Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

fabelachtig, dat men terecht kan zeggen, dat hier de onwaarschijnlijkheid van alle zijden door het verhaal komt gluren. Maar verdient de schrijver daarom geen vertrouwen? Zijn Thomas Cantipratensis en andere middeleeuwsche thaumatologen ongeloofwaardig, omdat zij, evenals onze Heisterbacher, boeken schreven vol van de wonderbaarste en dikwijls niet minder onwaarschijnlijke dingen? Zij gaven eenvoudig weer wat zij vernamen en matigden zich geen oordeel aan over verschijnselen, die zij niet begrepen, althans niet genoeg konden verklaren. Maar hun waarheidsliefde is boven alle verdenking verheven. De waarheid hadden zij zóó lief, dat zij voor geen goed ter wereld haar in het minste zouden hebben willen te kort doen.

Een toonbeeld van onpartijdigheid is Caesarius, maar tegelijkertijd een vijand van overdrijving. Kalm en kloek boekt hij de zuivere waarheid, zooals ze hem werd meegedeeld, zonder aanzien van personen, zonder ooit er naar om te zien, of wat hij verhaalt zijn standgenooten, clerus en regulieren, tot eer verstrekt of niet. »Schwachen und Laster des Klems, zegt Kaufmann (l.c. S. 40) werden, wie schon öfter gerühmt worden, mit der unerschrockensten Freimüthigkeit aufgedeckt; mag es die höchsten Würdentrager der Kirche, Bischöfe oder Praelaten betreffen, hier kennt Caesarius keine Schonung.” Maar terwijl hij zijn licht op de schaduwzijden laat vallen, vergeet hij niet, dat de Kerk in zijne dagen, zoo goed als vroeger, de heerlijkste vruchten van heiligheid op hare akkers bloeien zag; »Uebertreibungen, zegt l.c. tritt Caesarius mit eben so viel Entschiedenheit entgegen als er wirkliche Uebelstande ohne alle Rücksicht tadelt.”

Sluiten