot uiting, en de Duitsche groet ligt den h Duitscber reeds zoo gemakkelijk, omdat hij li van huis uiteen hang heeft naar het natio- is nale, het saarahoorige, zoodat elke symbo- v lieke uiting daarvan, hem als het ware ver- a kwikt, ’i Men kan nog zooveel interesse hebben voor li de nieuwste snufjes der techniek, die ook vaak v als achtergrond hebben om de Duitsche be- i( hoeften met Duitsche producten te bevredi- h gen. Men kan zoozeer in beslag genomen d werden door de prachtcollecties aan paarden, e runderen etc. van Oldenburg, Silezië etc., n door de specifieke producten op welk gebied 'ook van Oost-Pruisen tot Baden, onwillekeurig v zal men getrokken worden naar de Reichnahr- li standshalle of de tent waar de Marktregelingen h worden gedemonstreerd. Niet alleen omdat het zoo actueel, ja haast b sensationeel is, maar ook omdat het zoo be- h langrijk en belangwekkend is, omdat immers S het succes of de tegenslag van Hitler en de zijnen doorslaggevend is voor het welzijn van e: Europa, ja van de geheele wereld, en vooral d van ons vaderland. it En in deze beide hallen hebben we dan ook z-

het grootste deel van den ons beschikbaren tijd gepasseerd, het andere hebben we meer in vogelvlucht moeten bekijken. Op tentoonstellingen als deze moet de bezoeker systematisch te werk gaan, en een keus doen, wil men zich een cmlijnd beeld van het geheel kunnen vormen. Inde Reichnahrstandshalle wordt ver teruggegrepen inde historie en de meer ot mindere verdrukking van den boerenstand in vroegere tijden opgehaald, met als slot de jongste opheffing. Hitler en Darré vullen elkaar hier prachtig aan. De eerste zegt, dat Duitschianü een land van boeren motet zijn of anders ten onder zas gaan, terwijl de tweede zich baseert op de grondgedachte, dat het maatschappelijk stelsel moet uitgaan van Blut und Boden (bloed en bodem). leder die in ons land agraiisch voelt en denkt van welke politieke richting ook en gezegend is met een flinke dosis gezond verstand, zal deze grondgedachte verpletterend juist vinden, en het is de verdienste van Landbouw en Maatschappij, dat deze die grondgedachte tot richtsnoer neemt om ten onzent uit het moeras te komen. Nog dit jaar zal in Amsterdam ook een grcote landbouwtentoonstelling gehouden worden. Het zou beschamend zijn als ook daar niet een stand gewijd zou worden aan de beteekenis vaneen gezonde plattelandscultuur! Het rassenprobleem op de Duitsche tentoonstelling en de uitbeeldingen en machtspreuken daaraan gewijd, maken op ons niet dien indruk, omdat we dat probleem vermenging met joodsch bloed en dergelijke niet kennen. Dit is een Duitsch vraagstuk, dat klaarblijkelijk zoo’n vorm heeft aangenomen, dat de herleiding tot het zuivere ras zoo krachtdadig en rücksichtslos most worden doorgevoerd, dat de boer tot in het derde voorgeslacht geen joodsch bloed mag kennen om voor den ©eretitel Bauer in aanmerking te komen. Voor zoover men dat nog niet van plan is, mag men dezen titel ook wel afhankelijk stellen vaneen zeker peil van bedrijfsvoering, want we zagen veel te veel onkruid en vermengi n g inde graangewassen onderweg. Laat men consequent zijn! Intusschen zal het sterk ingrijpende erfrecht ook daartoe dienstbaar zijn te maken. Ook deze wet heeft een zeer ver gaande strekking voor Nederlandsche begrippen, of het moest al iets zijn voor Staphorst. Men strekt de propaganda voor een zuiver gezond ras ook uit tot suggestieve waarschuwingen, om zich niet te verbinden aan families waarin stompzinnigheid, tuberculose en andere kwalen voortwoekeren, en afgezien van de vraag of de manier waarop dit geschiedt, hier erg kiesch genoemd kan worden, is de doelstelling „an sich” ook hierbij kerngezond. Vooral als de decadence in het Duitsche volk vormen heeft aangenomen als de cijfers en grafieken demonstreeren. Zonder volledig te kunnen zijn, moeten we naar de MarktregeUngshalle, een stand die ook in ons land inzake de overheidsbemoeiing met de prijzen en den afzet der diverse producten, met succes ingericht zou kunnen worden. Alles is hier vaak kunstig uitgevoerd, raak weergegeven en draait cm de tegenstelling: „S o war es” (ten tijde van de ~ Liberaler Unverstand”, waarmee het ten grave gedaald© stelsel gekarakteriseerd wordt) en „So musz es sein”, waarbij ’t nationaalsocialistisch ideaal geregeld om den hoek komt kijken. Een voorbeeld. Voor dat Hitler de macht kreeg, vlogen de prijzen heen en weer tusschen spotgoedkoop en peperduur, en een stel speculanten maakte goede sier ten koste van de onnoemelijke ellende van de ijverigste werkers met de grootste karakterdeugden, een heen en weer vliegende groote wijzer demonstreert dat —. Nu is het prijsniveau aan kleine schommelingen onderhevig en ieder producent, distribuant en consument kan staat maken op wat hem van rechtswege toekomt. Ons ~Ministerie van Landbouw” zou dezen herfst te Amsterdam op ongeveer dezelfde manier het Nederlandsche volk kunnen inlichten over de verdiensten van de Nederlandsche maatregelen, met als doel en tot behoud van een dragelijk en vrijwel constant prijsniveau. Want wat de prijsineenstortingen inde afgeloopen jaren van nood en vertwijfeling ons hebben geleerd, dat behoeven Duitschers en Nederlanders elkaar niet te vertellen. Als men al het gedemonstreerde zoo in zich opneemt, de maatregelen voor de granen en den weg die deze afleggen tot den verbruiker, de vetvoorziening, enz. enz., dan ontkomt men niet aan den indruk dat in w e ze n het verschil inde practijk in Duitschland of bij ons niet zoo verschrikkelijk groot is,, maar wat onze Regeering slechts angstvallig en schoorvoetend doet, waar ze zich als het ware voor schaamt en wat ze telkens ’n onnatuurlijken naern geeft, daar gaat Duitshcland prat op. Men noemt het kind bij zijn warennaam en met alle kracht wordt het een ieder duidelijk gemaakt. Bij de entree in deze hal is een Minister Darré afgedeeld, die met de eene hand de steigerende rossen productie en afzet met krachtige hand ment, terwijl hij met de andere ai' het oud© wegvaagt. De nieuwe machinerie werirt volgens de voorstelling bedrijfszeker, terwijl de menschelijke geest als drijfkracht fungeert en het geheel promoveert tot een levend mechanisme. Dat men nog niet is waar men wezen moet, blijct uit de vele suggestieve voorstellingen die handelen om de tegenstelling: So ist es en; So musz es sein. Er moet b.v. minder rogge verbouwd worden en vooral meer oliehoudende zaden. De bóer die margarine eet, wordt voorgesteld als iemand, die den tak afzaagt waarop hij is gezeten.

lager gesteld wordt en nog weinig kan worden algenomen. Eigenaardig is het, dat thans de handel voor den prijs vami 12 a 13 cent de vette varkens af neemt en er plaats voor schijnt te weten. Des varkenhouder-mester wordt echter de dupe, want hij kan bij de tegenwoordige voederprijzen geen varken loonend mes-* ten en hij heeft wederom zijn verlies te! nemen. Nog een andere factor, ■We vertoefden op enkele landbouw1* tentoonstellingen. Er werd gedemonstreerd met baconzijden vaneen exportslachteriji en aangegeven hoe eerste klasse zouters moeten zijn. Eender bezoekers maakte terecht de opmerking: ~Er is een toelichting te weinig bij. Er moest bij staan: ~Geschiedenis,” Inderdaad. De beste varkensmester is momenteel niet inde gelegenheid zijn product op tijd af te leveren met het gevolg, dat de varkens dikwijls ineen lagere klasse zullen komen, zonder de schuld van den betrok* kene. De kwaliteit van de bacon naar Engeland wordt echter daardoor mede zeeg ongunstig beïnvloed, en dat, terwijl met alle mogelijke middelen er naar dient te worden gestreefd, te kunnen concurreeren tegen andere importeurs van dat artikel op de Engelsche markt. Had men vroeger de overtollige varkens uit de markt genomen, men zou ook de kwaliteit bacon beter hebben gehouden. De verdedigers van de N.V.C. mogen deze zijde van het vraagstuk wel eens bedenken. En het gemakkelijke argument, dat deze inkrimpende export niet te voorzien was, is geen steekhoudend motief. De heer Smid heeft reeds jaren daarop gewezen. Nakaarten helpt niet, zal men zeggen en dat is juist. Maar toch moest het ons van het hart, dat de leiding van de N.V.C, wel wat heel gemakkelijk alles van zich afwerpt, wat vanuit de praktijk tot haar komt. We zouden wenschen, dat men wat meer rekening hield met de praküjk en dat men bedacht, dat de Ned. Varkenscentrale is opgericht om den producent van varkensvleesch aan een loonenden prijs te helpen en zoolang men dien nog niet bereikt heeft, dient daarnaar met alle kracht te worden gestreefd. Een ander systeem van landbouwcrisispoliüek zou ook hierbij goede diensten kunnen bewijzen. We verwijzen daaromtrent naar een ander artikel in dit nummer. JAC. TER HAAR Ezn. Nieuws uit de Afdeelingen, VINKEVEEN. Op 31 Mei sprak alhier voor een zeer belangstellend publiek de bekende propagandist van onze beweging, De Lange. Ineen duidelijke en met vuur uitgesproken rede zette spr. het doel en streven onzer beweging uiteen. De heer Breure, Hoofdbest.- lid, sprak voorts nog een kort woord. Benige aanwezigen gaven zich als lid en abonné op, zoodot de afd, Vinkeveen en Waverveen een goede uitbreiding onderging. De voorz., da heer G, Korver, dankte in welgekozen woorden den spreker voor zijn keurige rede. OMMEN. Op 28 Mei vergaderde onze afd. Uit de mededeeling van den secr. bleek, dat het ledental geleidelijk stijgt; de verwachting werd gekoesterd, dat deze stijging zal aanhouden, Ons orgaan wordt door de meeste leden gelezen. De kas bleek, volgens hel verslag van den penningm., met een nadeelig saldo te sluiten van f 18.35. Getracht zal worden dit tekort in te halen. Het pachtrapport kon de goedkeuring der vergadering wegdragen, al was men van oordeel, dat verlaging der pacht gepaard moest gaan met verlaging van den rentestandaard. Het ligt inde bedoeling een economische cursus te organiseeren en daarvoor de medewerking in te roepen van alle plaatselijke vereenigingen. De leden werden opgewekt de vergadering te Balkbrug te bezoeken.

En wat extra aandacht vraagt; de Duitsche beer moet van het dichtbevolkte Westen naar het dunbevolkte, zwak verdedigde Oosten, want daar is ruimte en bestaansmogelijkheid. Ons oud-Hollandsch versje „Naar Oostland willen wij rijden”, deed daarbij dienst. Langs al die afbeeldingen en spreuken, zoo keurig verzorgd en opvallend geplaatst, die op den nuchtersten bezoeker indruk maken, laat staan dan op de aankomende generatie van krachtige schwarmerische Duitschers, stroomden in die 6 dagen 300.000 bezoekers, waarvan op den openingsdag 84000. Radio en bioscoop zetten ónder alles nog eens een dikke streep, het is alles zoo’n verfijnde propaganda, dat wanneer voer deze „kunst” nog eens de Nobelprijs uitgereikt zal worden, Dr, Göbbels, de geniale propagandaleider, deze ©erepalm onbetwist zou wegdragen. ♦ * * Aan ’t einde van ons bezoek aan dezen wapenschouw der Duitsche bodemcultuur, en wat daarmee in nauw verband is gebracht, aan al dat rijks en schoons1, waarbij theorie en practijk elkaar openlijk de hand reiken, mochten we vaststellen, dat niet alleen inden Duitschen boer ein neues Glauben (nieuw geloof) is gevaren, wat naar het ons lijkt, tamelijk vast verankerd ligt. De Duitsche boer wordt misschien meer verheerlijkt dan hij verdragen kan, maar dit geldt niet voor onderwijs en litteratuur, waarvan de Ausstellung opvallend weinig ten toon stelde en wat aan de hand van wat te velde gepresteerd wordt, althans op vele plaatsen een gebrek zal zijn. Op een volgende tentoonstelling zullen we inzake het ontwikkelingspeil van de cultuurdragers1 van het Deutschtum graag duidelijke voorstellingen zien. Nog eens hebben we, toen we door de grcotsche toegangspoort de terreinen verlieten, alles overzien en wel uit de lucht, door met het vliegtuig van de Lufthansa een rondvlucht te maken over het hart van Duitschland, rond Erfurt met zijn zee van vlaggen, over het 25 H.A. groote tentoonstellingsterrein, de tribunes, de tallooze turners, die juist hun krachten maten in blakerenden zonneschijn....*.. Dan hebben we het land van de dreunende laarzen der S.A.-mannen, van het lied van Horst Wessel, en van het Heil Hitler weer verruild voor onze lage landen aan de zee, waar ook nog zoo veel te propageeren is tot heil van land en volk, wat op een eigen wijze kan gebeuren, door ook telkens tegenover elkaar te plaatsen; Zoo is het en; zoo moet het worden! B. MEIHUIZEN. De afzet van vette varkens inde knel. De boer legt we•' derom het loodje. Met ingang van 5 Maart j.I. werd door de Ned. Varkenscentrale de heffing op geslachte varkens verlaagd van 9 op 6 ct. per K.G. De inkomsten der N.V.C. werden daardoor aanzienlijk verminderd. Men motiveerde deze verlaging echter met de mededeeling, dat de prijzen van de zouters in Engeland aanmerkelijk waren verbeterd, terwijl anderzijds de verwachting werd gekoesterd, dat door deze verlaging het gebruik van varkensvleesch in ons land zou toenemen. Voor zoover wij kunnen nagaan hebben degenen, die tegen deze verlaging der heffing hebben gewaarschuwd, gelijk gekregen. Inde eerste plaats omdat de inkomsten der N.V.C. geen verlaging konden gedongen, omdat de richtprijs, welke bij den aanvang der Crisisvarkenswet was bepaald op 4 maal de kosten vaneen pond meel plus 10 cent voor 1 K.G. vleesch, nog nimmer was bereikt. Daarnaast werd reeds onmiddellijk opgemerkt, dat een verlaging der heffing nog geenszins een verlaging voor den consument zou beteekenen, omdat de slagers wel zouden zorgen, dat dit bedrag werd veilig gesteld. ïe meer was deze verlaging ongemo-

liveerd, omdat men wist, dal er veel te veel zouters inde hokken lagen, zoodal het veilig was om meer geld in kas te hebben. Evenwel „regeeren is vooruitzien” en dus de leiding der Ned. Varkens Centrale zou het beter weten dan de stuurlui aan den wal, al schudden dezen meewarig het hoofd. De varkens te laat ingevroren. Er waren ook van de stuurlui aan den wal, die reeds bij den aanvang van 1934 aan 'de N.V.C. den raad gaven, de overtollige varkens, zijnde ongeveer 100.000 zouters, weg te werken, in te vriezen of wat dan ook. Men motiveerde dit advies door op te merken, dat varkens geen aardappels zijn. Hoe langer men varkens laat liggen, des temeer vleesch en vet men produceert. Aard-, appels daarentegen zullen' op den duur inkrimpen, omdat ze verrotten. De 100.000*zoulers van 1 Jan. van gem. 80 K.G. waren op 1 Maart toch zeker 100.000 varkens van meer dan 100 K.G., waardoor speciaal de vleeschraarkt zou worden overvoerd. We zullen hier thans niet herhalen wat toen aan degenen, die een waarschuwende stem lieten hooren, werd geantwoord, maar een feit was, dat men er niet voor voelde. Toch is men later tot denzelfden maatregel overgegaan, maar men moest zich eerst door al dat inde laatste maanden geproduceerd vleesch heenwerken, voor men met de eigenlijk© opruiming van overtollige varkens kon beginnen. 60.000 varkens zijn thans ongeveer ingevroren, Nog steeds is de vette-varkensmarkt overvoerd. En daar komt weer een nieuw persbericht van de N.V.C. ons bureau binnenzeilen. En we wrijven onze oogen uit. Immers men vangt aan met de vermei* ding, dat sinds Jan. 1933 de exportmogelijkheid van varkens met meer dan 10.000 per week is teruggegaan. Dat is juist. Maar nu komt het! ~Helaas beeft de N.V.C. zich hierdoor genoodzaakt gezien de prijzen van de varkens te verlagen. Er heeft zich een vrij aanzienlijk prijsverschil ontwikkeld tusschen de varkens, die door de Ned. Varkenscentrale worden gekocht en die, welke geplaatst moeten worden op de binnenlandsche markt „De prijsverlaging, die de N.V.C. zal invoeren, bedraagt 3 cent per K.G. geslacht gewicht over de geheele linie.” Door deze verlaging der aankoopprijzen verwacht men, dat liet verschil in prijs van Centrale en binnenlandsche markt geringer zal worden, waardoor de drang om varkens aan decentrale op, te geven, kleiner zal worden. Nu weten de varkenshouders het. Het kan hun althans duidelijk zijn. De Ned. Varkenscentrale werd opgerichi om de prijzen van alle varkens naar boven te krijgen. Aangezien men dat, dooreen te groot aanbod, in het binnenland nog niet klaar kan spelen, wijkt men maar van bet principe af en stelt den prijs lager om toch niet te veel boven de markt uit te komen. In Maart verlaagde men de heffing en kreeg zoodoende minder in kas en in Juni zorgt men niet door hoogere heffing meer in kas te krijgen, maar verlaagt men eenvoudig den prijs, dien de boer moet ontvangen. Tal van boeren wachten op afname hunner varkens door de Centrale. Zij, die het niet langer konden uitzingen en dat waren er heel wat, verkochten hun varkens, anderen kochten nog wat voer en wachtten, wachtten, totdat de Centrale mededeelt, dat de prijs 3 cent.