Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

82

EEN BIJDRAGE TOT DE GESCHIEDENIS

gewetensangst van een weifelende, onzelfstandige ziel, maar de dichterlijke dweperij van een kinderlijk gemoed, dat geen voldoening kon vinden in de nuchterheid en verstandelijke dorheid der "verlichting". Dankbaar riep-een. lid der tafelronde het gelukkig huis des dichters toq: V-X

Es weicht die Geisterschwüle,

Vor jener Abendkühlc,

Die von des Genius Schwingeu thaut!

Intusschen begon de natie eerst nu goed te begrijpen, wat ze in haar grootsten dichter bezat. Al krachtigersjpfcfc gebiedender verhief zich de gestalte van Goethe voor aller oog, nadat de gemoederen na den oorlog tot rust waren gekomen en de drie eerste deelen van "Verdichting en Waarheid" gedurende de jaren 1811—1814, in het licht verschenen, van lieverlee meer algemeen bekend werden. Het boek stond in de lange der "bekentenissen" van mannen van beteekenis evenzeer op zich zelf als de Faust onder de gedichten. Sints Augustinus zijn Confessiones schreef, had niemand meer het allerschoonste geheim van het menschelijk leven, de ontwikkeling van het genie zoo diep en waar en krachtig geschilderd. Voor den geest van Augustinus, dien gestrengen heilige, verdwenen de gestalten dezer wereld gansch en al bij de verpletterende gedachte aan de zondigheid aller schepselen en van het heimwee naar den levenden God; maar hier was een levenslustige dichterlijke geest aan het woord, die in de levensvolheid der schepping de eeuwige liefde poogde te aanschouwen en na op de vleugelen der gedachte zoo hoog mogelijk te zijn gestegen telkens weer terugkeerde tot het eenvoudig geloof des kunstenaars: "waartoe dient al die praal van zonnen en planeten en manen, van sterren en melkwegen, van kometen en nevelvlekken, van geschapen en wordende werelden, wanneer ten slotte een gelukkig mensch zich niet onbewust in zijn bestaan mag verblijden?" Even eerlijk als Rousseau 't eens deed, bekende Goethe de afdwalingen en zonden zijner jeugd, maar zijn helder begrip van goeden smaak bewaarde hem voor die gewelddadige, gekunstelde openhartigheid, die in schaamteloosheid ontaardt. Hii ontdekte niet voor ieders ooe even

Sluiten