Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

300

De versieringen, voor den rococo-tijd zoo uiterst karakteristieke en voor de toenmalige muzikale taal zoo gewichtige middelen van uitdrukking, zijn voor ons nagenoeg onverstaanbaar geworden. Wij hebben ons geheel van die kunst geëmancipeerd en kunnen alleen met ons verstand al deze overtollige of lastig toeschijnende muzikale franje opvatten. Bij onze tegenwoordige toonschepping ontbreekt die arabesken-weelde bijna geheel. Alleen de triller speelt nog een rol. Alle andere versieringen hebben opgehouden op ons muzikaal gevoel invloed uit te oefenen. De sequenzen, waarvan Bach en Handel's toonscheppingen nog vol zijn, ontmoeten wij bij Mozart reeds veel minder. In de nieuwere werken vindt men ook sequenzen, o. a. bij Wagner, maar zij treden veel vrijer op en op eene wijze die toen niet geduld werd.

Mozart's opera's hebben zich veel meer staande gehouden dan zijn andere werken, omdat hij zoo groot en zoo sterk dramatisch begaafd was. Hij beschikte niet over onze middelen maar men begrijpt en beaamt de verrukte uiting van Berlioz: „Dat noem ik nu eens dramatische muziek" ten volle. Voor Wagner was Mozart werkelijk de grootste muziek-dramaticus. Doch sedert Wagner is het valsche pathos dat ieder opera had, vervangen door grooter waarheid van uitdrukking en werd de dwaling — zooals Wagner zich uitdrukt — in het kunstgenre der opera, die daarin bestond, dat het middel van uitdrukking: de muziek, als doel, en het doel der uitdrukking, het drama als middel werd gebruikt. Ook Mozart's opera's bewijzen dit.

De zangers klagen over Mozart. Zij vinden zijn personenkarakteristiek te gebrekkig. Iemand (Moritz Wirth) heeft voor jaren eens het voorstel gedaan om alle coloratuur-passages bij Mozart te schrappen. De modern gevormde zanger kent deze middelen van uitdrukking niet en voelt er ook geen behoefte aan. Zijn opvoeding als zanger ging van een geheel ander gezichtspunt uit als ten tijde van Mozart het geval was. Werkelijk zijn er nog slechts weinig zangers en zangeressen die Mozart goed in den stijl kunnen vertolken. En over vijftig jaar zal dat nog sterker het geval zijn. De declameerende stijl zal dan den bel cawfo-stijl geheel hebben verdrongen.

(Zou hieraan niet tegemoet gekomen kunnen worden door op de conservatoria aan de lessen der muziekgeschiedenis voor zangleerlingen een cursus te verbinden, waarin — gebaseerd op de betrouwbare uitgaven van Bach, Handel en Mozart's werken — de juiste wijze die fiorituren voor te dragen werd verklaard en toegelicht? Dat is voor aanstaande zangers en zangeressen veel gewichtiger dan jaartallen van geboorte en dood van componisten en het uit het hoofd leeren van een massa feiten. Er zijn nog altijd leeraren in de muziekgeschiedenis die dat hooger stellen dan een algemeenen blik op den ontwikkelingsgang der muziek en op den invloed die de componisten op hun tijd en de tijd op de componisten heeft uitgeoefend, benevens de verklaring hoe de muziek uit een vroeger tijdperk moet worden opgevat en uitgevoerd.

Sluiten