is toegevoegd aan uw favorieten.

Stemmen voor waarheid en vrede jrg 32, 1895 [volgno 2]

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

luther's christendom.

zich te houden aan de instellingen, welke door de kerk m het leven waren geroepen.

Omstreeks het jaar 1500 scheen deze hoog-kerkelijke partij de zege te zullen behalen. En had zij ongebroken gezegepraald, dan was het Christendom voor goed opgelost ,n de kerk, - dan was de Christelijke religie geheel en al verwereldlijkt. De kerk zou dan geworden zijn het officieele zaligheids-instituut, - ook al geloofde niemand wat zij leerde, maar allen zich slechts aan hare inrichtingen en bepalingen onderwierpen. Voeg daarbij, dat de tijdgeest geheel ^-theologisch gezind was. De Middeleeuwsche theologie had zich met ongelooflijken ijver toegelegd op de oplossing van onoplosbare raadselen, op het uit den weg ruimen van allerlei theologische moeilijkheden, - en tot belooning verwachtte de ondankbare tijd mets meer van zulk eene Theologie. De vromen zochten heil in mystieke oefeningen en in onverschilligheid tegenover de toestanden der wereld. Maar ook deze tegenspoed der Theologie kwam weêr aan de kerk ten goede. Toen dus Theologie en Religie bankroet gingen, kon het Christendom voor hen, die er zich om bekommerden, niet anders bestaan dan in de gedaante van een kerk. Toen na de Middeleeuwen alle grondslagen ondermijnd bleken te zijn, bleef er geen andere haven oven Met geloof, dat eens het wezen der Christelijke religie geweest was, was geworden tot een voor waar houden van de kerkleer; daarnaast had men de verdienste van Christus, de kerk, de sacramenten, de eigen verdienste en de aflaten. Buiten de grenzen van dit alles bewoog het geloof en het Christelijke leven zich niet.

Het Humanisme.

Naast de hoog-kerkelijke partij was er in de toenmalige