is toegevoegd aan uw favorieten.

Landbouw en maatschappij; officiëel orgaan van den Nationalen Bond Landbouw en Maatschappij, jrg 3, 1934-1935, no 31, 07-03-1935

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

No. 31 3e Jaarg. 1935

Donderdag 7 Maart

Maakt regeering en vo I ksve riegen woord iging Uw nooden kenbaar

OFFICIEEL ORGAAN VAN DE NATIONALE BOND LANDBOUW EN MAATSCHAPPIJ 1,11 Weekblad onder redactie van het Da.qeljjkseh Bestuur. —— Alle stukken voor de redactie, alle abonnementen, enz. te zenden aan BUREAU LANDBOUW EN MAATSCHAPPIJ – Tel. 17 • Rninerwold (Dr.) Alle advertenties aan Irukkerij J P. Boom & Zn. te Meppel Abonnementsprijs voor leden f 1.50 p. laar. Niet-leden f 2.50

Leer}- economen en poli hei den landbouw befen begrijpen-'

Wenscht men geen vrijhandel meer hij loon- en prijsbepaling van allerlei aard, dan dient ook bij de prijsbepaling der land. bouwproducten elk verband met de wereldmarkt te worden verbroken.

Hit nummer bestaat uit tien bladzijden. EERSTE BLAD. De heer De Lange spreekt: 9 Maart, v.m. 9.30 u. te Koudum. nam. 7 u. te Annen, café Luth. 11 „ te Sappemeer, café N. Groeneveld, 7.30 uur. 12 „ v.m. te Knijpe. nam. te Langezwaag. 13 „ ’s Avonds café Hofsteenge te Anderen. 14 „ te Lemelerveld, café Van Tongeren, 7 uur. 15 „ te Tzummarum. 16 „ V.m. te Workum. 's avonds te Borger, hotel Bieze, 7 uur. 18 „ te Haskerhorne. 19 „ te Oldeberkoop. 20 „ te Nijega (Fr.) 21 „ te Meppel. 22 „ in Friesland. 23 „ in Friesland. Officieele mededeelingen. Nationale Bond Landbouw en Maatschappij Vergadering Dag. Bestuur. It» óe op 28 Febr. gehouden vergadering , n Dag. Bestuur werd na uitvoerige bespreking van de Memorie van Antwoord van den Min. van Eoomom. Zaken aah de Tweede Kamer inzake de begroeiing van het Landbouwcrisisfonds besloten • 1. den Minister telegrafisch te verzoeken audiëntie aan afgevaardigden te willen verleenen ter nadere toelichting van het door Z- E. bestreden en door ons verdedigde systeem voer uitvoering der landbouwcrisispolitiek. Uit veze bestrijding bleek naar de meening der vergadering dat de strekking van ons systeem biet was begrepen; 2. de leden der Tweede Kamer uitte noorigen op ©en vergadering te Utrecht teneinde "en aangaande ons standpunt t.a.v. meergebielde begroeting en Memorie van Antwoord bader in te lichten. Mits de begroeiing niét voor dien tijd zal worden behandeld, werd ve vergadering bepaald op 9 Maart a.s. (Inibtiddeis schijnt behandeling der begroeting teeds op 8 Maart plaatste zullen vinden, 2°odat de vergadering niet zal kunnen doorban.) Voorts werd de leiding gemachtigd de noo!%e stappen te doen, welke nog noodig zulten “'ijken in dezen. Behandeld werd o.m. een schrijven over ““1 plaatsen van advertenties over politieke Vergaderingen. Na uitvoerige discussie werd “telcien inden vervolge dergelijke advertenbfiis we[ Cp je n,erneil) m;jts zij zijn van niet V'iandiggezinde partijen. Aan bet ineen motie vervatte verzoek van be gecombineerde vergadering van Dr.B. 8., •L. G. en Dr. Z. B. om mede te werken aan bstelling ©ener gezamenlijke eoimimissi© met f)- N. L. C. en F. N. Z. ter bestudeering van ®t systeem van hooge invoerheffingen, zal gaarne werden voldaan. kennisgenomen werd vaneen tweetal aht-V-’o orden op gezonden adressen aan den Min. an Economische Zaken en een aan den Min. i Sri. S°c- Zaken. Deze antwoorden gaven aantiding tot het schrijven vaneen artikel in et e.k. nummer van ons orgaan. Goedgekeurd werd de door het Friesche estuur uitgegeven leening ten bate der propaganda in Friesland. Verschillend© brieven werden, na besproken 6 zijn,, ter afdoening ter hand gesteld aan b|en secretaris. Uitvoerig werd besproken het houden van een Natlonalen Landdag ri midden Juli. De voorgestelde plannen dien,angaande werden in principe aanvaard. Aan p- A. W. Kamp te Den Haag werd verzocht (j6r* openluchtspel te schrijven, passende in Zuiv sfeer onzer beweging. Zoodra „ , mogelijk is volgen nadere mededat n®en’ Mbosodeeld kan nu reeds werden v 1 °P dezen landdag geen enkel lid noch zijn 0 ?Uvv mag ontbreken. Ongetwijfeld zullen ve'en buiten onze gelederen deze bijzone samenkomst willen meemaken, sm es'°len wordt op 26 Maart een hoofdbejj te houden teneinde o.m. de pding bij de Statenverkiezing te bepalen, venals met de andere partijen, werd ook hjj do leiding der N.S.B. geconfereerd. Daar-hc bleek dat deze partij erkent, dat de landL datVV fundament van den staat vormt en (jan; o® prijzen der landbouwproducten zoolt moeten zijn, dat er ruil kan plaats j Zie vervolg op pag. 2.|

1 De begrafenis van den vrijhandel. ■ Dezer dagen is door de Tweede Kamer met 63 tegen 17 stemmen aangenomen het ontwerp tot verbindend en onverbin. dend verklaring van ondernemersover■ eenkomsten. De 17 tegenstemmers bestonden uit de liberalen, de communisten, de staatkundig gereformeerden, den heer s Wedkamp (c.h.), prof. Visscher (a.r.), Ds. ; Lingbeek (h.s.) en den heer Sneevliet. Dit besluit achten wij van buitengewone beteekenis. De Tweede Kamer heeft daardoor met groote meerderheid beslist, dat men voor het stedelijke en industrieel© leven niet weer terug wil naar den vrijhandel. Vrijhandel toch beteekent, zooals wij niet ophouden in het licht te stellen, vrije concurrentie op elk gebied. Daarom is vrijhandel onvereenigbaar met ondernemersovereenkomsten inzake de prijzen en met collectieve overeenkomsten in zake de loonen. En zeker Ss hij/ onvereenigbaar met het verbindend verklaren van die overeenkomsten. Mem kent j ons standpunt. Wij zijn niet in principe tegen den vrijhandel, maar dan op elk gebied van den ruil. Het vrijhandelsbegint „sel heeft, wil het nuttig werken, lot voorwaarde, een vlotte aanpassing van alle loonen en prijzen aan de prijzen der landbouwproducten op de wereldmarkt. Deze voorwaard© werkt al sedert jaren niet meer. Men heeft zoodoende gekregen twee systemen. naast elkaar. Het systeem van den vrijen handel, dat de loonen wil regelen naar de wereldmarktprijzen. En ©en ander systeem, dat der ordening, hetwelk dc prijzen wil regelen naar op sociale overwegingen vastgestelde loonen. Het eerste systeem heeft men nog altijd voor oogen, waar het den landbouw betreft. Het tweede geldt meer en meer voor de stedelijke en industrieele bedrijven. Nu heeft men van vrijhandelsgezinde zijde het altijd doen voorkomen, alsof het mogelijk zon zijn, het tweede systeem weer te doen plaats maken voor het eerste. Wij hebben deze mogelijkheid steeds sterk betwijfeld. En de boven vermelde beslissing der Tweede Kamer heeft ons in het gelijk gesteld. De groote meerderheid der Tweede Kamer wil van de aanpassing aan de wereldmarktprijzen niets weten. Daardoor zal zij ook de houding ten opzichte van den zoogenaamden landbouwsteun moeten wijzigen. Nu men het huidige hoog© stedelijke en industrieel© loonpeil blijkbaar wil handhaven, zal men moeten zorgen, dat de prijzen der landbouwproducten zich daarbij aanpassen. Wij kunnen er geen vrede mede hebben, dat de landbouwarbeid wordt beloond met 20 5 25 cent (hetgeen) nog te hoog is in verhouding tot de prijzen) en soortgelijken arbeid in andere bedrijven met 50 5' 60 cent per uur. Wij zijn benieuwd te vernemen, wat de liberalen nu van plan zijn te doen. Zij, die nog altijd hebben gezwaaid met de vrijhandelsvlag en daardoor er toe hebben medegewerkt, de landbouwende bevolking in moeilijkheid te brengen, zullen radicaal van standpunt moeten veranderen. Nu zij niet in staat blijken te zijn, de aanpassing van het binnenlandsche loon- en prijspeil aan de lage prijzen der landbouwproducten mogelijk 1e maken, zuilen zij als één man moeten' elschen, dat de prijzen der landbouwproducten worden aangepast aan het gestabiliseerde j stedelijke en industrieels loon- en prijs-I peil, M A A. A AA.

Wie naar niets meer streeft, wie niets meer leert, die is niet waard te leven. De prijzen, die de boeren voor hun producten ontvangen,s zullen ongeveer . tweemaal zoo hooig moeten zijn als de . huidige. De landbouw arbeid zal dan redelijk kunnen worden beloond en de . werkloosheid te plattenlande zal afnemen. Weigeren de liberalen, nu zij het pleit . hebben verloren, daartoe mede te wer; ken, dan bomen zij in botsing miet twee hoofdgedachfen van het liberalisme, die van veel meer principioelen aard zijn 1 dan de vrij handelsgedachte. Wij bedoelen : hier: 1. de bestrijding van de uitbuiting van ■ het platteland door de stad en 2. de persoonlijke besiaansverantwoordelijkheid. Door den Vrijhandel te willen handhaven, waar de voorwaarden voor den vrijhandel afwezig zijn, hebben vele liberale kopstukken de landbouwende bevolking tot de paria’s der samenleving helpen jnaken en het bij de landbouwende bevolking sterk levende beginsel der Individueel© bes taakverantwoordelijkheid helpen dooden. Nu kan men vragen: .Wiaarom maakt Landbouw en Maatschappij z[ch zoo druk over het handjevol liberalen inde Kamer? Dit is om den noodlottigen invloed dien sommigen van ben uitoefenen door zich in dienst te stellen van de ordenaars. Deze laatsten willen voor het stedelijke en industrieele volksdeel hoog© loonen en goedboope levensmiddelen. Voor de hooge loonen zorgen zij zelf. Voor de lage prijzen der levensmiddelen roept men de hulp in van de liberale vrijliandelaars-En deze werken er daardoor toe mede, dat de ordening aan het stedelijke en industrieele volksdeel voordoelen bezorgt. Paste men hetzelfde systeem ook toe op den landbouw, dan zouden die voordeelen er van voor de stedelijke en industrieele bevolking gro o tendeels verdwijnen. Met het oog op bet bovenstaande is de weldra te houden Algemeen© Vergadering van den Vrijheidsbond zeer belangrijk te achten. Daar zal moeten worden uitgemaakt of de Vrijheidsbond op den ouden weg zal doorgaan, dan wel of hij geheel van standpunt zal veranderen en strijden voor gelijkstelling van den landbouw met de andere bedrijfstakken. Doet bij dit laatste niet, dan zal de landbouwende bevolking goed doen, aan den Vrijheidsbond haar stem te onthouden. Het aannemen van het inden aanhef genoemde wetsontwerp behoort o.i. elke aarzeling . in dezen uitte sluiten. INGEZONDEN MEDEDEELING. Voor solide en smaakvolle Meubelen en Tapijten „HET WOONHUIS” Dlr. K. H. SMIT Marktstraat 9 ASSEN. Inwerkingtreding van de nieuwe tijdregeling. De Minister van Binnenlandsche Zaken heeft medegedeeld, dat, indien het wetsontwerp tot herziening van den wettelljken ; tijd mocht worden aangenomen, het om 1 technische reden niet mogelijk zal zijnde i nieuwe tijdregeling nog dit jaar in werking ; te doen treden. We maken hieruit op, dat we althans voorloopig geen verandering van < de tijdregeling te verwachten hebben en < dus dezen zomer kunnen rekenen op Am- ( sterdamschen zomertijd. j

De mishandeling der kleine boeren en gezeten landarbeiders. Wij ontvingen inde laatste maanden herhaaldelijik brieven, zoowel van de besturen van afdeelingen als van particuliere personen, waarin een droevig tafereel werd opgehangen van den nood van die groote groep plattelanders, welke staan tusschen den bezit’, o o zen arbeider en den grooteren boer. Deze brieven zetten ons aan, voortdurend aandacht aan dezen nood te schenken. De groote vergadering te Assen getuigde daarvan. En ook getuigde er vaneen vrij kras adres,, dat wij 12 Januari verzonden aan den voorzitter van den Ministerraad. In dit adres vestigden wij er met klem i de aandacht op, dat de overheid inzake de behandeling der kleine bezitters geheel op het verkeerde spoor is. Aan het slot betoogden wij, dat men zich oi. door de volgendle beginselen moest laten leiden: 10. Bij de uitvoering der landbouwcrisispo-Mtiek, inzonderheid wat de produotiiebeperkting betreft, meer rekening te houden met de belangen der kleine bedrijven. 20. Bij het toelaten tot de werkverschaffing en het verleenen van steun, niet in aanmerking te nemen hetgeen iemand bezit, maar hoogstens alleen het inkomen, dat hij uit zijn bezit trekt, zoodot bij iemand, die f 2000 bezit, waarvan hij fBO inkomen trekt, hoogstens alleen die fBO aanleiding is tot beperking van de geboden hulp. Ministerieele antwoorden. Inde eerste helft van Februari ontvingen wij zoowel van den Minister van Economische ais van dien van Sociale Zakenantwoord op dit adres. De Minister van Economische Zaken berichtte ons, dat bij de uitvoering der landbouwcrisispolitiek de belangen der kleine boeren de volle aandacht zouden hebben en met die belangen bij de vaststelling der teeltbeperking zooveel mogelijk rekening zou worden gehouden. Wij hebben hier In elk geval een belofte. In hoever die belofte zal leiden tot bevredigende daden, zal nog dienen te worden afgewachit. Zeer teleurstellend is het antwoord van den Minister van Sociale Zaken. Dit komt hierop neer, dat de regelingen, welke thans ter zake gelden, en die, naar de Minister meent, ernstig rekening houden èn met het belang van den betrokkene èn roet den toestand van de overheidsfinanciën, na rijp beraad zijn getroffen en voorshands niet voor wijziging vatbaar zijn. Dit wil dus zeggen, dat de afslachting der kleine bezitters voortgang zal hebben. Wij twijfelen er niet aan, dat de voor de steunverleening en de plaatsing bij de werkverschaffing geldende regelingen na rijp beraad zijn getroffen. Dit sluit echter niet uit, dat zij door en door fout zijn. Dat men dlit in Den Haag niet schijnt in te zien, is naar onze meening e.en gevolg van het feit, dat men daar te ver van de maatschappij staat en geleid wordt door geheel verkeerde beginselen op sociaal gebied. Als men denkt aan de cumulatie van pensioenen en salarissen, aan de hoog© salarissen, die worden uitgekeerd in overheidsdienst en met name bij den landbouwcrisisdienst, aan de Winsten, die b.v. de expor(slagerijen maken en aan nog zooveel meer, dan is het toch wel hemeltergend, dat de kleine man te plattenlande een groot deel van zijn met zooveel moeite verworven bezit meet opofferen, om de overheid in staat te stellen, anderen ruim te betalen. Het is inderdaad tijd, dat te dezer zake andere inzichten baan breken. Het is in dit verband, dat wij melding maken van de volgende motie der afd. Midwolda Oostwold van den Groninger Boerenbond: „Gezien dat de oplossing van het werk„loosheidisvraiagstuk wordt gestuurd ineen „richting, die groote plattelands„deugden teloor doet gaan, ge„zaen (Jat de vaste lasten wegens het ne„geeren van draagkracht juist diegenen het „zwaarst treffen, die financieel den min„sten weerstand hebben, gezien het feit, „dat het boerenbedrijf geen zwaardere „lasten kan dragen, geeft de afdeeling „Midwolda—Oostwold van dan Groninger „Boerenbond in overweging om het verband tusschen vaste lasten en het werkloosheidsvraagstuk grondig onder die „oogen te zien.” Tot zoover de motie, welke na uitvoerige toelichting, op voorstel van den heer J. R. ; Haan werd aangenomen. Wij hebben daarin . de woorden, waarop het in ons verband inzonderheid aankomt, gespatieerd. De toestand wordt meer en meer zoo, dat « de vrije arbeid verdwijnt en wordt vervangen door arbeid in werkverschaffing. Ontginnen, 1 draiineeren, graven van slooten, enz., dit alles I geschiedt thans reeds in werkverschaffing. Dit j

INGEZONDEN MEDEDEELING. Voor Regenkleeding Fa. B. REUDINE ; WINSCHOTEN. •'J ' 1 beteekent de afslachting van het beste deel ' onzer plattelandsarbedders en kleine boeren. 1 Door hard werken en groote zuinigheid heb-1 ben deze mensohen het soms tot een vrij aar" dig bezit gebracht. En zulks ondanks de lage = belooning van den landiboowarbeid. – Vrij© arbeid is er thans voor hen niet meer 1 besclhik’baa.r, behalve in enkele drukke tijden " van het jaar. Een groot deel van den vroege-1 ren vrijen arbeid geschiedt meer en meer in – werkverschaffing en om bij de werkverschaf-5 üng geplaatst te worden, moeten zij het zoo 1 moeilijk verworvene grootcndccis eerst weer opteren. Wij schromen niet, dit een geraffineerde mishandeling r ! te noemen, welke alleen haar verontschuldiging kan vinden in het feit, dat men in Den , Haag niet beseft, wat men doet. Men stelt hier straf op spaarzaamheid en ’ het wil er bij ons niet in, dat de overheid dit f bedoelt. Wij geiooven, dat geen Minister en , geen Kamerlid de verantwoordelijkheid zou ( willen dragen voor een wet, waarbij spaar-, . zaamheid strafbaar wordt gesteld. Toch komt, wat hier geschiedt, op hetzelfde neer. Wij bevelen dit onderwerp inzonderheid aan inde aandacht van de weldra te houden Algemeene Vergadering van den Vrijheidsbond. 1 Blijkens den beschrijvingsbrief komen daar ver■ schillende moties aan de orde, waarin de indi-1 vidueele bestaansverantwoordelijkheid ais een hoog liberaal beginsel ten troon wordt geheven en naar onze meening terecht. Dit begin' sel echter wordt door de boven geschetste mishandeling van de kleine bezitters in het : algemeen en de kleine boeren en landarbeiders inzonderheid ie deren dag aan het kruis genar geld, zonder dat van liberale zijldle ook maar iets is gedaan, om daartegen op te komen. Integendeel is er inden Vrijheidsbond ©en strooming, welke inzake den landbouwsteun denkbeelden huldigt en propageert, die wel de voornaamste oorzaak zijn van dit aan het kruis nagelen van het beginsel der individueel© bestaansverantwoordelijkheid. Tusschen Dwingel en Ztmdwolde. In vroeger dagen, toen Drenthe nog een bolwerk was van het liberalisme, werd in het Zuidwesten der provincie tegen de Tweede Kamer-verkiezingen een liedje gezongen, waarin o.a. deze regels voorkwamen: En in Dwingel en Zuudwolde, Daar kiest men de olde. Wie met die „olde” bedoeld werd, weten vele lezers van „Landbouw en Maatschappij” wel. Thans zijnde Statenverkiezingen aanstaande en bet is of sommigen bevreesd zijn, dat de „olden” (lees hier: de thans zittende leden) gevaar loepen niet allen herkozen te zullen worden. De uitlatingen van verschillende politici wijzen dunkt ons daarop. De Bond „Landbouw en Maatschappij” wordt zoo vaak genoemd in politieke bijeenkomsten in gunstigen zin, hoe kan het ook anders! maar het is opmerkelijk, dat dat juist nü geschiedt. Onder die politici zijn er, die wel ©sns uit een ander vaatje hebben getapt. Het zal circa drie jaar geleden zijn, dat een propagandist van den modernen Landarbeidersbond sprak voor een werkloozenvergadering te Dwingeloo. Deze propagandist vtas en is nog sociaaldemocratisch Statenlid. Smalend liet hij zich uit over den Boerenbond. „Wat zou een Boerenbond nu kunnen doen voor de arbeiders” Toen voor drie jaar waren er geen Statenverkiezingen op til. Circa een jaar geleden de Statenverkiezingen kwamen al aardig in het zicht schreef het s.d. Tweede Kamerlid, Ds. v.d. Heide inde Socialistische Gids over de N.S.B. en de Boerenbonden. Oppassen met die Boerenbonden, waarschuwde Ds. v.d. Heide zijn volgelingen, daar kan nog wel ©ens wat uit groeien, wat voor ons sociaal-democraten niet bijzonder appetijtelijk is. Men ziet het, de politieke weerhaan was al aardig gedraaid. Drie jaar geleden; die Boerenbonden, het zou me wat! Twee jaar later: Te deksel, vaneen kwart watt zijnde Boerenbonden uitgegroeid tot „héél wat”. Nog een jaar later; „Het roer finaal om”, denken nu blijkbaar de s.d. schippers. Op een vergadering te Zuidwolde (Veeningen), verklaarde dezer dagen het s.d. Statenlid, de heer Sikkens, zoo lezen we inde Mepp. Crt.: Ik juich het toe, dat de boerenstand zich in