Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

335

en regelmaat in de organisatie van den dagelijkschen dienst en brak met den oude sleur van inventariseeren der decors en reqnisieten. Voor dien tijd inscereerde men nog volgens het gebruikelijk schema: Kurze Dekoration — ein Stuhl, ein Tisch und eine Prima-Donna — en op die wijze waren ook de grootere tooneelschikkingen ingericht.

Toen echter de eischen der componisten en dichters grooter werden, en de smaak van het publiek beter werd, en dus ook de inventaris der decoraties toenam, werd het overzicht moeielijker.

L. liet van alle decoraties, prospecten, coulissen enz. gekleurde teekeningen maken, die men volgens den stijl en het tijdperk rangschikte, van nummers voorzag en ter beschikking der regisseurs stelde. De oorspronkelijke stukken waren van de zelfde cijfers voorzien, en gerangschikt volgens het historisch of landschapskarakter en werden zoo in de magazijnen afzonderlijk bewaard.

Bij het insceneeren van een nieuw stuk gingen de machinist en de regisseur in de teekeningen bladeren en vonden gemakkelijk wat zij noodig hadden.

Er verliepen eenige jaren, tot de alleen voor dat doel geëngageerde schilders de copieën van de in zoo groote massa aanwezige decors hadden voltooid. Dat kostte veel geld. Doch von Perfall steunde dit pogen en Koning Lodewijk II was niet zuinig met het daarvoor noodige geld, wanneer men hem over een ingrijpende vernieuwing duidelijk wist intelichten. Heden geniet men nog van de zegenrijke vruchten van dit bewijs van L's organisatie-talent. Ook de arbeidsverdeeling van het technisch personeel werd veel practischer ingericht, zoodat de strenge, maar eerlijke chef het vertrouwen en de genegenheid zijner onderhoorigen spoedig won.

Daarvan getuigt menig aardig en goed bedacht trekje. Want bij het theatervolkje gaat het nooit zonder eenig overschrijden der wetten van het huis. En juist de verantwoordelijke chef van de machine-afdeeling (wiens verantwoordelijkheid bij valluiken, vliegmachines en zwemtoestellen dikwijls menschenlevens raakt) moet door boete vaak ieder verzuim trachten te voorkomen en de arme werklui worden door geldstraffen veel gevoeliger getroffen dan de hoog-bezoldigde kunstenaars.

L. nu stichtte van de ontvangen boeten een ondersteuningskas voor het technisch personeel. „Ik moet u — zeide hij — die boete onherroepelijk opleggen, maar wat gij verliest, komt uwe zieken en noodlijdenden ten goede". En zelf stijfde hij die kas op de royaalste wijze en verschafte zijn personeel ook ruime bijverdiensten, door hen werkzaamheden op te dragen die hem vanwege andere schouwburgen waren besteld. Kortom hij was een vader voor zijn personeel.

Van die groote resultaten bij den inwendigen dienst merkt het groote publiek weinig. Het krijgt geen kijk in de werkplaats en heeft dat ook niet noodig, doch spoedig bespeurde men toch welk een langontbeerde groote kracht in hem was gewonnen.

Bij de insceneering der nieuwe opera's en balletten vielen al spoedig de verrassende tooneelveranderingen, gevaarlijke „Versenkungen" en koelissen-hooge zweeftoestollen op, en alles gelukte steeds zoo voortreffelijk dat de bewondering voor L. algemeen werd.

De schitterende beheersching van de zoo gecompliceerde insceneering van Wagners' Feën, verschafte hem veel roem en den titel van kon. machine-directeur.

Toen ik — zegt Possart — in 1893 de leiding van het Kon. Hoftheater kreeg, was mijn streven op twee hoofdpunten gericht: de waardige opvoering der werken van Wagner in het Hof en nationale theater, en het nieuw insceneeren der opera's van Mozart in het Rococo-schouwburgje van de kon. residentie. Toen kwam Lautenschlager's energie schitterend aan het licht. Hoewel de tijd zeer kort was en de werkzaamheid van de machine-

Sluiten