is toegevoegd aan uw favorieten.

Wetenschappelijke bladen, 1906 (2e deel) [volgno 1]

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

254

DE VOORUITGANG VAN DEN FRANSCHEN LANDBOUW.

Lodewijk XV werd opgericht om den korenhandel te monopolïseeren, en die zich door hare slechte praktijken den vloek van het volk op den hals haalde.

De voortbrengers werden door tusschenpersonen geplunderd. Ieder, die in Frankrijk tot een zekeren stand behoorde of genoegzame handigheid bezat, leefde zonder te arbeiden en de arme boeren moesten zwoegen om aan een talrijken adel met zijne volgelingen, aan tal van ambtenaren, advokaten en andere leden van den middenstand een lui en weelderig leven te doen genieten. De verbruiker regeerde en zoog den voortbrenger uit.

De groote omwenteling en de oorlogen van Napoleon kwamen Frankrijk op 2 millioen menschenlevens en onberekenbaar verlies aan geld en geldswaarde te staan.

De druk hiervan werd voor een groot deel door den boerenstand gedragen of op dezen afgewenteld, en toch nam deze zelfs in die stormachtige jaren op wonderdadige wijze in kracht en voorspoed toe. De landbouw ging met reuzenschreden vooruit, zoodra aan de boeren grondbezit en recht gewaarborgd werden en de belastingen naar draagkracht werden geregeld. De splitsing van het grondbezit, de nieuwe regeling, waardoor de boeren eigenaars werden of konden worden van den door hen bebouwden grond, legde den grondslag tot Frankrijks rijkdom.

Ten gevolge van de omwenteling werden de groote landgoederen, die door hunne adellijke of geestelijke eigenaars onverstandig of soms in het geheel niet geëxploiteerd waren, in kleine eigendommen gesplitst en de tallooze fiscale en feodale misbruiken afgeschaft. Zoo kwam ten slotte het beginsel tot zijn recht, dat reeds in 1707 door Vauban in zijn ,/Projet d'une dime royale" was vooropgesteld: „Ieder onderdaan moet in de openbare lasten evenredig aan zijne draagkracht bijdragen, de belastingen moeten naar het inkomen berekend en alle privilegiën, die tot vrijstelling van belasting leiden, als onrechtvaardig beschouwd worden".

Van toen af aan verkregen de Fransche boeren grond en rechtvaardige wetten; maar toch bleven zij op zware lasten en deze zijn zwaar gebleven, want daar de landbouw de voornaamste bron is van de welvaart, zoo moeten ook