Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

CAECILIA EN HET MUZIEKCOLLEGE

77

misschien een kleinen last geeft met een andere mol-nomenclatuur naast de gebruikelijke, maar waarschijnlijk een grooten zegen mits het hem telkens weer te binnen komt. De tonale-functiën-leer overigens maakt een massa nuttelooze termen onnoodig en kent geen misleidende, laat ettelijke regels vanzelf verdwijnen of doet hun redenen begrijpen, verruimt den horizon, openbaart den harmonischen bouw van ingewikkelde zoowel als van eenvoudige composities en, althans bij verbinding met Riemann's metrumleer, bovendien, voor zoover 't mogelijk is, wat hun werking veroorzaakt. Ook wanneer men geen componistenopleiding ten doel heeft, kan men veel met dezen gids bereiken. Muziekonderwijsproeven op gymnasium of H.B.S. hebben zonder hem al voldaan. Met hem is er meer van te verwachten, en niet alleen voor den muziekhoorder in wording. Stellig evenzeer als een taal- of wiskundevraagstuk, dat van duisternis tot klaarheid brengt, kan een harmonieprobleem, dat dadelijk schoonheid doet gewaarworden, dan velerlei verheldering gunt, maar — wat vooral goed is — een rest laat van mysterie, den mensch helpen vormen. De tonale functiën zijn als leerstof niet weinig waard, al werden ze voor het modernisme historisch.

Om eens een dwazen paradox te verdedigen zou men kunnen beweren: de vader van dat merkwaardige modernisme met zijn totale verloochening van het naaste verleden, zijn razend snelle wisseling en toch tamelijk standvastig drieklankverbod, is de gevoelige drieklankenvriend Helmholtz. Hij heeft de boventonen gepousseerd. Eerst zijn de hoogere daarvan successievelijk in het accoord gedrongen.Toen dat vol was hebben ze zich vrijgemaakt tot paralleltonaliteiten, naar Sem Dresden, een onverdacht getuige, verzekerde. Ze konden ook een tijdelijk drukke cultuur verschaffen aan de kwintlooze zoogenaamde heeletonengamma, waarvan men de

molzijde, die zeker even vruchtbaar is als de duurkant, niet ontgonyermoedelijk omdat men te weinig dacht aan het dualisme. Den drieklank was men nu kwijt. Anders deed hem Schönberg verdwijnen, door kwartenstapeling. — Eensgezind is men in het onopgelost laten van alle dissonanten.

De modernen wennen ons aan veel. Zij geven stemmingen door middelen die wij kort geleden volslagen ongeschikt zouden hebben gevonden. Zij doen van eeuwigdurend geachte muziekbouwsels of -materialen tijdelijkheid vermoeden. Toch had Willem Pijper ongelijk toen hij triomfantelijk schreef: „de herberg In den suyveren Drieklank is overal afgebroken". Of ze wordt overal weer opgebouwd, met onveranderlijk klinkende mathesis. Ze blijft noodig tot ontspanning. Een kunst van louter spanning is van het leven geen equivalent.

Wie de muziek gezond wenscht en vertrouwt op haar genezing mag den schrijver van Die Natur der Harmonik wel in de gedachten houden, met een erkentelijkheid die voor tien jaren Stephan Krehl bewees door een boekje, getiteld: Moritz Hauptmann, ein Dank- und Gedenkwort.

v. W.

|[iiiiinjij!iiimmniiiiiiiiiiliiill |||||||||||||||||||||||||||||||||III!IIII!IIIIIII!IIIIIIIIIIIIIIIIIIIIUIIIIIIIIIIIIIIIIIHII HM

Het Praatje van de Maand.

In de dagen vóór en na de Kerst wordt het stil in de muziekwereld. Het meerendeel van de artisten, die te Rotterdam een concert geven, komt van een koude kermis thuis, maar wie in de dagen na het Kerstfeest op eenige belangstelling van de zijde van het publiek rekent, welnu, die is wel een ongeloofelijke optimist! Trouwens alles gaat hier opmerkelijk slecht! De „Coopera-tie" kwam met Rheingold, een werk, dat wij in jaren niet gezien hebben en waarvan men dus verwachten mocht dat het menschen trekken zou. Maar jawel; de schouwburg was dien avond op zijn best voor een derde deel bezet. De Italiaan-

Sluiten