is toegevoegd aan uw favorieten.

Tijdschrift voor Neerland's Indië jrg 1, 1897 (1e deel) [volgno 10]

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

792

ten langen leste werden in 1883 zijne denkbeelden volledig in toepassing gebracht.

In Nederlandsch-Indië beantwoordt de regeling van 't lagere schoolonderwijs vrijwel aan de door Hodgson gestelde eischen, ten minste in beginsel. Javaansche kinderen krijgen 't onderwijs in 't Javaansch, Maleische in 't Maleisch, Sundaneesche in 't Sundaneesch, enz. Er komen echter hier en daar uitzonderingen op den regel voor. In streken waar de bevolking geen overgeleverde geschreven letterkunde bezit en waar eene volkstaal in meer dan één tongval gesproken wordt, zonder dat een enkele onder die tongvallen door getalsterkte of anderszins een overwicht op de overige heeft, is men te kwader ure er toe overgegaan de volkstaal als niet bestaande aan te merken, en als schooltaal het Maleisch in te voeren. Zoo is het o. a. gegaan in de Minahasa. In dat gewest worden vier verschillende talen gesproken, waarvan elk wederom in twee of meer tongvallen gesplitst is. Ontegenzeggelijk levert eene goede regeling van het schoolonderwijs volgens het door de Regeering aangenomen beginsel in zulk eene streek moeilijkheden op, doch geenszins onoverkomelijke. Om die moeilijkheden te ontgaan , heeft men gemakshalve de bevolkingen der Minahasa gedwongen onderwijs te ontvangen in eene hun vreemde taal, en wel het Maleisch. Zulk een maatregel, zoo ergerlijk in strijd met het aangenomen beginsel, was daarenboven in de hoogste mate onstaatkundig, en dat men, niettegenstaande herhaalde waarschuwingen van mannen die het wel met hun vaderland en met de inlanders meenen, die regeling handhaaft en met allerlei uitvluchten verdedigt, is moeilijk anders te verklaren dan als een uitvloeisel van laakbare gemakzucht.

Gelukkig zijn de uitzonderingen, die men zich, om welke redenen dan ook, veroorloofd heeft, niet talrijk, en heerscht er voldoende eenstemmigheid ten aanzien van het hoofdbeginsel dat het volksonderwijs moet geschieden