is toegevoegd aan uw favorieten.

De ingenieur; Orgaan der Vereeniging van Burgerlijke Ingenieurs jrg 7, 1892, no 17, 23-04-1892

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

179

hoogst zelden voorkomen. Een dergelijk toeval echter mag het systeem niet in waarde doen verhezen.

De tegenstanders der centrale stroomverzorging richten het ooo- op de accumulatoren, welke echter op verre na niet die voordeelen aanbieden, welke directe stroomtoeleiding van het centraalstation geven kan.

Mocht men er echter in slagen de accumulatoren nog meer te ontwikkelen, en tot het uitoefenen van grootere krachten geschikt te maken, dan zal zich ongetwijfeld ook voor hen een ruim veld van werkzaamheden openen. Vooral op wegen met weinig verkeer, waar een dure aanleg vermeden moet worden, alsmede voor tramwegen en voor den rangeerdienst op stations, kunnen accumulatoren van groot nut zijn. ,

Het nuttig effect der accumuiawien « „.^ „, -—

70 4 80 pct.gvan den opgehoopten arbeid ge^^-S zoodat 1 eff. P.K. aan de drijfas op ongeveer l,b K.U goede steenkolen te staan komt. Het hooge" gewicht der accumulatoren is echter vooral bij hellingen van schadelijken invloed.

Gaat men ten slotte in gedachte verder dan het bestaande, dan opent zich een veel ruimer gebied voor de toepassing der electriciteit, welke wellicht eenmaal noodzakelijkheid zal woiden. In afzienbaren tijd dreigt de aarde gebrek aan steenkolen te zullen krijgen, doch gelukkig biedt de natuur in altijd voortdurende waterkrachten een onmetelijke hoeveelheid arbeid aan die aan de industrie kan worden dienstbaar gemaakt, en ook zonder eenig bezwaar de electriciteit zou kunnen opwekken, voor de exploitatie der spoorwegen «oodig.^ ^ ^ 0jjen

Iets over Waterleidingen.

Daar in ons land langzamerhand alle steden eene waterleiding zullen krijgen, is het niet van belang ontbloot, eens een kijkje te nemen bij onze naburen. Misschien zullen eenige lezers in mijn opstelletje iets nieuws of iets beters vinden, ot misschien iets minder practisch dan het bij ons is; dit doe.er me toe door bespreking van het onderwerp kunnen wij slechts winnen en zullen die lezers, die op dit gebied geene studie gemaakt hebben, toch een oordeel over waterleidingen en haren aanieg in het algemeen verkrijgen. interes Voor ik evenwel met eene bespreking van eene der mteiessantste waterleidingen van Duitschland, namelijk die te uortmund, begin, wensch ik een oogenblik bij de vraag van den dag stil te staan: hoe moet de hoeveelheid verbruikt water berekend

^^verschillende systemen, die toegepast worden, kunnen wij in vier groepen samenvatten:

1°. het metersysteem,

2°. het kamersysteem,

3°. het huurwaardesysteem en

bijna' ook 1« ?ebe««, »m een» «>»«* »

pen meter in ae nuisiemiug ■ — - o

juist op dezelfde wijze als bij de gasmeters, het nauwkeurig aantal «• . r, . i-i i j„»^tnnmM water aangeett.

StèDe v^bruiker betaalt dus'°het juiste aantal stères water, niets meer en niets minder. ^^±^1^1^ bezoek

De bezitter van geiioemuc mc^i i . ïa hq

en het gesprek komt op het prachtige en het gezonde van de

W?EndanS mijnheer, heeft het water een bepaald aangenamen smaak, en is steeds frisch en helder; mag ik het u eens laten

P1Metenen" haalt hij een sleuteltje uit zijn zak «' <^jj.«» sierlijk kastje, waarin de kraan van de waterleiding zich bevindt. VooSichtigJ wordt een glas water gevuld en daarna het kastje weer gesloten en het sleuteltje verdwijnt zeer zorgvuldig in het Tstzakje: »Ja, ziet u, vroeger kostte het water niets, maar nu

moet het betaald worden." ,o .)(, „phniifct «1=

Het water van de waterleiding wordt slechts gebruikt als

drinkwater en ^^^.ÏJa

verbruikt de genoemde afnemer misschien 1 emmer water per dag, dus circa 400 emmers per jaar, dat is voor 40 ct Dat het aanlegkapitaal bij toepassing van d,t systeem, wanneer de waterleiding niet reeds jaren bestaat, en de verbruikers niet gewoon zijn het water tot alle doeleinden te nemen zeer slecht, of liever in het geheel niet rendeeren zal, is duidelijk.

Het metersysteem kan enkel toegepast worden voor werkplaatsen met watermotoren, voor fabrieken, ja voor alle inrichtingen waar het van zelf spreekt, dat veel water, liefst onder druk 'verbruikt wordt; voor particulieren is het systeem, van het standpunt der belangen van de waterleiding uit gezien,

^He^Tcamersysteem wordt zeer verschillend toegepast. In sommige steden, zooals Dordrecht, betaalt men voor eene woning met één vertrek f 2, voor eene woning met twee vertrekken f 3 per jaar enz. Nu is mijne vraag: is dit geheel billijk? Wanneer ik twee families vergelijk, de eene met bijv. 7 kinderen die in een huis met acht of tien kamers woont, en dus waarschijnlijk 3 dienstboden moet houden, betaalt even veel, als eene andere

familie zonder kinderen, die een nuis Dewooni mei even vC« kamers • het is toch duidelijk, dat eerstgenoemde familie veel meer water verbruiken zal. Verder moeten volgens dit systeem de badkamer, de closets, de stoepkraan, de tuinkraan enz., extra berekend worden en wenscht men dit systeem goed door te voeren dan heeft men een heirleger van amhtenaren noodig, om te controleeren of mijnheer A. niet wat water uit de keukenkraan laat nemen en in zijne badkamer laat brengen, wanneer die niet aangegeven is, en moet in een ander huis een dwars-

. ... ... „„. ™ ta Af mfinhaor R nipt. pene slang OP

kiiker siaan uF ~. c t

yiine keukenkraan schroeft om den tuin te besproeien, of wel de

_.J" - „ j- ..: „ „;— nm>Ao* mQn rariolt nat «K aan harp.

Wed. U. op ue vuigei» «cu, — -

buurvrouw een paar emmers water per dag verkoopt.

Maar niet alleen is ae cuuuuie laoug. nc »;i>k»"> 6"~« doorgevoerd worden, dan komt er nog meer kijken.

Het reglement, ot liever, zooais nei genueum wmui ^

lingen voor het- gebruik van ae puDiieke waieneiumg uci s»u

Dortmund,» schrijft in Atdeelmg tl tanei, voor nei voigeu» schatting geleverde water, het volgende voor: ;

Voor het georuik van waier vooi uuBLiraucuj» — het aan de afnemers vrijgelaten te betalen, of:

a van iedere bewoonDare ruimxe van muisien» w Meter oppervlakte, iedere keuken ot waschkeuken en iedere

badkamer van een huis, of zich al dan niet eene uraan m ue*e

ruimte bevindt, per jaar 5J Mark, en minsiens u

familie, of , u.,; ;„„,. Qn M^t

h voor iedere tamme in een en neizenue uu« p j». <^™~.~. Sousterreins worden slechts dan berekend, wanneer zij tot keuken, waschkeuken of badkamer gebruikt worden. Verder is te betalen:

c voor eene restauratie minstens 15 Mark per jaar,

' d voor eene smederij 9 Mark per jaar, e voor eene bakkerij 9 » » » f voor ieder paard, stuk vee of ezel 4,5 Mark per jaar, g voor ieder varken, zonder dat erop gelet wordt hoe lang

het varken gehouden wordt, 1,50 Mark per jaar, h voor iederen wagen 4,50 Mark per jaar, i voor ieder urinoir of water-closet 3 Mark per jaar, h zijn de urinoirs niet in verschillende afdeelragen verdeeld,

dan wordt per loopenden meter buis 4,50 Mark per jaar gerekend, l voor iederen vierkanten meter tuin 2,5 pf. m voor water gebruikt bij het bouwen van huizen; en wel: ïo. voor huizen tot en met 2»/2 verdieping 25 pf. per vierkanten

Meter oppervlakte, . 2°. voor huizen van meer dan 2'/2 verdieping 50 pf. perviei-

kanten Meter, .

30 voor het pleisteren van nuizen o pi. pei ïbiuuibu Volo-ens mijn oordeel mag men het den particulier, die aangesloten wil worden, niet zoo lastig maken met al die vragen; wij zouden dan vraagbladen krijgen, die nog een beetje lastiger zijn dan die bij de personeele belasting.

Het derde systeem, het huurwaardesysteem is niet billijk en heeft ongeveer dezelfde nadeelen, die bij het vorige stelsel opgenoemd zijn. Vooral valt de onbillijkheid het meest ,n het oog wanneer men een winkeltje op eene der drukste straten vergelijkt met een gesloten huis, dat een weinig afgelegen is. De sigarenwinkel bijv. zal hoegenaamd geen water verbruiken en toch eene zeer hooge huurwaarde hebben, terwijl de huishouding veel water noodig heeft en het huis toch eene betrekkelijk lage huurwaarde heeft. Wat ik onder het tweede systeem gezegd heb van water verkoopen kan hier natuurlijk ook plaats vinden.

Het laatste systeem, de schatting volgens de grootte van het bebouwde terrein, is ook niet geheel juist, daar alle gebreken van het kamersysteem hier ook kunnen voorkomen.

Volgens mijn idee moeten wij eene combinatie zoeken, waarbij niemand te veel betaalt en de waterleiding toch bestaan