is toegevoegd aan uw favorieten.

Stemmen voor waarheid en vrede jrg 24, 1887 [volgno 2]

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

DE ORDE DER JEZUÏTEN.

1021

Moet ik hier nog bijvoegen het streven der Jezuïten om de Katholieken met haat jegens de Protestanten te vervullen, en alzoo Europa, in de landen die eene gemengde bevolking hebben, in twee vijandige helften te verdeelen ?

Geen wonder, dat deze orde steeds het voorwerp van veler haat is geweest. Niet lang bestond zij of er lieten zich stemmen hooren, die de regeringen waarschuwden tegen de gevaarlijke strekking harer leeringen. De geleerde Spanjaard Melchior Canus verzette zich te vergeefs in de zestiende eeuw tegen haren toenemenden invloed in Spanje, en voorspelde weemoedig den tijd, waarin de koningen haar zullen willen tegenstaan, zonder nogtans de magt daartoe te bezitten. In de zeventiende eeuw verklaarden in Frankrijk, dan eens de geestelijken, dan weder het parlement, dan weder de advokaten van Lodewijk XIV, dat deze Orde alle zedelijkheid ondermijnde, en leeringen verkondigde, die het voortbestaan der Christelijke en burgerlijke maatschappij onmogelijk maakten. De zoo beroemde provinciale brieven van den Jansenist Pascal zijn gewijd aan de ontmaskering van deze Orde.

Toen zij door Clemens XIV in 1773 werd opgeheven !) was de Paus ten volle geregtvaardigd, om, onder anderen, te verklaren: „dat men bijna sedert haren oorsprong de kiemen van tweedragt en ijverzucht gisten zag, niet alleen onder hare leden, maar ook met de overige reguliere Orden, de wereldlijke geestelijkheid, de academiën, universiteiten en andere leerstoelen; ja zelfs met de vorsten der staten, waarin zij waren opgenomen; — dat tegen de leden der Orde zware klagten waren ingebragt,

1) De Orde bleef, na hare opheffing, op eigene hand in Rusland voortbestaan, totdat zij er in 1801 door Pius VII werd hersteld. In 1801 herstelde hij haar in Napels.