is toegevoegd aan uw favorieten.

Tijdschrift voor Neerland's Indië jrg 1, 1897 (1e deel) [volgno 12]

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

999

streng verboden en, als zij plaats vond, gestraft. Dat alles klinkt niet anti-katholiek. Merkwaardig is ook punt 1 van het programma der opstandelingen : „Alle geestelijke orden hebben het land te verlaten, met uitzondering van die der Jezuiëten, die voor geestelijke verzorging en onderwijs moeten zorgen."

Maar wat is dan wel de rechtstreeksche aanleiding geweest tot den opstand? Om deze vraag te beantwoorden, zegt prof. B., hebben wij ons met de Katipunan bezig te houden: een geheim genootschap, dat onder de laagste klasse der Tagalen zijne leden wierf en sedert 1888 bestond. Volgens Spaansche bronnen zou het doel van dit genootschap geweest zijn, alle Spanjaarden te vermoorden en de Filippijnen tot eenen onafhankelijken Staat te verheffen. Van den eisch tot het in het leven roepen van hervormingen is in de openbaar gemaakte stukken geen sprake.

Prof. B. twijfelt blijkbaar wel eenigszins aan de juistheid der beschuldiging; maar hoe dit zij, zoowel de openbare meening als de politie geloofden er aan, en na ontdekking van het complot werden tal van arrestatiën verricht; niet alleen onder de tot het plebs behoorende medeleden van de Katipunan, maar ook onder vele kleurlingen en Maleiers, die door bezit, beschaving of kennis op den voorgrond traden. Het was juist dit optreden van het gezag dat tot den opstand dreef: niemand was van zijne vrijheid zeker, en toen de gevangennemingen steeds, ook onder de (eerst verschoond gebleven) lagere standen werden voortgezet, greep men naar de wapenen, er de voorkeur aan gevende, zelf aanvaller te zijn, dan alle ellende in den kerker te Manilla te verduren. Niet honderden , maar duizenden personen werden opgesloten, en de gevangenissen waren zóó overvuld dat, in eene daarvan , in één nacht niet minder dan 59 verstikten ....

De daardoor opgewekte radeloosheid bracht den opstand in volle uitbarsting; wat wel het best bewezen wordt