is toegevoegd aan uw favorieten.

De ingenieur; weekblad gewijd aan de techniek en de economie van openbare werken en nijverheid jrg 12, 1897, no 20, 15-05-1897

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

M *©

242

waargenomen, doch de meerderheid ontkent deze eigenschappen.

FOCUS BUIS.

. Ook Röntgen-stralen ontladen electrisch geladen lichamen hetzij deze positief of negatief geladen waren.

Hoogst merkwaardig is een overeenkomst met ultraviolet licht nl. dat zij het overspringen van een vonk, tusschen twee ontladers van een Ruhmkorff bijv., vergemakkelijkt.

Wat de reflexie betreft valt op te merken dat, niettegenstaande de focus-buizen en de diffusie door aluminium, dat toch immers au fond ook reflexie is, door sommigen, met name Prof. Rowland, die eigenschap sterk betwijfeld wordt.

Daarom willen wij nog even de proeven van Tesla. dienaangaande vermelden. Tesla arrangeerde de proef zoodanig dat gelijktijdig en onder dezelfde omstandigheden kon worden nagegaan of er bepaalde spiegelweerkaatsing bestond.

Te dien einde plaatste hij in een T-buis aan het ééne uiteinde een X-stralenbuis, in het midden onder een hoek van 45° het te onderzoeken metaal en aan de beide andere einden een voorwerp ter sciagrafeering en een fotografische plaat.

Onder deze omstandigheden zal een plaat c een schaduwbeeld geven van het voorwerp daarop gelegd en wel tengevolge der werking van de doorgelaten stralen; de plaat d zal alleen een beeld kunnen geven als er stralen door de metaalplaat b teruggekaatst worden.

Dit nu bleek het geval te zijn en Tesla verkreeg op die wijze inderdaad eenige zuivere vergelijkende proeven.

Onbegrijpelijk is het dat hij onder de 12 bepaalde metalen het platina niet opnam, juist het metaal dat wij het eerst zouden verwacht hebben.

Ook is het jammer dat hij geen proeven nam met schermen onder veei kleiner hoek.

Tesla vond dat het percentage gereflecteerde stralen zeer klein is, wisselende tusschen 0 voor aluminium en 2,5 voor lood en mica.

Verder bleek hem dat bij staal èn de gereflecteerde èn de doorgelaten stralen zóó zwak waren dat op geen van beide fotoplaten een schaduwbeeld zichtbaar was; blijkbaar wordt dus door staal vrijwel alles geabsorbeerd.

Dit verklaart dan ook tevens volkomen het eenige experiment contra reflexie n.1. dat van Perrin die een stuk staal hoog polijstte en geen spoor van terugkaatsing vond.

Wat nu betreft de verschillende methoden ter verkrijging van de Röntgen-stralen diene het volgende: Röntgen werkte altijd met een Ruhmkorff-klos, doch het schijnt dat Rice de eerste was om een influentie-machine met goed succes te gebruiken, n.1. zonder condensatoren. Wij hebben in ons eerste hoofdstuk reeds medegedeeld dat men op die wijze praktisch een continue stroom krijgt van ééne richting door de Engelschen zoo juist betiteld met den naam van uni-directional. Bij onderzoek met den roteerenden spiegel blijkt wèl dat deze ontlading ook nog disruptief is, doch practisch kan de stroom als continu beschouwd worden.

Later heeft Porter met behulp van een influentie-machine zulke uitstekende resultaten verkregen dat hij het gebruik daarvan ten sterkste aanraadt.

Daarmede vond hij dan ook de reeds genoemde drie soorten van stralen, en verkreeg die geheel naar willekeur door inschakeling van verschillende air-gaps, dus door verschillende wijze van excitatie der buis; S. P. Thompson en Prof. Haga vonden die door variaties in het vacuüm —; Prof. Dewar

en Edison door variaties in de temperatuur der buis, welk laatste trouwens volkomen op hetzelfde neerkomt daar door afkoeling of verwarming het vacuüm der buis verandert.

PROEF ... TESLA

FOTO PLAAT

FOTO PL»»T

Terwijl bijna door iedereen geconstateerd is dat door verwarming der buis de generatie der Eöntgen-stralen veel sterker wordt, zoo vond Edison juist dat afkoeling beter was, daartoe plaatste hij de buis in een oliebad en dit in een bak met ijswater.

Zuiverder ware de proef geweest indien hij de buis, na haar eene kleine vormverandering te hebben gegeven, direct in een koud mengsel had geplaatst. Op die wijze was de inrichting minder gecompliceerd geworden.

Edison constateerde wel een versterkenden invloed van zijn arrangement, maar het is o. i. zeer de vraag of dat verschil is toe te schrijven aan de werking van de lage temperatuur (van + 18° op 1 a 2), dan wel aan de werking van de olieomhulling : wij zijn eerder geneigd het laatste te gelooven.

Wij hebben geen vermelding gevonden van controleerende proeven met afkoeling zonder olie bijv. door koude lucht, en bijv. met olie zonder afkoeling.

Ook Tesla, die natuurlijk werkt met buizen met slechts één electrode, plaatst die in olie; de Tesla-buizen zijn zeer lang en veroorlooven het gebruik van zeer hooge spanningen zonder gevaar van doorslaan. Terwijl Röntgen geen werking op het fluoresceerende scherm meer waarnam op een afstand van een paar meter, bracht Tesla dien afstand op ruim 20 meter.

Tesla werkte niet met zeer hooge vacua; het was ook reeds door E. Thomson, Edison en anderen uitgemaakt dat het vacuüm niet zoo verbazend hoog behoeft te zijn om toch zeer goede stralen te krijgen.