Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

wetenschappelijke studiën den voorrang gaf, werden achtereenvolgens door den dichterlijken volksvertegenwoordiger besproken , op eene wijze die geestdrift en bezieling bragt in de discussien der Kamer. Weldra vond hij groote tegenstanders in de conservatieven, de aanhangers van Guizot , wier «platte , vulgaire vasthoudendheid» aan het bestaande hem, volgens zijne eigene woorden , een gruwel was. Hij kwam tot de overtuiging, dat Louis Philippe en zijne ministers niet de vrienden , maar de vijanden van het volk waren , en hij maande het gouvernement aan , om bij tijds toe te geven aan den volkswenseh.

In le Uien Public, schreef hij opstellen van dezelfde liberale strekking, en met trillende stem voorspelde hij in de Kamer aan Guizot , dat hij en zijn gouvernement zouden vallen »par une revolution de me'pris et de dédain.» In woorden vol geestdrift schetste hij in de Uistoire des Girondins de beste zijden der groote revolutie, wier helden hij eenigzins idealiseerde en voor wier fouten hij toegefelijkheid eischte. Dit boek heeft geene aanspraak op den rang van een geschiedschrift, want het is vol onnauwkeurigheden , en wemelt van fouten , doch de stijl en de strekking zijn beide aantrekkelijk en de ontzaggelijke populariteit, welke dit boek genoot, bewees dat Frankrijk zwanger ging van groote gebeurtenissen. De Februarij-omwenteling had plaats , de roode vlag werd geheschen , de Koning vlugtte en de volksstem riep de Lamartine aan het hoofd van het voorloopig bewind. Het volk was in een Onbegrijpelijken staat van opgewondenheid en de dagen van Marat en Robespierre spiegelden zich voor den geest van alarmisten niet alleen', doch de Lamartine —en het voegt Frankrijk en geheel Europa zich dit te herinneren — redde zijn land van regeringloosheid en van een bloedig schrikbewind. Hij predikte orde en verdraagzaamheid aan die ruwe, opgewonden schare en het was zijne welsprekenheid , welke het Hotel de Ville, waar het voorloopig bewind vergaderde, bij vier verschillende gelegenheden, tegen de opgeruide menigte beschermde.

De coup d'état van Napoleon III maakte een einde aan zijn politiek leven , en met waardigheid trok hij zich terug. Wel ware het goed geweest voor zijnen roem , indien hij toen gestorven ware. Zijn colossaal fortuin was verkwist en zijne lier vond de oude toonen nooit terug. De letterkundige geschriften van zijne laatste levensjaren werden door een geestigen Franschman : les travaux forcés de la littératiire genoemd , en waren onbeduidend en zijn grooten naam ten eenen male onwaardig. Hij had geld noodig, maakte boeken , doch schreef die niet, en zijne houding bij al de loterijen en inschrijvingen te zijner gnnste miste vaak waardigheid. Hij gaf zijne eigene werken voortdurend uit, met telkens nieuwe inschrijvers, en het je médite van 1820 werd het je médite van 1855. Voor een paar jaren geleden kende hem het Wetgevend Ligchaam een pensioen van 25,000 franken toe, hetwelk hij slechts korten tijd genoot. Terwijl deze regelen geschreven worden, wordt zijn lijk op de schouders van eenige getrouwe vrienden naar de vreedzame rustplaats der dooden gebragt, en Frankrijk , ja, de geheele beschaafde wereld, kan zich bij zijne opene groeve alleen zijne grootheid , den adel van zijn karakter en de reinheid zijner bedoelingen herinneren. Hij was een waar dichter, en zijne zangerige liederen zullen door nog vele jeugdige geslachten geliefd worden. Hij was de laatste van eene reeks dichters, die na het keizerrijk, Frankrijk boeiden met hunne zangen. Slechts Victor Hiigo is nog over van die phalanx van geniën, en wij mogen met zijne eigene woorden vragen aan hem , die zoo vele dichters in Frankrijk opvolgde:

Ponr éclipser ton jour quel jour nouveau parait?

Toi qui les remplacas, qui te remplacerait ?

Charles Darwin.

De beroemde Engelsche geleerde, wiens ontdekking op natuurkundig gebied een zoo ontzachelijke wijziging gebracht heeftin de wetenschappelijke meeningen van onzen tijd , vierde den 12 Febr. jl. zijn 61sten geboortedag. Terwijl alle geleerden zijn naam op de lippen hebben en de gansche beschaafde wereld in beweging is gebracht over de gevolgen van de door hem verkondigde leer , leeft hij eenzaam en kalm op zijn landgoed » Down Broeky» in het graafschap Kent, en ontving daar de gelnkwenschen van zijne talrijke vereerders , die van heinde en verre hunne hulde aan den gevierden man kwamen brengen.

Zoo als meestal met groote geleerden het geval is, is Darwin's leven tot heden kalm voortgevloeid. Als jonkman heeft hij niettemin de beroemde reis om de wereld met het schip « Beagle » in de jaren 1832—37 meegemaakt, en op dien tocht door eigen ervaring en aanschouwing veel geleerd. Daarna leefde hij bijna 20 jaren achtereen verdiept in studie en het maken van vergelijkingen , voor hij optrad met zijn merkwaardig boek Over het Ontslaan der soorten , dat zoo diep heeft ingegrepen in de tegenwoordige stellingen op natuurkundig gebied. Ieder beschaafd man heeft van Darwin hooren spreken en zich minstens oppervlakkig op de hoogte gesteld van de hoofddenkbeelden zijner leer. Toch zal eene korte herinnering dier hoofdpunten voor enkelen niet overbodig zijn.

Tot op Darwin's tijd hiejd men op weinig uitzonderingen na , het begrip van soort in de natuur voor iets dat op zich zelf stond en onveranderlijk was, en achtte men dus dat alle soorten in dieren- of plantenrijk reeds van de schepping af bestaan hadden of door speling van twee verschillende soorten ontstaan waren, üarwins optreden echter heeft dat geloof geducht geschokt. In zijn boek Over het ontstaan der soorten, dat met ongeloofelijk veel vlijt en met tot in de geringste kleinigheden nauwgezette studie is bewerkt, ontwikkelde hij de stelling, dat alle vroegere en tegenwoordige organismen uit het dieren- en plantenrijk van hoogstens een half dozijn grondvormen afstammen , die , tamelijk onvolkomen in den aanvang, door vaste natuurwetten steeds met elkander in aanraking komend, eindelijk de millioenen soorten hebben gevormd, die thans bestaan en die bestemd zijn om steeds volkomcner te worden. Dagelijks toch ziet men door

paring van huisdieren eu enting van verschillende bloemen nieuwe en zoogenaamde basterdsoorten verschijnen. Voor Darwin zijn dit echter geen basterdsoorten , maar geheel nieuwe vormen. Ontstaan nu onder het bereik onzer waarneming, zoo als D. met tal van voorbeelden aantoont, telkens nieuwe soorten, die weder andere soorten in den strijd om te leven verdringen en op hun beurt soms verdrongen worden, dan — beweert Darwin — is het ontstaan van nieuwe soorten in het algemeen mogelijk en was veel meer mogelijk in vroegere eeuwen, toen alle uitwendige voorwaarden daartoe , als: warmte, vocht enz., aan de ontwikkeling van het organische leven gunstiger waren dan tegenwoordig. Hoe verder terug in de geschiedenis, hoe minder soorten men zal vinden, tot eindelijk een enkele grondvorm overblijft, waaruit door verloop van honderden eeuwen alle levende wezens geschapen werden. Dezen eersten grondvorm werd, zegt Darwin , het leven door den Schepper ingeblazen.

Is nu echter ook de mensch als de hoogst bewerktuigde dierensoort uit een verwante mindere soort voortgekomen? Darwin beantwoordt die vraag aldus: Nauwkeurige vergelijkingen van de bewerktuiging van den mensch eu den aap hebben bewezen , dat het verschil in bouw van den Gorilla-, Chimpansé- en Gibbon-aap, met dien van den mensch niet zoo groot is, als het verschil in bouw der genoemde apen met dien van andere aapsoorten. Ergo is 't heel wel mogelijk, dat de mensch oorspronkelijk uit een dezer drie aapsoorten is voortgekomen. Op welke langzame of plotselinge manier de vorm en de hoogere ontwikkeling van den mensch boven die van den aap ontstaan is, weet Darwin, noch een zijner volgers, te verklaren, maar wel is 't uitgemaakt, dat niet alleen het verschil in verstandelijke, maar ook in lichamelijke ontwikkeling tnsschen een beschaafden Europeer eu Boschjesman of Australischen neger grooter is dan tusschen deze laatste menschenrassen en die der apen.

De Gazelle de Trance deelt als een staaltje van het merkwaardig verschil tusschen de hoofdstad van de republiek der Vereenigde Staten , waar de vrijheid ten troon zit, en Parijs, waar men zich over censuur, tirannie der administratie enz. enz. beklaagt, het volgende mede: Te Washington was voor eenigen tijd een fransch tooneelgezelschap aangekomen , bepaald geëngageerd tot het opvoeren van operettes als la grande Duchesse de Gérolstein , la belle Hélène enz. Deze tooneelspelers zijn in arrest genomen krachtens een bevelschrift der regering, op grond dat de stukken , die zij kwamen opvoeren , niets dan zamenraapsels van onkuischheden waren. Zij werden echter spoedig weder in vrijheid gesteld, maar de schouwburg, waarin zij zouden spelen, werd gesloten.

Met genoegen melden wij , dat van Franz Löher's Jacobda von Bayern eindelijk het 2e en laatste deel verschenen is en wij dus binnen kort ook de 2e helft der vertaling van dat uitmuntend werk te gemoet mogen zien.

De Bijbelinrigtingen van J. C. Cotta te Stuttgart en Munchen, bekend door hare fraaije en kostbare uitgaven op het gebied der bijbellitteratuur, zijn sedert Januari door koop overgegaan aan de firma F. A. Brockhaus te Leipzig.

De Bookseller verneemt dat eene oproeping aan alle Dnitsche boekbinders en kartonwerkers is gedaan om ter gelegenheid van de a. s. mis te Leipzig bijeen te komen , ten einde te beraadslagen over eene voorgestelde «Vereeniging van Duitsche boekbinders."

Heliogravure.

Zekere heer Drivet te Parijs heeft eene uitvinding gedaan , waarvan de gevolgen ontegenzeggelijk hoogst gewichtig kunnen zijn , omdat zij vatbaar is om op verschillende takken van kunst en nijverheid toegepast te worden. Hij noemt zijne uitvinding heliogravure, welke knust bestaat om photographische afbeeldingen tot iu de fijnste détails naar verkiezing en reliëf of ingegraveerd op eene koperplaat over te brengen.

De pogingen die sedert jaren door mannen van wetenschap worden gedaan, om tot dit resultaat te komen , mislukten allen of werden maar ten halve bereikt; den heer Drivet echter, die sedert 20jaren daartoe proeven nam, is 't eindelijk gelukt het geheim te «inden. Geheel automatisch bewerkt levert hij koperplaten , die geschikt zijn om op de boekdrnkpers een aanzienlijk getal afdrukken te geven.

Ongerekend de vele beoefenaars van wetenschap en kunst, die, zoo zij hun belang goed begrijpen , niet kunneD nalaten , hun cijns te brengen aan Drivets uitvinding, bepalen wij ons bij de opmerking, dat zijn procédé al dadelijk kan toegepast worden bij het vervaardigen van landkaarten , topographische kaarten , schilderijen en portretten, die naar groote stukken of naar de natuur zijn afgenomen.

Om een denkbeeld te hebben hoeveel door deze kunst bespaard zal kunnen worden , diene , dat tot den prijs , dien thans een goed photograaf voor 2 of 3 dozijn portretten (formaat cartes de visite) berekent, men zich een uitstekend gegraveerde koperplaat zal kunnen aanschaffen, waarvan ieder boekdrukker honderden of duizenden afdrukken kan vervaardigen.

Men kan nagaan welk eene omwenteling deze nieuwe uitvinding maken zal in de graveerkunst en photographie. Bibliographie de la Trance.

GEDRUKT HIJ C. BLOMMENDAAl.

Sluiten