is toegevoegd aan uw favorieten.

Letterkundig magazijn van wetenschap, kunst en smaak, 1819 (Mengelstukken), no 1

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

ao beschrijving van java.

beschrijving van java.

(Ontleend uit raffles History of Java.}

Pfaya's noordkust is vlak, maar deszelfs zuidzijde ver» J toont doorgaans loodregte rotfen en klippen van eene aanmerkelijke hoogte- Binnenwaarts van de noordzijde wordt het land meestal allengs hooger, doch op fommige plaatfen, b. v., omtrent Samarang, fruit men fchieliiker en meer plotfeling tegen bergen. Midden door het eiland loopt, in deszelfs gebeele lengte, eene reeks van breede bergen, die zich boven de zee verheffen van vijf tot elf of omtrent twaalf duizend voeten. Lagere rijen van bergen en van heuvels, die deels met de vorige verbonden, deels onafhankelijk van dezelve zijn, doorkruifen Java in velerlei rigtingen. De vorm van dit eiland is niet gefchikt om groote rivieren plaats te geven. Er zijn er evenwel waarfchijnlijk wel vijftig, op welke gedurende het natte faizoen timmerhout en andere voortbrengfels van het binnenland afgeicheept worden, en vijf of zes rivieren zijn tot op eenige mijlen binnenwaarts te allen tijde bevaarbaar. Honderden, ja welügt duizenden van kleinere waters dienen den landman om de noodige vochtigheid aan zijne akkers te geven. Meren van groote uitgeltrekrheid vindt men er niet, doch wel aanmerkelijke moerasfen, die in het heldere faizoen deels op. droogen, deels met gewasfen bedekt zijn.

De zeer verfchillende en overal afwisfelende hoogte van Java's oppervlakte veroorzaakt er zeer van elkander afwijkende graden van warmte. Ofschoon men te Batavia, gedurende eenige jaren, de doorgaande hoogte van den Fahrenheitfchen thermometer omtrent 83 graden bevonden heeft, behoeft men evenwel, waar de grond trapswijze hooger wordt , Hechts dertig of veertig Engelfche mijlen, en waar de overgang meer plotfeling plaats heeft, niet meer dan vijftien of twintig