is toegevoegd aan je favorieten.

Stemmen voor waarheid en vrede jrg 30, 1893 [volgno 3]

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

KRONIEK.

kennen, dat het kunst zij; het is eer philosophie, hoedhistische philosophie. Gij vindt die zelfde zinnebeelden terug in de theosophie, in het occultisme. Goed, dan is dat géén kunst, maar een groot kunstenaar is Toorop niettemin. En dat gezegde stemt niet in de eerste plaats op zijne gepointilleerde schilderijen: werken waarvan ik de schoonheid niet ten volle kan waardeeren, maar vooral op zijne „Landelijke Drieëenheid" een boer en boerin, waarvan de eerste met den arm op den rug van een paard steunt. Dat schilderij is kunst! Dat is de kunst van een man met een gemoed, diep als een zee, met een zekerheid in de hand, vast als een rots, met een vermogen om wat er in zijne ziel leeft, vorm en leven te geven, dat het deel is van de zeer enkelen.

Toorop is niet enkel een groot kunstenaar, hij is een groot denker. Indien weinigen hem begrijpen, dan ligt dat niet aan hem, maar aan hun ouvermogen om nieuwe grootheid te zien.

Ik houd niet van het woord „nonsens," maar hier wil ik het toch gebruiken. Is het geen dwaasheid, het Boeddhisme, dat eenige eeuwen ouder is dan het Christendom, een nieuwen godsdienstvorm te noemen ? Is het niet belachlijk, dat treurige Boeddhisme te verheffen boven het Christendom? Die buitensporige verheffing van Toorop, die de ongerijmde poging waagt, om „passies" te schilderen, en voor wie het visioen enkel werkelijkheid is — haar laten wij hier onbesproken, maar wat ons vooral in deze regelen heeft getroffen is die vergelijking tusschen den inquisiteur Torquemada en den „kruienier." Is het wel „richtig" in een brein, waarin zulke vergelijkingen opkomen? Maar — zie hier nu een uiting, die onzen tijd kenmerkt! Zie hier nu een aan onze dagen eigen gebruik van het woord „mooi!" Wie dacht daar nu vroeger aan, den ketter-moordenaar „mooi" te noemen ? Onder zijn schrikbewind in Spanje zijn 8800 menschen levend, 6500 in effigie verbrand,