is toegevoegd aan je favorieten.

Letterkundig magazijn van wetenschap, kunst en smaak, 1819 (Mengelstukken), no 7

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

403 waarom vervielen de beeldende kunsten

hun toe alleen voor de heiligen te voegen. Zoo ging bij de voorftelling der heiligen de fchoonheid der gedaante verloren, en eene heiligen-legende, hoe hartelijk zij ook door eene moeder, hoe vurig zij ook door eenen kanfelredenaar voorgedragen werd, om op het jong gemoed te werken, kon echter op verre na zoo algemeen niet werken * als de verdichtfelen der .Grieken.

Nu kwam hierbij nog het geloof der Christenen, dat alle Godsdienst der Heidenen vereering was van fchandelijke booze geesten, en al wat tot den dienst derzulken gebruikt werd, werd hierdoor den Christen onwaardig. Met fiddering beefde daarom de vrome Christelijke kunftenaar voor de fchoonfte werken der oudheid terug, en de navolging van dezelve zou hem zelfs wel, als eene verzoeking der boóze geesten, met fcbrik vervuld hebben. Hierom werden er federt de tijden van constantinus , zoo vele heerlijke tempelen verwoest, die, waren zij gelijk het Pantheon te Rome, jn Christelijke kerken veranderd geworden, ons de treffelijkfte voorbeelden van oude bouwkunst zouden bewaard hebben. Ja, de Godsdienst-ijver verheugde zich, als hij de ftandbeelden van eene venus of diana ver* woestte, om den tot heden onder deze beeldtenis vereerden boozen geest te fmaden. Dit alles toegegeven zijnde, zoo volgt daaruit echter niet, dat de invoering des Christendoms alleen den beeldenden kunftenaren nadeelig geweest is; waut het Christendom verwekte ook eene zekere geestgefteldheid, waardoor de ziel weder op eene eigendommelijke wijze verheven werd. De leeringen der oude filozofen werden Hechts aan het befchaafde en gegoede deel des volks aangeboden, maar de Christen bragt de leeringen der wijsheid en der deugd tot in de hutten van den geringen, en tot in den kerker van den flaaf. Het Christendom werkte dus op de vorming des geheelen volks, en zoodra de Christenen de Joodfche gebruiken nalieten, allengs tot net bekleeden van ambten in den krijg en burgerftaat, en tot het doen van den eed overgingen, zoodra zich zelfs kerkvaderen naar de oude klaslifche fchrijvers vormden, en anderen zelfs, de leeringen van plato in verband met het Christendom brengende, een nieuw Platonismus fchiepen, zoo zou ook zekerlijk weldra de eerde ftrengheid afnemen, en de fchoonheid, die altoos op eik menfchelijk oog haren werkzamen invloed heeft,

zou