is toegevoegd aan uw favorieten.

De weegschaal, 1828, no 7

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

C 274 )

regtspleging gevormd, die altijd een model uil b'i.}ven voor den wijsgeerigen - Tegtsgeleerde; de vormen , wel verre van tegen het gezonde verstand aan te druiscben of hetzelve te verstikken, kwamen hetzelve te hulp en bevestigden deszelfs geboden. Rome, toen het aan willekeurige heerschers gehoorzaamde, zag dat schoone stelsel zijne zuiverheid verliezen. De regtvaardigheid, die niets anders is dan de waarheid zelve, is onbestaanbaar met het despotismus; dit toch heeft eene steeds voortdurende behoefte aan ongeregtigheid en leugen.

Wat kon men hopen van de duisternissen der middeleeuw? De overlevering en de gedinkteekenen der schoone tijdvakken van Romes civilisatie, waren schier geheel en al of verloren gegaan of miskend, en de menschen van het Noorden, waren destijds niet anders dan barbaren. Met dat al, zelfs in den schoot der barbaarschheid, overal waar men eene soort van publieke orde ontmoet, of ten minste die persoonlijke onafhankelijkheid, welke men toen voor de ware vrijheid hield, ziet men het regt bedeeld volgens die ongedwongen en rassche vormen der oorspronkelijke maatschappijen, met al de gevaren, die onafscheidbaar zijn' van overhaasting en onkunde, maar ook zonder geheimzinnigheid, waarin de justitie gewikkeld is bij de despctieke gouvernementen; men ziet haar niet onteerd door lange en hatelijke vexatien; zij is ook niet het uitsluitend vocrregt, of om beter te zeggen, bet beroep (metier) van een klein getal uitverkorenen.

Toen eindelijk de onwetendheid het bijgeloof ea de overmagt, het regt van den sterksten, alles omverre geworpen en alles in verwarring gebragt had.