Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

WERELDGESCHIEDENIS.

739

Hollandsen Geld In een.onzeF vorige llum: in Amerika verloren. mers, «teerden we uit een der groote dagbladen een overzicht van den stand der groote Amerikaansche trusts, om onze lezers een inzicht te geven in de financiëele spekulaties van die groote korporaties. Thans willen we aan hetzelfde blad nog eenige mededeelingen ontleenen omtrent de grootste dezer trusts, n.1. de staaltrust, aan welk lichaam zooveel Hollanders in den laatsten tijd duizenden en nog eens duizenden guldens verloren hebben.

Pierpont Morgan's reusachtigste schepping is wel deze Staaltrust (United States Steel Corporation), die is samengesteld uit een tiental ondernemingen, die te zamen beschikten o ver78 hoogovens, 149 staalfabrieken, tientallen ertsbooten enz. Het jaarlijksch produktie-vermogen van dien trust wordt op 10.000.000 ton staal geraamd.

Deze Staaltrust is eens een voorbeeld van eene overheerschende kapitaliseerende onderneming. Immers haar gewoon en preferent aandeelenkapitaal bedraagt nominaal ruim 500 milliard gulden. Die aandeelen waren bij de oprichting van den trust een geliefkoosd bezit van allerhande „kleine luijden", en in Nederland bevonden zich,

naar men zegt, een 20,000 stuks. Doch al spoedig kwam de ontnuchtering. Ondanks het feit, dat de trust goede zaken maakte, vielen de aandeelen op 40 pCt., liepen daarna verder terug en staan thans 11 pCt. genoteerd!

De in Nederland aanwezige 20,000 aandeelen vertegenwoordigden einde 1902 een waarde van 20 millioen gulden; doch zij zijn thans nog maar

GENERAAL VAN HEUTSZ

ruim 5 millioen gulden waard! Het Kapitaal in Nederland in „Steelshares" gestoken, is dus in één jaar tijds met minstens 14'/2 millioen gulden verminderd. De oorzaak van deze daling is voornamelijk hierin gelegen, dat de trust reusachtige winsten moet maken, wil ze eenig dividend uitkeeren. Men is nu bevreesd, dat het bij de dividendvermindering der vorige maand niet blijven zal en dat de trust weldra zal ophouden dividend uit te keeren. Dit is één oorzaak der daling; doch er zijn er meer. Immers Amerika doorstaat tegenwoordig eene krisis. De inkomsten der Vereenigde

Staten toonen vermindering, de uitgaven vermeerdering aan. Voorts heerschen er de

gevolgen van overproduktie.

Zoo is b.v. de prijs van stalen rails, en die van stalen „knuppels" (ping-iron) enorm verminderd. De produktie van den Staaltrust is in de laatste maanden dan ook enorm geslonken, omdat het bedrijf niet meer loonend is. Zoo zijn bv. eenige weken geleden de groote Carnegiefabrieken te Pittburgh en Monestead gesloten, waardoor 50.000

werklieden zonder werk kwamen; en eiken dag brengt de telegraaf meer berichten van fabrieken, die gesloten moeten worden. Daarbij komt nu nog, dat de groote spoorwegmaatschappijen dit voorbeeld volgen,

en zoo zijn er b.v. door den Union Pacific, Philadelphia & Reading, enz. enz. duizenden en nog eens duizenden werklieden bij wijze van bezuiniging eenige weken op straat gezet.

Den 7den Oktober was de koersuoteering van Amerikaansche spoorwegwaarden op de Beurs te Amsterdam hooger dan die van juist een maand later, zooals uit nevensslaande tabel blijkt.

Sluiten