Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

DER DUITSCHE ROMANTIEK.

60

schaafden Duitscher zou brengen, 't Was de aanvang dier massa ezelsbruggen-litteratuur, waardoor de negentiende eeuw niet tot haar voordeel, helaas! zich onderscheidt. De onderneming, hoe onduitsch ook even als haar naam, vond desniettemin bijval in wijde kringen, en spoedig talrijke navolgers; dit, onder de erfenis van zoovele eeuwen gebukt gaand menschengeslacht, kon 't onmogelijk meer geheel stellen zonder zulk soort van krukken. Maar Niebuhr beschouwde met onverholen angst en schrik de verandering, die er langzamerhand kwam in de gewoonten en zeden deinatie; hij voorzag, hoe ontevreden, hoe ledig en verbrokkeld,'hoe onzelfstandig in haar denken de nieuwere wereld moest worden, wanneer de opgeblazen verwaandheid der halfen veelweterij, de begeerte naar steeds elkander afwisselende indrukken de overhand nam. Ook Goethe wist, dat hierin het grootste gevaar voor de beschaving der negentiende eeuw gelegen lag en schreef daarom de ernstige waarschuwing:

Dass mir immer in Erneuung Jeder taglich Neues höre, Und zngleich auch die Zerstreuung Jeder in sich selbst zerstöre!

In zoo'n leeslustige wereld werd de fijne smaak voor beschaafde vormen spoedig al stomper en stomper. Iets aantrekkelijks voor de zinnen was het allereerste, dat men begeerde, en naardien iedere tijd de schrijvers heeft, die hij verlangt en verdient, was er ook een leger altijd penvoerende romanschrijvers voorhanden, die tevreden waren met het bezorgen van tijdverdrijf en met de eer om enkele jaren lang in de kritische bladen vermeld te worden, 't Bleef voortaan een kenmerkende karaktertrek van de nieuwe eeuw, dat de werken der poëzie als enkele afzonderlijke goudkorrels onder een monsterachtigen puinhoop van nietsbeteekenende geschriften tot aangenaam onderhoud geschreven , verborgen lagen en eerst na langen tijd weer uit de massa te voorschijn kwamen. Nu was 't in die onschuldige tijden niet gelijk tegenwoordig de industrieele bedrijvigheid, maar gewoonlijk de ijdelheid en de letterkundige mode, die zoovele on-

Sluiten