is toegevoegd aan uw favorieten.

De ingenieur; weekblad gewijd aan de techniek en de economie van openbare werken en nijverheid jrg 12, 1897, no 35, 28-08-1897

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

DE

INGENIEUR.

Orgaan

411

12e Jaargang.

1897. -12 35.

l£t oaai gang.

VEREENIGING VAN BURGERLIJKE INGENIEURS, ~

Wlilafl EBwijfl m ii tecMBFelTB tombéi y'aiTiiaiiWBirBii BimMl

Prijs per Jaargang:

Franco per post.

Voor Nederland ; f

Voor het Buitenland -met vooruitbetaling ... - 10.50 Voor leden der Vereeniging van Burgerlijke Ingenieurs

worden bovenstaande prijzen met / 2.— verminderd. Men abonneert zich voor een jaargang. Over bet bedrag der abonnementen in Nederland

wordt hal/jaarlijks door de Administratie beschikt. Afzonderlijke nummers 20 cents. — Bewijsnummers

10 cents.

Verscnilnt elïen Zaterdag.

Abonnementen, stukken en mededeelingen, boeken brochures, enz. te richten aau de Redactie: Scheveningsche Veer no. 7, te 's-Gravenhage.

Advertentién uiterlijk Vrijdags 12 ure des voormiddags intezenden aan de Directie en Administratie van dit Blad, Paveljoensgracht No. la te 's-Gravei.»^

Hoofdvertegenwoordiger voor Nederland: C. W. BETCKE, Advert.-Bureau, Botterdam.

Afzonderlijke Nummers worden, voor zoover de voor raad strekt, alléén aan Abonnés geleverd.

's-Gravenhage, 28 Augustus.

Prils ier Advertentién:

I 0.25

Per regel .....

Groote letters naar plaatsruimte.

Abonnementen volgens afzonderlijke overeenkomst.

Bij eene eerste plaatsing van annonces voor Aanbestedingen is de prijs per regel ƒ0.15; bij eene tweede en meerdere plaatsing van dezelfde annonce ƒ 0.10.

Bij abonnement op Advertentién wordt het blad gratis toegezonden.

Verantwoordelijk Redacteur: J. van Heurn, Civ.-Ing., 's-Gravenhage^ INHOUD.

Waarnemingen van waterstanden door J. v. d. B. - Bevloeiingsvelden. - D™,k" watMVOoSlng door J. M. K. Pennink. - De Spoorwegen der aarde - Ingezonden rt&kJn.- Uit de Jaarverslagen der Spoor- en Tramweg-Maatschapp.,en over 1896 Lijst van boekwerken vanwefe de Vereeniging van Burgerlijke Ingenieurs uigegeven en voor het publiek beschikbaar gesteld. - Weerkundige Waarnemingen. - ,B berichten - Binnen- en Buitenlandsche Berichten. - Benoemingen, Verplaatsin gen, enz. - Open betrekkingen. — Gezochte betrekingen.

Waarnemen van waterstanden.

(Met 2 platen).

rfftan hoeveel belang het is, dat men beschikt over een

reeks van waargenomen waterstanden ovei eiaeiy»iaren, behoeft hier niet weder herhaald te worden.

•!„'.. .i i i j J, * ofrrp-

lezen worden aan peilschalen. Het nulpunt van zoo'n schaal zal overeenstemmen met een zeker peil; zoodat ieder belanghebbende zich direct een denkbeeld kan vormen van den waterstand, wanneer men zegt: het water staat zooveel boven of beneden pen. De peilschalen zijn in twee hoofdgroepen te verdeelen en wel:

a. gewone peilschalen ;

b. registreerende peilschalen.

Beschouwen wij in de eerste plaats de onder a genoemde peilschalen : „

Deze kunnen zijn van hout, ijzer, lava, hardsteen enz.t^en bezwaar aan het gebruik van deze soort van peilschalen verbonden, is dat de nauwkeurigheid van de hieraan af te lezen waterstanden voor een groot deel afhangt van de nauwgezetheid van den waterwaarnemer. Stelt deze zich met eene aflezing op een c.M. na nauwkeurig tevreden, zoo kan men dit voldoende achten, daar toch door deining en een minder gelukkig te kiezen plaats voor de peilschaal, allicht een fout van een cM. in de hand gewerkt wordt.

Voor de beneden-rivieren doet zich nog een grooter bezwaar voor. Zelden zal op het juiste oogenblik van hoog- of laagwater de waterstand afgelezen worden. Daar toch de waterwaarnemer niet over een vertrouwbare getijtafel beschikt, doch eiken aag op grond zijner ervaring de getijen zelf moet voorspellen, kunnen wij het hem niet ten kwade duiden, dat zijn vooruit berekend hoog- of laagwater niet met het waar te nemen hoog- ot laagwater overeenkomt. Ook kan van hen niet gevergd worden, dat h'ij zoolang bij de peilschaal blijft vertoeven, totdat het water werkelijk zijn hoogsten of laagsten stand bereikt zal hebben. Bekend met de eigenaardigheden van het getij, zal nij denKen, vandaag is het zoo laat hoog- en laagwater, morgen moet ik dus zooveel later de waterstanden gaan aflezen. Dat daardoor vergissingen te maken zijn, is bekend. De invloed van den wind en den barometerstand kan een zoodanige wezen, dat zijn vooruit berekend uur van hoog- of laagwater vervroegd of verlaat wordt. Hoewel deze onnauwkeurigheden niet te ontloopen zijn, is wel degelijk waarde aan de waargenomen waterstanden

(altijd iets te klein) nabij de gemiddelde waarde voor hoog- en laagwater zal komen.

Deze bezwaren worden opgeheven, wanneer men de waterstanden registreert. Wij komen daardoor vanzelf tot de beschrijving van een registreerende peilschaal.

In gewone gevallen, waar het betreft den waterstand van rivieren te registreeren, wordt een put gegraven van ongeveer 60 cM. middellijn, dieper dan den laagst voorkomenden waterstand. Door eene tamelijk nauwe toeleidingsbuis staat deze put in verbinding met de rivier. Het behoeft geen betoog, dat de toeleidingsbuis zich zooverre tot in de rivier moet uitstrekken, dat er weinig of geen kans bestaat voor verzanding, wat eene onjuiste registratie met zich medebrengt, daar het water dan niet meer gemakkelijk toe- en afvloeien zal.

Met behulp van nevensgaande teekening, daartoe welwillend aan mij door Gebrs. Gaminada afgestaan, zullen wij in het kort de werking der registreerende peilschaal nagaan. Deze bestaat uit twee ijzeren raamwerken A, verbonden door vier ijzeren stangen O, op het bovenraamwerk bevindt zich een uurwerk D. De slinger van het uurwerk is een samengestelde secondeslinger, aldus tegen temperatuurverschillen gecompenseerd. Dit uurwerk brengt een verticalen cylinder E in beweging. Deze is eigenlijk geplaatst op eene ronde, horizontale tafel, welks verticale as deel uitmaakt van het raderwerk, dat het uurwerk vormt. De beweging van den cylinder E geschiedt zoodanig door middel van raderen op de stang F, dat de cylinder éénmaal in de 24 uren eene omwenteling maakt. Op den cylinder E wordt door middel van den beugel G verdeeld papier gespannen, waarop de aanteekening der verschillende waterstanden zal plaats vinden. Feitelijk duurt eene omwenteling iets langer dan 24 uren, daar rekening dient gehouden te worden met het feit, dat de aanteekening van potlood- of prikstift begint bij den beugel G en

voor den beugel eindigen moet.

Het gewicht H, hetwelk het uurwerk zal drijven, hangt aan een koord, gewikkeld om een trommel P, draaibaar om eene vertikale as F. Op deze as is een kamrad bevestigd, dat grijpt in een kamrad geplaatst op de spil van de cylindertafel, zoodat aan den cylinder E eene draaiing om zijne verticale as kan medegedeeld worden. De horizontale as, waarop het eerste kamrad is bevestigd, is aan het andere uiteinde voorzien van een tweede tandrad, hetwelk in een rondsel grijpt en door behulp van eenige raderen, de beweging en de kracht overbrengt op den slinger en de wijzers. Door deze inrichting is in de as van den cylinder geen doode gang, waardoor onnauwkeurigheden in de tijdsaanwijzing zouden kunnen ontstaan.

De drijver I kan zich in den put vrij op- en neer bewegen. Deze heeft een prismatischen vorm, om de schommelende beweging zooveel mogelijk te beperken. Van binnen kan de drijver zoodanig met lood bezwaard worden, dat deze tot op zekere hoogte E in het water zinkt en alsdan de aanwijzing op het blad overeenkomt met den af te lezen waterstand aan de contröleerende of gewone peilschaal.

„,bQ.,^ifra rpcrist.ratifi is in de eerste nlaats zore

VOOr eene u»u»bcu.'6'- *~e . j i . a

te drasren voor eene nauwkeurige overbrenging van de beweging

ZIJ", 1= "Cl ucgciyn. ,v»tv. --- — o

to hechten Door het gemiddelde over een groot aantai jaien te aragen vuur cc.lc „- -■ □ o D -.o

te neenten. vuvi neb gei & o .. h t lnstrnrnent. De deelen die hiermede in

te nemen, zal men eene uiiKomst veriuijgeii, uk muu | van ueu «.y— —

De vereeniging van Bnrgerlilte ingenieurs stelt zich in geenen deele verantwoorden]* voor de denkbeelden in de onderscheidene Mldragen ontwMeld oi toegelicnt.