is toegevoegd aan uw favorieten.

De ingenieur; weekblad gewijd aan de techniek en de economie van openbare werken en nijverheid jrg 12, 1897, no 12, 20-03-1897

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

139

M 1».

stiefmoederlijk werden bedeeld. Het zou onrechtmatig zijn de verantwoording hiervoor anderen toe te schrijven, dan de rechtmatige vertegenwoordigers der bouw-ingenieurs-wetenschappen zeiven wantT dezen zijn, zooals bekend is, met eischen voor laboratoria of verzamelingen eerst in den jongsten tijd opgetreden. Voor zooverre mij bekend, is Prof. Engels te Dresden, de eerste bouw-ingemeur, die, dank zijn ijver voor de zaak en dank de bereidwilligheid van de Kon. Saks. Regeering, reeds heden in de gelegenheid is, een eigen laboratorium, voorloopig voor onderzoekingen op waterbouwkundig gebied, te kunnen inrichten (1). .. ,

Indien bovenstaande regels, die slechts op een bijzonder gebied van den bruggenbouw betrekking hebben, bevorcleriijK kunnen zijn, om in de thans luider uitgesproken behoeften tot oprichting van laboratoria en bijeenbrenging van verzamelingen L.^i „ ;^m;«.,,.™,»7ot> in o-eheel ziin omvang, aan de

voor neu uuiih-iii6™ilu.»..v«.», ... 0 —j- - ~. ,

Duitsche technische hoogescholen te voorzien, dan zou het aoei van den schrijver dezer regels bereikt zijn.

Charleroi, Febr. 1897. J- L. Teeneden.

(1) «Centralbl. der Bauverw.» 1896. Blz. 288. „„hn-ikt Aanmerking v. d. Vert. Vergelijkende proeven omtrent gebruikt ijzer. Zie «De Opmerker» van lö Juni 1894. Blz. ISó.

Het Amsterdamsehe Tram-vraagstuk.

(Vervolg van blz. 127.)

Aan het verslag van den Directeur der Publieke Werken te Amsterdam in zake de tramquaestie aldaar ontleenen wij het vol^enae.

Geeft men zich rekenschap van de dringende b*0!™' ln.^re,t'f5" meente gevoeld aan verbinding der buitenwijken met het.hart.derstad aan verbinding dier wijken onderling, geeft men zich daarbij tevens rekenschap van het groote belang, voor Amsterdam ge egen « directe verbindingen tusschen. het hart der stad e„ het har bebouwd

Kommen van ae nauunge gcurecuwu j o.Mniru<i niet

dan kan zegt de Directeur, van de concessie aanvraag Sanders mei, dan met 'gr°ote belangstelling worden kennis genomen. Wat biedt deze concessie aan?

a.Eene volledige ceintuurbaan van af de Haarlemmerpoortdoor het van Lennepkwartier, Museumterrein, Buurt YY kruisende de Buiten-Amstel over eene nieuw te maken brug bij de Buijs^straat benoordwesten het station Weesperpoort omgaande ^or de Duuri ZZ over Kadijk en Prins Hendrikkade naar het Centraal-station langs dit station doorgaande naar de westelijke ha'en^wwken Houthaven, Petroleumhaven, tot de grens der Gemeente henevens een zijtak van af het Centraal-station naar de oostelijke navenwerken, Handelskade;

6 Af buigingen dezer Ceintuurbaan naar het hart der stad van at het 'Museumterrein langs Spiegelgracht «aar Rembrandtsplein en van af de Nassaukade bij de de Clercqstraat door de nieuwe Kaaünuis route naar het Centraal-station;

c. Verbindingen dezer stedelijke lijnen met de nieuw te "aJfjJ^

banen naar Haarlem en z,aanuaiu eu mcu Uv,o„.

naar Slntp.rHÜk !

d. Electrische trekkracht ter exploitatie der bovenbedoelde lijnen met 'stroomtoevoering langs bovengrondsche geleiding;

e. Voorwaarden behoudens nader te behandelen afwijkingen ir.hoofdstrekking overeenkomstig de bepalingen van het Cahier des cüarges van 4 Januari 1893, No. 3. , .

Bij de beoordeeling van het tramnet m het adres vai den neer Sanders omschreven, zullen, ter voorkoming van ™&™™T\\oZcplicatie, de intercommunale lijnen, verbindingen met Haarlem, woter dijk en Zaandam, buiten beschouwing moeten blijven, b ™

buiten eene eventueele concessie welke betrekking heeft op de njnen geheel vallende binnen de Gemeente en h.ervoren g»™ *"^' Ij het ook dat het belang der verbindingen met de naburige Gemeenten

daarbij niet uit het oog zal te verhezen zijn intercommunale De samenkoppeling der gemeentelijke lijnen met a . h

lijnen maakt het vraagstuK ongewenbciii sam<=. . -

bizonder de toevoeging der lijn naar Sloterdijk, infVe~ ™mscbe hieronder nader te bespreken voorkeurrecht der Amsteraamscne Omnibus-Maatschappij, moet ontgaanJ°rden

De ontworpen Ceintuurbaan, zich van af het Haariemi u de stad buigende en van af het oosten langs d» KWk^^ binnentredende tot aan het Centraal-station, laatmet de ^^ennaar de westelijke en oostelijke havenwerken aan volledigheid weinig ot mets

^sTe^^eTpmerking, dat aan de westzijde eene route^door d Frederik Hendrikstraat en aan de zuidzijde het volgen der kade tot aan de Ceintuurbaan de voorkeur verdienen boven het volgen der Nassaukade wat het eerste betreft, en van Ferdmand Bolstraat wat het tweede betreft en dat aan de oostzijde de zijtak naar ae oostelijke handelsinrichtingen over de volle lengte der Handelskade zal zijnVit te breiden met eene afbuiging naar het meuwe ontworpen Entrepotdok en het bestaande Abattoir.

De afbuiging van af het Museumterrein door de Spiegelstraat naar het Rembrandtsplein als eindpunt, komt mij gelukkig ontworpen voor ; de buitenwijken met een goedgekozen Centraalpunt verbindende, terwijl de afbuiging over de Rozengracht langs nieuwe Raadhuisroute, N. Z. Voorburgwal naar het Centraal-Station, de buitenwijken in verbinding brengt:

1°. met het hart der oude stad, achterzijde Koninklijk Paleis; 2°. met het Centraal-Station, daardoor aan de buitenwijken geeft al hetgeen waaraan behoefte gevoeld wordt.

Het is duidelijk, dat de waarde van het ontworpen net voor de ingezetenen der Gemeente nog ten zeerste wordt verhoogd door de gedachte verbinding, doorgaande wagens in ééne hand, met de naburige gemeenten Haarlem, Zaandam en Sloterdijk.

Behoudens opmerkingen van ondergeschikt belang, waaraan zonder bezwaar tegemoet te komen is, zouden de gekozen richtingen tot weinig opmerkingen aanleiding geven, indien niet reeds rekening te houden

* ± ap „a.-ioon,! aan Hp A iiistp.rdarnsche Omnibus-

was met ^"^oo.^ .wi^uuu ~- --—

Maatschappij, in het bijzonder wat betreft de Raadhuisroute.

De bevoegdheid der Gemeente, concessie aan derden te verleenen werd bij de Amsterdamsehe Omnibus-Maatschappij-concessie van 1890 slechts in zooverre beperkt, dat aan de Amsterdamsehe OmnibusMaatschappij het recht van voorkeur werd toegekend.

Had eene concessie aan derden betrekking op lijnen gelegen hetzij geheel binnen, hetzij gedeeltelijk binnen en gedeeltelijk buiten een scherp omschreven stadsgebied, zoo zal aan de concessie-verleening dienen vooraf te gaan eene aanbieding aan de Amsterdamsehe OmnibusMaatschappij, die de lijnen in haar geheel zal hebben te aanvaarden of te weigeren.

Doet de Gemeente deze verbintenis gestand, dan zal zij vrij zijn uitsluitend rekening te houden met het belang der gemeente.

Toch doet zich bij de gekozene Raadhuisroute voor het plan-sanders eene complicatie voor.

Lano-s deze route zal de Amsterdamsehe Omnibus-Maatschappij aanleggen" dubbel spoor, ten behoeve der nieuwe westelijke lijn Dam—

Nassaukade—de Clercqstraat. t aAa „, huo}

„ ... ... o.«.™» „;„„v.„v, „«a» Hit HaaI H«r rnnr.p mede dubbel

spoor dat langs de Rozengracht en Raadhuisstraat, tusschen de trottoirbanden beide breed 17 M., bezwaarlijk kan gelegd worden buiten aanraking met de sporen der Amsterdamsehe Omnibus-Maatschappij.

Wil men dus deze route concessioneeren, dan zoude gebruik te maken zijn van de bevoegdheid, welke zich de Gemeente in alinea 3 van artikel 2 der Amsterdamsehe Omnibus-Maatschappij-concessie heeft voorbehouden, te weten, het opleggen aan de Amsterdamsehe Omnibus-Maatschappij van de verplichting tusschen hare sporen die van derden te dulden, zoo althans medegebruik der sporen, hetzij door verschil in spoorwijdte, hetzij door verschil in onderbouw, uitgesloten

b'De bedoelde bevoegdheid echter wordt in het slot van de aangehaalde alinea 3 beperkt. Hier wordt gelezen :

«De voorschreven last kan, met inachtneming der daarbij gestelde «bepalingen, doch uitsluitend voor goederenvervoer, worden uitgebreid, «zoo dat hij niet enkel geldt voor gedeelten van lijnen, maar ook van ' • _ „a-a* „r, oono Af mpnr o-fihp.plfi liinen.»

* Derhalve voor geheele lijnen slechts voor goederen-vervoer.

Nu eischt zooal niet de letter der Amsterdamsehe Ommbus-Maatschappii-concessie, toch de billijkheid, dat de route Sanders N. Z. Voorburgwal—Nassaukade, worde geacht te volgen de geheele lijn der Amsterdamsehe Omnibus-Maatschappij Dam—de Clercqstraat.

Naar het gevoelen van den directeur kan dan ook die verplichting aan de Amsterdamsehe Omnibus-Maatschappij niet worden opgelegd voor deze geheele route, noch met betrekking tot medegebruik, noch met betrekking tot het dulden der sporen van de sanders-hjn binnen

haAanPdU bezwaar kan echter worden tegemoet gekomen door gedeeltelijke wijziging der richting, waarmede ook het publiek belang gediend wordt.

Omtrent het bezorgen van electrische trekkracht zegt de directeur het navolgende:

De voordeelen van electrische trekkracht boven het trambedrijf met paarden zijn groot en te zien in: gemakkelijk in gang zetten; groote zekerheid bij de regeling der snelheid ; snel stoppen ;

plaatsbesparing door het wegvallen der bespanning ;

mindere slijtage wegbedekking;

het toelaten van sterke hellingen ; en

o-rooter vervoervermogen. , , , ,

Tegenover accumulatoren heeft de bovengrondsche stroomtoevoer voor de geringere kosten, het mindere gewicht van den motorwagen en het technisch meer volmaakte. Daarentegen brengt de bovengrondsche stroomtoevoer mede het bezwaar der luchtleiding met al hetgeen daar-

aaTeffenover stoom- en gastram heeft de electrische tram vóór, den meerderen eenvoud, tegenover stoom, in het bizonder het gemis eener afzonderlijke trekmachine. Op den gasmotorwagen wordt hieronder nader met een enkel woord teruggekomen.

Ten einde zich op de hoogte te stellen van de ontwikkeling van en