is toegevoegd aan uw favorieten.

Tijdschrift voor Neerland's Indië jrg 1, 1897 (1e deel) [volgno 13]

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

1071

toren in aanmerking neem. Al is de algemeene toestand over vorige jaren niet ongunstig , ik blijf er bij , dat groote voorzichtigheid geboden is."

Gunstige factoren zijn er echter ook: tegenover de vlottende middelen die wij hier leenden, staat kasgeld op Java en Madura, tot een bedrag van 13 millioen (van de buitenbezittingen had de Minister geene gegevens). Ook ontving hij eene mededeeling van den Gouverneur-generaal dat de Staatsspoorwegen in het eerste halfjaar op Java ƒ 370,000 en op Sumatra ƒ 35,000 meer hebben opgebracht, en de in- en uitvoerrechten ƒ630,000 meer; wat een vrij goede thermometer voor het niet achteruitgaan van den welstand der bevolking op Java is.

Uit het wetsontwerp dat hij indiende blijkt, dat de Minister tegenover den zeer dubieusen debiteur, het uitvoerrecht op suiker — dat ook indien de vorige Regeering ware gebleven niet zooals nu onder de inkomsten zou hebben gefigureerd — een soliden debiteur, waarvan uitzetting te verwachten is, heeft gesteld, n.1. ƒ 430,000 meer invoerrecht op Sumatra's Oostkust en op Lombok. In die richting, om de buitenbezittingen te laten deelen in de algemeene inkomsten van Nederlandsch-Indië, is, naar zijne overtuiging, nog meer te doen. Z.Exc. is in die richting werkzaam.

Wat de voorgestelde vermeerdering der middelen uit den mijnbouw betreft, verklaarde de Minister zich in beginsel niet tegen exploitatie van mijnen door den Staat.

Hij herinnerde er daarbij aan, dat toen aan het oorspronkelijk denkbeeld om de exploitatie van de Ombiliënkolenvelden, waaraan vastgeknoopt was de aanleg van een spoorweg op de Westkust van Sumatra en de aanleg van een havenwerk op dezelfde kust, uit te besteden, was gevolg gegeven door publicatie der voorwaarden van aanneming in de Java Courant, hij het is geweest die zich tegen dat denkbeeld het eerst heeft verzet; dit, door anderen gesteund en nader uitgewerkt, is de eerste stoot