is toegevoegd aan uw favorieten.

Wetenschappelijke bladen, 1906 (3e deel) [volgno 2]

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

302

KORTE MEDEDEELINGEN.

der zonnestralen, die den electrischen toestel treffen. Uit een reeks van onderzoekingen, die hem van Mei 1885 tot Juli 1889 hadden bezig gehouden, had Albert Nodon afgeleid, dat zonnestralen, die een geïsoleerden geleider treffen, dezen een positief electrische lading mededeelen; de sterkte dier lading zou toenemen met de intensiteit der stralen en afnemen naarmate de vochtigheidstoestand grooter was; het voorbijtrekken der wolken maakt een einde aan het verschijnsel.

Nodon gebruikte voor deze proeven een geïsoleerde metalen plaat, die in het midden van een groote metalen kooi geplaatst was; een opening in het deksel liet de zonnestralen toe op de plaat, die met een electrometer verbonden was. In de open lucht gaf de wind, volgens Nodon, een negatieve lading aan de plaat, maar door den invloed der directe zonnestralen werd de plaat altijd positief electrisch, terwijl de voorbijdrijvende wolk de werking onmiddellijk deed op houden.

Op 20 Juni 1905 werden door Bernard Brunhes op den Puy deDöme waarnemingen gedaan, die dit in het algemeen bevestigden. Zoodra een klein wolkje voorbij de zon zweeft, vermindert de afwijking der positief geëlectriseerde goudblaadjes; is de electroscoop negatief electrisch geladen, dan neemt de lading, zoodra de toestel aan de zonnestralen blootgesteld is, geregeld af; zoodra de zon achter een wolk gaat, heeft er een plotselinge stilstand plaats in de beweging der blaadjes naar elkander.

De verklaring, die van dit verschijnsel gegeven wordt, is deze dat de stralen, die den metallieken geleider treffen, er negatieve ionen van los maken, waardoor de ontlading van den geleider versneld wordt als hij negatief electrisch is en vertraagd of geheel opgeheven wordt zoodat er zelfs toeneming der lading plaats kan hebben, als hij positief geladen is.

Later is het verschijnsel, dat een geïsoleerd lichaam door den invloed der zonnestralen een positief electrische lading verkrijgt bevestigd door Baldt, die in één uur een 1 ading van 144 volts verkreeg, of ongeveer 2,4 volt per minuut. Het is dus niet wel mogelijk deze ioniseerende werking der zonnestralen, die waar schijnlijk in hoofdzaak aan de ultraviolette stralen te danken is, te ontkennen of buiten beschouwing te laten. Voordat men van dit verschijnsel een andere voldoende verklaring gevonden heeft kan men, hoe verleidelijk zij ook moge klinken, niet zonder voorbehoud de theorie aannemen, volgens welke de zon het middelpunt zou zijn, waaruit voornamelijk negatieve ionen uitgezonden worden.